Ξεκίνησαν στο Άμπου Ντάμπι οι διήμερες συνομιλίες με αμερικανική διαμεσολάβηση. Η Ουάσιγκτον διακρίνει ιδιωτικά περιθώρια ευελιξίας από τις δύο πλευρές, ωστόσο το εδαφικό παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια συμφωνία.
Ενδείξεις περιορισμένης διάθεσης συμβιβασμού στο εδαφικό ζήτημα από τη Ρωσία και την Ουκρανία, παρά τις αμετακίνητες δημόσιες θέσεις τους, μεταφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι, καθώς ξεκίνησε το πρωί της Τρίτης στο Άμπου Ντάμπι νέος γύρος διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Reuters, Αμερικανός αξιωματούχος που ενημέρωσε δημοσιογράφους ενόψει των συνομιλιών ανέφερε ότι τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο έχουν εμφανίσει σε ιδιωτικές επαφές κάποια ευελιξία ως προς το ενδεχόμενο εδαφικού συμβιβασμού ή ανταλλαγής εδαφών. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δύσκολα θα συζητηθεί σε βάθος από την αρχή, καθώς μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να προκύψει μόνο προς το τέλος της διαδικασίας, εφόσον έχει προηγηθεί πρόοδος σε άλλα κρίσιμα πεδία, κυρίως στο πλαίσιο ασφαλείας μετά τον πόλεμο.
Οι διήμερες διαπραγματεύσεις αναμένεται να επικεντρωθούν, πέρα από το εδαφικό, στις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, στους μηχανισμούς επιτήρησης μιας πιθανής εκεχειρίας και στις ευρύτερες μεταπολεμικές ρυθμίσεις.
Το εδαφικό παραμένει το βασικό εμπόδιο
Παρά τις εκτιμήσεις της αμερικανικής πλευράς, οι δημόσιες θέσεις των δύο εμπόλεμων χωρών εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά. Η Ουκρανία απορρίπτει το ενδεχόμενο παραχώρησης εδαφών που έχουν υπερασπιστεί οι δυνάμεις της, ενώ ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εξακολουθεί να διεκδικεί τον έλεγχο ολόκληρου του Ντονμπάς.
Μάλιστα, υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος διέψευσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι το Κίεβο εξετάζει εδαφικές παραχωρήσεις. Υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συζήτηση για το συγκεκριμένο ζήτημα θα μπορούσε να γίνει μόνο σε επίπεδο ηγετών και υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν διασφαλιστεί επαρκείς εγγυήσεις για την ασφάλεια της χώρας.
Η διαφωνία γύρω από τα εδάφη παραμένει, συνεπώς, το πιο δύσκολο σημείο της διαπραγματευτικής προσπάθειας, με την αμερικανική πλευρά να εκτιμά ότι η συζήτησή του προϋποθέτει πρώτα συμφωνία σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μεταπολεμικής ασφάλειας.
Εγγυήσεις ασφαλείας με πρότυπο το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ
Κεντρική θέση στην ατζέντα των συνομιλιών αναμένεται να έχουν οι εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια νέα ρωσική επίθεση μετά την επίτευξη συμφωνίας.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται βρίσκεται ένα καθεστώς προστασίας αντίστοιχο με εκείνο του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει συλλογική άμυνα σε περίπτωση επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η προτεραιότητα των διαπραγματευτών αναμένεται να είναι η διαμόρφωση αξιόπιστων εγγυήσεων που θα περιορίζουν τον κίνδυνο επανάληψης του πολέμου και όχι κατ’ ανάγκη η άμεση επίτευξη συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός.
Το Bloomberg, επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο, μετέδωσε ότι οι συνομιλίες θα εξελιχθούν σε δύο βασικούς άξονες: η πρώτη συνεδρία θα αφορά την επιτήρηση μιας ενδεχόμενης εκεχειρίας και τις μεταπολεμικές ρυθμίσεις ασφαλείας, ενώ η δεύτερη θα επικεντρωθεί στις εδαφικές διαφορές.
Πρώτη διαπραγματευτική προσπάθεια μετά τον Φεβρουάριο
Η συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι αποτελεί την πρώτη νέα προσπάθεια διαπραγμάτευσης από τον Φεβρουάριο, με στόχο τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής, η οποία πλησιάζει πλέον τα πέντε χρόνια.
