Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, χάνεται το 30% από τις εισπράξεις ΦΠΑ στην Ελλάδα.
«Η υψηλή υστέρηση στις εισπράξεις ΦΠΑ καταδεικνύει τις δυνατότητες σημαντικής αύξησης των φορολογικών εσόδων από μεγαλύτερη εισπραξιμότητά του» επισημαίνει το ΙΟΒΕ, τονίζοντας ότι «στην επίτευξη αυτού του στόχου θα μπορούσε να συμβάλλει η καθιέρωση χρήσης ηλεκτρονικών μέσων για ένα πολύ μεγάλο τμήμα των συναλλαγών, κυρίως μέσω της θέσπισης κατάλληλων κινήτρων (π.χ. έκπτωση στο φόρο εισοδήματος ή στο ύψος του ΦΠΑ, βάσει κατάλληλα σχεδιασμένων κριτηρίων)».
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι ο ΦΠΑ δημιουργεί λιγότερες στρεβλώσεις στην οικονομία από άλλους φόρους, όπως οι φόροι εισοδήματος. Η αποδοτικότητά του σε όρους εσόδων εξαρτάται από τον έλεγχο που υπάρχει στο τελικό στάδιο εφαρμογής του, δηλαδή στη λιανική αγορά.
Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η έκταση της φοροδιαφυγής ΦΠΑ σε μια χώρα αποτελεί συνάρτηση, μεταξύ άλλων, του ύψους του κύριου συντελεστή και του ποσοστού ανεργίας.
Στην Ελλάδα, οι εισπράξεις από το ΦΠΑ αποκλίνουν αισθητά από τα αναμενόμενα (VAT Gap), με αποτέλεσμα η υστέρηση στα έσοδά του την περίοδο 2000-11 να είναι η τρίτη υψηλότερη σε 26 χώρες της ΕΕ (30%, έναντι μέσου όρου στην ΕΕ 15%).
Αυτή η υστέρηση καταδεικνύει τις δυνατότητες σημαντικής αύξησης των φορολογικών εσόδων από μεγαλύτερη εισπραξιμότητα του ΦΠΑ, π.χ. με καθιέρωση της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων για ένα πολύ μεγάλο τμήμα των συναλλαγών, μέσω της θέσπισης κατάλληλων κινήτρων (έκπτωση στο φόρο εισοδήματος ή στο ύψος του ΦΠΑ κ.ά.), υπό κατάλληλα σχεδιασμένα κριτήρια.
