Η Έκθεση φιλοδοξεί να καταγράφει σε ετήσια βάση την πρόοδο της χώρας στην επίτευξη των διακηρυγμένων στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κυκλική Οικονομία, να αναδεικνύει καλές πρακτικές και να υποδεικνύει αναγκαίες παρεμβάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.
Στην ανακοίνωση προχώρησε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΠΑΝ κ. Δημήτρης Κονταξής κατά την παρουσία του στη συζήτηση με τίτλο «Circular Economy: The Mechanism at the Heart of the Green Deal and Greece’s Growth», η οποία διεξήχθη στο πλαίσιο του 31ου Greek Economic Summit που διοργανώθηκε από το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο την Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2020.
Κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ο κ. Κονταξής υπογράμμισε την καταλυτική σημασία της Κυκλικής Οικονομίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τα σημαντικά οφέλη που προκύπτουν για την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον και υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο του ιδιωτικού τομέα στη μετάβαση προς μια πιο Κυκλική Οικονομία, αναδεικνύοντας μία σειρά από καλές πρακτικές που ήδη υλοποιούνται από τα μέλη του ΣΕΠΑΝ. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στην πανευρωπαϊκή πρωτιά στην ανακύκλωση των απόβλητων λιπαντικών ελαίων, στην εξαιρετικά επιτυχημένη ανακύκλωση μπαταριών, τη δυναμική ανακύκλωση μετάλλων, χαρτιού, ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων, καθώς και στη μεγάλη δυνατότητα ανάκτησης ενέργειας από τις εγχώριες βιομηχανίες τσιμέντου κ.α.
Τέλος, ο Πρόεδρος του ΣΕΠΑΝ επεσήμανε ότι είναι ιδιαίτερα θετικές οι πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως η νέα περιβαλλοντική νομοθεσία, η ενσωμάτωση των Ευρωπαϊκών Οδηγιών για τα απόβλητα και τις συσκευασίες, ο Οδικός Χάρτης για την Κυκλική Οικονομία, το Σχέδιο Δράσης για τις Πράσινες Συμβάσεις και το νομοσχέδιο για την Ανακύκλωση που βρίσκεται σε διαβούλευση. Απαιτούνται, όμως, πιο τολμηρές πρωτοβουλίες, προκειμένου να επιταχυνθεί η μετάβαση προς την Κυκλική Οικονομία. Συγκεκριμένα ο κ. Κονταξής πρότεινε την εισαγωγή κινήτρων για την παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων με μεγαλύτερο κύκλο ζωής, την προώθηση δημοσίων συμβάσεων με προτίμηση σε «κυκλικά προϊόντα», την προτυποποίηση προϊόντων και διεργασιών ανακύκλωσης, την παροχή κινήτρων για ενίσχυση δευτερογενών αγορών ανακυκλωμένων προϊόντων, τη θεσμική προώθηση της Ενεργειακής Αξιοποίησης των υπολειμμάτων ανακύκλωσης, καθώς και την άμεση θέσπιση υψηλού ειδικού τέλους ταφής ως ουσιαστικό αντικίνητρο στην ταφή αποβλήτων.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της εναρκτήριας τοποθέτησης του Προέδρου του ΣΕΠΑΝ:
Κυρίες και Κύριοι,
Διαπιστώνουμε τελευταία, με ικανοποίηση, ότι το Κράτος αναλαμβάνει νομοθετικές πρωτοβουλίες για την προώθηση της Κυκλικής Οικονομίας, όπως η νέα περιβαλλοντική νομοθεσία, το Σχέδιο Δράσης για τις Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις, ο Οδικός Χάρτης για την μετάβαση στην Κυκλική Οικονομία και η ενσωμάτωση των Ευρωπαϊκών Οδηγιών για τα απόβλητα και τις συσκευασίες. Αναγνωρίζουμε αυτήν την προσπάθεια ως ιδιαίτερα θετική, γιατί προωθεί τον Δημόσιο Διάλογο και επιχειρεί να θέσει ένα πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς. Ας καταστήσουμε σαφές, όμως, ότι το Κράτος πρέπει να φανεί πιο τολμηρό και να σπεύσει να ολοκληρώσει το νομοθετικό του έργο.