Της αμερικανικής διαμεσολαβητικής ομάδας αναμένεται να ηγηθούν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Αμερικανός αξιωματούχος άφησε, παράλληλα, ανοικτό το ενδεχόμενο οι δύο απεσταλμένοι να μεταβούν στη Ρωσία μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, προκειμένου να συναντηθούν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Από την ουκρανική πλευρά, ο Νταβίντ Αραχάμια, μέλος της αντιπροσωπείας και επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος «Υπηρέτης του Λαού» του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εμφανίστηκε συγκρατημένος ως προς τις άμεσες προσδοκίες. Όπως δήλωσε, το Κίεβο δεν περιμένει θεαματική πρόοδο στον πρώτο γύρο, διατηρεί όμως προσδοκίες για τις επόμενες συναντήσεις.
Ο ίδιος χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την επανέναρξη των επαφών μετά από μακρά διακοπή, ενώ σημείωσε ότι η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να διατηρήσει ισορροπημένη στάση, χωρίς να δίνει την εντύπωση ότι τάσσεται υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς.
Ζελένσκι: Οι εξελίξεις στο μέτωπο ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας
Τη Δευτέρα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι πρόσφατες επιτυχίες των ουκρανικών δυνάμεων στο πεδίο των μαχών, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες ρωσικές απώλειες, ενισχύουν τη θέση του Κιέβου στις διαπραγματεύσεις.
Όπως μεταδίδει το Reuters, η Ουκρανία έχει ανακαταλάβει ορισμένες περιοχές στο Ντονέτσκ, ενώ η ταχύτητα της ρωσικής προέλασης έχει περιοριστεί.
Στο βραδινό διάγγελμά του, ο Ουκρανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι η αντιπροσωπεία της χώρας είχε ήδη φτάσει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και ότι η πρώτη συνάντηση θα πραγματοποιούνταν την Τρίτη. Παράλληλα, Ευρωπαίοι εκπρόσωποι βρίσκονταν στην περιοχή και επρόκειτο να έχουν ξεχωριστές επαφές με την ουκρανική πλευρά.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Κιέβου, στην ατζέντα περιλαμβάνονται μέτρα αποκλιμάκωσης, καθώς και η διερεύνηση των προϋποθέσεων για μια ενδεχόμενη τριμερή συνάντηση σε επίπεδο προέδρων της Ουκρανίας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ.
Η ουκρανική κυβέρνηση επιμένει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας και συγκεκριμένους μηχανισμούς που θα αποτρέπουν μια νέα ρωσική εισβολή.
Τραμπ: Υπάρχει ισχυρή διάθεση για τον τερματισμό του πολέμου
Αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματευτικών προσπαθειών εμφανίστηκε τη Δευτέρα και ο Ντόναλντ Τραμπ. Σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι επαφές για τη Ρωσία και την Ουκρανία εξελίσσονται θετικά και ότι διακρίνει «πολύ ισχυρή διάθεση» για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Όπως ανέφερε, και οι δύο χώρες έχουν κουραστεί από τις πολεμικές επιχειρήσεις και τις απώλειες νεαρών στρατιωτών. Απέφυγε, ωστόσο, να απαντήσει ευθέως όταν ρωτήθηκε γιατί δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να εξασφαλίσει εκεχειρία, παρά τις επανειλημμένες προθεσμίες που έχει θέσει προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης τον ισχυρισμό ότι οι νεκροί και από τις δύο πλευρές φτάνουν περίπου τις 25.000 τον μήνα, αριθμό που δεν έχει επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με στοιχεία του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, τα οποία επίσης δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα σε πραγματικό χρόνο, οι ρωσικές απώλειες προσωπικού τον Οκτώβριο ανήλθαν σε 54.400. Το Κίεβο υποστηρίζει ότι πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό μηνιαίων απωλειών από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής.
Το κρίσιμο ερώτημα για την έκβαση των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι είναι εάν η φερόμενη ιδιωτική ευελιξία των δύο πλευρών μπορεί να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Μέχρι στιγμής, το εδαφικό χάσμα παραμένει μεγάλο, ενώ η συμφωνία για αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας αναδεικνύεται σε βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε βιώσιμη ειρηνευτική διευθέτηση.
