Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ ανήγγειλε αργά χθες Πέμπτη το βράδυ ότι θα ονομάσει εντολοδόχο πρωθυπουργό μεθαύριο Κυριακή, ώρες αφού η πλειοψηφία των μελών της Κνέσετ υποστήριξε τον πρώην αρχηγό του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας Γκάντι Άιζενκοτ για να αναλάβει τον θώκο. Ο κ. Χέρτσογκ προχώρησε στην αναγγελία αφού ολοκλήρωσε διαβουλεύσεις με όλα τα κόμματα που αντιπροσωπεύονται στο ισραηλινό κοινοβούλιο μετά τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, οι οποίες δεν ανέδειξαν καθαρό νικητή. Συνολικά 67 από τα 120 μέλη της ισραηλινής Βουλής τάχθηκαν υπέρ της υποψηφιότητας του κεντρώου κ. Άιζενκοτ, επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ, ενώ 46 υποστήριξαν τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, διευκρίνισε ο κ. Χέρτσογκ.
Ωστόσο ο Iσραηλινός πρόεδρος επισήμανε ότι η έκβαση της διαδικασίας δεν πρέπει να θεωρείται τετελεσμένη, θυμίζοντας τις διαφωνίες μεταξύ και εντός των πολιτικών συμμαχιών. «Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων μπορεί να μοιάζουν σαφή, αλλά το καθήκον που μου έχει ανατεθεί διά νόμου είναι να προσδιορίσω ποιος έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση, κι αυτό δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο, δεδομένων των αμοιβαίων βέτο ανάμεσα στις συμμαχίες και μέσα στις ίδιες τις συμμαχίες», είπε. Σημείωσε ότι θα έχει περαιτέρω επαφές με τους επικεφαλής των κομμάτων προτού αποφασίσει. «Πρόθεσή μου είναι να αναθέσω σε μέλος της Κνέσετ την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης την ερχόμενη Κυριακή» 8η Νοεμβρίου, διευκρίνισε.
Ο Άιζενκοτ προεξοφλείται πως θα ονομαστεί εντολοδόχος πρωθυπουργός αλλά η εξασφάλιση πλειοψηφίας στην Κνέσετ όμως ίσως αποδειχθεί περίπλοκη υπόθεση. Η Ενωμένη Λίστα, παράταξη στην οποία κυρίαρχο στοιχείο είναι οι ισραηλινοί άραβες, τάχθηκε υπέρ του Γκάντι Άιζενκοτ χθες, κάτι που σημαίνει ότι έχει θεωρητική πλειοψηφία. Πλην όμως αυτό δεν συνεπάγεται απαραιτήτως ότι θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση. Πιθανόν θα χρειαστεί επίσης την υποστήριξη του κόμματος Ραμ, που επίσης αντιπροσωπεύει τους ισραηλινούς άραβες. Αυτές οι δυο παρατάξεις εξασφάλισαν 19 έδρες τον περασμένο μήνα, σχεδόν διπλασιάζοντας την ισχύ τους, αναδεικνυόμενες έτσι δυνητικοί ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων.
Δυο σύμμαχοι του Γκάντι Άιζενκοτ είχαν αποκλείσει κατά τη διάρκεια της εκστρατείας τη συνεργασία με τις αραβικές παρατάξεις, γεγονός που περιπλέκει το εγχείρημα σχηματισμού κυβέρνησης.
Ο κ. Άιζενκοτ, εφόσον του ανατεθεί η εντολή, θα έχει προθεσμία 28 ημερών για να σχηματίσει κυβέρνηση. Είναι πιθανή παράταση 14 ημερών και αν δεν το επιτύχει, η εντολή θα ανατεθεί σε άλλον κοινοβουλευτικό.
Αν και το δεύτερο εγχείρημα αποτύχει, θα πρέπει τουλάχιστον 61 βουλευτές να συμφωνήσουν μέσα σε 21 ημέρες σε άλλον υποψήφιο, που θα έχει σε αυτή την περίπτωση 14 ημέρες για να παρουσιάσει κυβερνητικό σχήμα. Αν όλες οι προσπάθειες αποτύχουν το ισραηλινό κοινοβούλιο θα διαλυθεί αυτόματα και θα πρέπει να διεξαχθούν εκλογές μέσα σε 90 ημέρες.
Μέλλον αβέβαιο
Μολονότι το κόμμα του, το Λικούντ (δεξιά), παρέμεινε τον περασμένο μήνα η μεγαλύτερη παράταξη στην ισραηλινή Βουλή με 27 έδρες --το Γιασάρ του κ. Άιζενκοτ εξασφάλισε 21-- ο πρωθυπουργός είδε τη συμμαχία δεξιάς, άκρας δεξιάς και θρησκευτικών κομμάτων που κυβερνούσε να αποδυναμώνεται σε βαθμό που δεν του επιτρέπει να παραμείνει στην εξουσία.
Από την άλλη, η Ενωμένη Λίστα σημείωσε χθες πως η απόφασή της να ταχθεί υπέρ του Γκάντι Άιζενκοτ δεν ήταν εύκολη. «Μολονότι είμαστε αποφασισμένοι να διώξουμε τον Νετανιάχου, η συμμαχία της αντιπολίτευσης υπό τον Άιζενκοτ μέχρι τώρα δεν έχει δείξει την απαραίτητη βούληση να έρθει σε ρήξη με τις πολιτικές του Νετανιάχου και να καταπολεμήσει την υποκίνηση εναντίον των αράβων πολιτών», τόνισε η παράταξη, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο ynet, την ψηφιακή έκδοση της εφημερίδας Γεντότ Αχαρονότ.
Το Λικούντ και προσωπικά ο κ. Νετανιάχου κατηγορούν τα αραβικά κόμματα για εκλογική απάτη, κάτι που απορρίπτουν η αστυνομία κι οι εκλογικές αρχές. Προχθές Τετάρτη ο επικεφαλής της απερχόμενης κυβέρνησης, η οποία χαρακτηρίστηκε η πιο δεξιά στην ιστορία του Ισραήλ, προειδοποίησε εναντίον νέου κυβερνητικού σχήματος «εξαρτημένου από το εξτρεμιστικό ισλάμ και ισλαμιστικά κόμματα». Ο 77χρονος πολιτικός, στον θώκο του πρωθυπουργού του Ισραήλ περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο ή άλλη πολιτικό στην ιστορία της χώρας, επιδιώκει έβδομη θητεία στο αξίωμα, ωστόσο το μέλλον του φαντάζει πιο αβέβαιο παρά ποτέ.
Η δοκιμασία του στρατηγού
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, αρχηγός του γενικού επιτελείου από το 2015 ως το 2019, θεωρείται συντηρητικός σε ζητήματα εθνικής ασφαλείας. Παρότι αναδείχθηκε στον βασικό πολιτικό αντίπαλο του κ. Νετανιάχου, αναλυτές επισημαίνουν ότι σε περίπτωση που σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση δεν αναμένονται μεγάλες αλλαγές σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.
Ο απόστρατος αξιωματικός υπέστη βαριές προσωπικές απώλειες στον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας: γιος του και δυο ανίψια του σκοτώθηκαν ενώ υπηρετούσαν στις ένοπλες δυνάμεις. Ο Γκάντι Άιζενκοτ, παρότι με πολύ περιορισμένη εμπειρία σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, θεωρείται προσεκτικός στον δημόσιο λόγο του, σε αντίθεση με τον εξαιρετικά επιθετικό απερχόμενο πρωθυπουργό.