Η Κυκλική Οικονομία, βεβαίως, δεν είναι κρατική υπόθεση, είναι αντικείμενο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Τα μέλη του ΣΕΠΑΝ, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα εταιρειών, που έχοντας ήδη επενδύσει στην Κυκλική Οικονομία και επιδεικνύουν σημαντικές «καλές πρακτικές» στον τομέα αυτόν. Η βιομηχανία Μετάλλων και Τσιμέντου, η βιομηχανία Ανακύκλωσης Χαρτιού, Μπαταριών, η ενεργειακή αξιοποίηση, η ανακύκλωση απόβλητων λιπαντικών ελαίων που κατέχει την 1η θέση πανευρωπαϊκά είναι ορισμένα φωτεινά παραδείγματα Κυκλικής Οικονομίας στην Ελλάδα. Αποτελούν φωτεινές εξαιρέσεις στη ζοφερή πραγματικότητα της διαχείρισης πρώτων υλών και αποβλήτων στην Ελλάδα, που σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 80% αυτών οδηγείται στην ταφή!
Βέβαια, ο ρόλος μας δεν είναι η περιγραφή του προβλήματος, αλλά η ανάληψη δράσεων και πρωτοβουλιών για την προώθηση της Κυκλικής Οικονομίας στην Ελλάδα. Ο ΣΕΠΑΝ λαμβάνει τέτοιες πρωτοβουλίες. Θεσπίζουμε την Ετήσια Έκθεση για την Κυκλική Οικονομία στην Ελλάδα, διότι πρέπει να είμαστε σε θέση να μετράμε την πρόοδο προς τη μετάβαση σε μια πιο Κυκλική Οικονομία κάθε χρόνο. Έχουμε ήδη καταρτίσει και εξελίξει το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων, γιατί πρέπει να είμαστε σε θέση να μετράμε τις ποσότητες των υπό διαχείριση ρευμάτων. Βλέπετε πρόθεση μας είναι πλέον να μιλάμε με νούμερα και να μετράμε τα μεγέθη, γιατί διαφορετικά δεν θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε το πρόβλημα. Επιπλέον των δράσεων και πρωτοβουλιών μας, ζητούμε από το Κράτος να θεσπίσει υψηλό τέλος ταφής (άνω των €70/Μ.Τ), έτσι ώστε να λειτουργήσει ως ουσιαστικό αντικίνητρο στην ταφή. Το υψηλό Τέλος Ταφής αποτελεί κίνητρο για την Κυκλική Οικονομία γιατί συντείνει στη μείωση παραγωγής αποβλήτων κα στην αύξηση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης.
Ζητούμε επίσης από το Κράτος να βοηθήσει στην εμπέδωση της ενεργειακής Αξιοποίησης των υπολειμμάτων της ανακύκλωσης. Η σκοπιμότητα είναι προφανής: αντί της ταφής, λαμβάνουμε ενεργειακή αξία, αξιοποιώντας αυτό το άχρηστο υπόλειμμα στην εγχώρια Τσιμεντοβιομηχανία, αλλά και σε Μονάδες Παραγωγής Ενέργειας που μπορούν να δημιουργηθούν για το σκοπό αυτόν.
Τα δύο αυτά μέτρα εξηγούν γιατί ζητούμε από το Κράτος να γίνει τολμηρό, γιατί τελικά πρέπει να συγκρουστεί με εγγενείς κακές συνήθειες, πολιτικά συμφέροντα και παρωχημένες αντιλήψεις. Επιπλέον, το Κράτος πρέπει να θεσπίσει σημαντικά οικονομικά κίνητρα για την παραγωγή κυκλικών προϊόντων, προωθώντας τις δευτερογενείς αγορές προϊόντων. Να προωθήσει την προτυποποίηση των προϊόντων και διεργασιών ανακύκλωσης, ενισχύοντας τη διαφάνεια. O χρόνος για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Green Deal μετρά ήδη αντίστροφα. Η μετάβαση σε μία Κυκλική Οικονομία δεν είναι απλώς μία κατεύθυνση προς όφελος του περιβάλλοντος, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων του Ευρωπαϊκού Green Deal και μόνη ρεαλιστική διέξοδος προς τη βιώσιμη ανάπτυξη.
