Τη δεύτερη έκθεση του για το 2018 παρουσίασε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ),στο πλαίσιο των περιοδικών επισκοπήσεων της ελληνικής οικονομίας.
Όπως σημειώνει, αυτή πραγματοποιείται λίγο πριν από ένα σημείο καμπής στα πρόσφατα έτη για την ελληνική οικονομία και κοινωνία ευρύτερα, καθώς από το τέλος του προσεχούς Αυγούστου η χώρα δεν θα βρίσκεται σε Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής για πρώτη φορά ύστερα από παραπάνω από οκτώ χρόνια.
Το γεγονός δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη διατήρηση της επιτευχθείσας δημοσιονομικής προσαρμογής, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, τη χρηματοδότηση του ελληνικού κράτους, καθώς και της εγχώριας οικονομίας και τις προοπτικές ανάπτυξής της.
Τα κύρια σημεία της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία είναι τα εξής:
* Το θετικό διεθνές περιβάλλον διατηρείται το 2018 και αναμένεται να συνεχιστεί το 2019, υπό την επίδραση των συνεχιζόμενων «διευκολυντικών» νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών στις περισσότερες χώρες. Ωστόσο, έχει αυξηθεί ο κίνδυνος επιβράδυνσης της αναπτυξιακής δυναμικής, ειδικά στις αναπτυγμένες οικονομίες. Το πρώτο τρίμηνο του 2018 η Ευρωζώνη αναπτύχθηκε με υψηλό ρυθμό κατά 2,5%, όμως οι δείκτες οικονομικού κλίματος, που αποτυπώνουν τις προσδοκίες, υποχωρούν και οι καθαρές εξαγωγές επιβραδύνονται. Το παγκόσμιο εμπόριο εξακολουθεί να διευρύνεται, όμως τα έως τώρα μέτρα εμπορικού προστατευτισμού και ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση τους, απειλούν άμεσα με ανάσχεση της δυναμικής του.
* Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε στο πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους κατά 2,3%, 0,3 και δύο ποσοστιαίες μονάδες ταχύτερα από ότι το προηγούμενο τρίμηνο και το ίδιο τρίμηνο του 2017 αντίστοιχα. Η ανάπτυξη προήλθε από τη βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου, λόγω διεύρυνσης των εξαγωγών (+7,6%) και πτώσης των εισαγωγών (-2,8%). Οι επενδύσεις υποχώρησαν κατά 12,1%, εξέλιξη η οποία, όπως και η μεταβολή στις εισαγωγές, οφείλεται σε μάλλον πρόσκαιρο παράγοντα, την έντονη πτώση των εισαγωγών πλοίων. Η κατανάλωση των νοικοκυριών παρέμεινε σε πτωτική τροχιά για τρίτο τρίμηνο (-0,4%), ενώ αντιθέτως, η δημόσια κατανάλωση ενισχύθηκε οριακά (+0,3%).
* Επιτάχυνση ανάπτυξης στην Ελλάδα το 2018, στην περιοχή του 2,0%. Τόνωση της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας από συνέχιση ανόδου των εξαγωγών (+7,0%). Αναμενόμενη σημαντική συμβολή και των επενδύσεων στην αύξηση του ΑΕΠ (+13%), σε εξωστρεφείς τομείς (μεταποιητικούς, τουρισμό, μεταφορές) και σε αποκρατικοποιήσεις – ιδιωτικοποιήσεις. Υποτονική συμβολή του ΠΔΕ για δεύτερο έτος. Ηπιότερη της αρχικά προβλεπόμενης ενίσχυση της κατανάλωσης των νοικοκυριών (+0,7%), παρά την κάμψη της ανεργίας, λόγω περιοριστικών πιέσεων από τα δημοσιονομικά μέτρα του 2018. Διεύρυνση δημόσιας κατανάλωσης (+1,5%), από συνέχιση δημοσιονομικής προσαρμογής κυρίως μέσω αύξησης των εσόδων.
* Επίτευξη ταμειακών στόχων Προϋπολογισμού στο πρώτο πεντάμηνο του 2018, κυρίως από υψηλότερα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού. Οφείλεται κυρίως στα μεγαλύτερα των αναμενόμενων έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, κατά €462 εκατ., αλλά και στα περισσότερα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού, κατά €372 εκατ. Υπέρβαση στόχου και στην πλευρά των δαπανών, αποκλειστικά από την υποϋλοποίηση του ΠΔΕ.
* Νέα κάμψη της ανεργίας στο τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου φέτος έναντι της αντίστοιχης περυσινής περιόδου, στο 21,2% από 23,3%. Αύξηση της απασχόλησης κυρίως στον τομέα της Υγείας, στη Γεωργία – δασοκομία - αλιεία και το Χονδρικό - Λιανικό Εμπόριο. Επισημαίνεται ότι το 43,2% της μείωσης προήλθε από συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού. Συνέχιση υποχώρησης το τρέχον έτος, από την ενίσχυση της απασχόλησης σε εξωστρεφείς τομείς (Μεταποίηση, Τουρισμός, Μεταφορές). Μεγαλύτερη από πέρυσι συμβολή στην απασχόληση από τον Κατασκευαστικό τομέα (ιδιωτικοποιήσεις, νέες οικοδομές). Διεύρυνση απασχόλησης, μόνιμης και προσωρινής, στο δημόσιο τομέα. Ακολούθως, στην περιοχή του 19,8% η ανεργία στο σύνολο του 2018.
