«Στον Τόνι Γκάτλιφ άρεσαν δρόμοι που περπατιούνται, σύνορα που απαλείφονται, ζωές που βλέπουμε πολύ λίγο. Κινηματογραφούσε τη μουσική, την κίνηση, την εξορία και την ελευθερία με μία ενέργεια που ήταν μόνο δική του», δήλωσε η Γαλλίδα υπουργός Πολιτισμού Κατρίν Πεγκάρ στο X. Η πιο γνωστή ταινία του, «Gadjo Dilo», είναι ένας ύμνος στην τσιγγάνικη μουσική, «μια μουσική που κραυγάζει τον φόβο και τον πόνο ενός λαού», σύμφωνα με τον Τόνι Γκάτλιφ. Είναι η αναζήτηση ενός νεαρού Γάλλου τον οποίο ερμηνεύει ο Ρομέν Ντουρίς στα ίχνη μιας τραγουδίστριας την οποία ξαναβρίσκει σε έναν καταυλισμό τσιγγάνων στη Ρουμανία.
Ποιος ήταν ο Τόνι Γκάτλιφ
Γεννημένος ως Μισέλ Νταχαμανί με πατέρα από την Καβυλία και τσιγγάνα μητέρα, στις 10 Σεπτεμβρίου 1948, ο Τόνι Γκάτλιφ γνώρισε τη βία και την περιπλάνηση μετά την αναχώρησή του από την Αλγερία. Ήταν στη διάρκεια ενος αστυνομικού ελέγχου σε ηλικία 12 ετών που αποφάσισε να αλλάξει το όνομά του για να μην σταλεί πίσω στην Αλγερία, παίρνοντας το όνομα ενός πράσινου χώρου του Αλγερίου, του πάρκου Γκάτλιφ.
Έπειτα από ένα πέρασμα από αναμορφωτήριο, στάλθηκε στην Καμάργκ με απόφαση δικαστηρίου. Τρία χρόνια αργότερα, ανακαλύπτει το θέατρο και τον ελβετικής καταγωγής ηθοποιό Μισέλ Σιμόν, θρύλο του γαλλικού σινεμά των χρόνων του 1930. «Ημουν σε μάχη με τη μοίρα μου, με τον εαυτό μου», είχε πει ο Τόνι Γκάτλιφ στο AFP το 2021. Η Καμάργκ «ήταν ένα από τα πράγματα που με έσωσαν». «Προηγουμένως ήμουν βίαιος, δεν έπρεπε να με αγγίζει κανείς, ήμουν ένα κακό αγόρι (...) δεν άκουγα κανέναν, για μένα οι μεγάλοι, όλοι οι άνθρωποι, ήταν εχθροί», συνέχισε. «Από τη στιγμή που πάτησα το πόδι μου στην Καμάργκ άρχισα να ακούω τους ανθρώπους που μου μιλούσαν χωρίς προκαταλήψεις». Η Καμάργκ, μια περιοχή ανάμεσα στον ποταμό Ροδανό και τη Μεσόγειο θάλασσα, είναι ένας τόπος που συνδέεται βαθιά με την κουλτούρα των τσιγγάνων. Κάθε χρόνο, μεταξύ των προσκυνητών του Σεντ-Μαρί-ντε-λα-Μερ, χιλιάδες τσιγγάνοι συγκεντρώνονται γύρω από την Αγία Σάρα, σε μια γιορτή της πίστης, της μουσικής και των παραδόσεων.
