Τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης στην κρίση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν άρχισαν να αποτυπώνονται και στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, καθώς τρία υπερδεξαμενόπλοια με σημαία Σαουδικής Αραβίας, μεταφέροντας συνολικά περίπου 6 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου, διέπλευσαν τα Στενά του Ορμούζ λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας τερματισμού του πολέμου από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και την ιρανική ηγεσία.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που δημοσιοποιήθηκαν την Πέμπτη, τα δεξαμενόπλοια εξέπεμπαν κανονικά τη θέση τους καθώς διέσχιζαν το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, έπειτα από εβδομάδες κατά τις οποίες πολλά πλοία απέκρυπταν τις κινήσεις τους απενεργοποιώντας τους αναμεταδότες εντοπισμού τους. Ανάλυση των ναυτιλιακών κινήσεων από το Reuters δείχνει ότι πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό δεξαμενόπλοιων που αναχώρησαν από σαουδαραβικά λιμάνια μέσω των Στενών του Ορμούζ εδώ και εβδομάδες.
Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος παραγωγός του ΟΠΕΚ, είχε στραφεί κυρίως στη χρήση του τερματικού σταθμού του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα για τις εξαγωγές πετρελαίου της, μετά το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Η κατάσταση αυτή είχε εμποδίσει την έξοδο εκατοντάδων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα λιμάνια του Περσικού Κόλπου, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις και στους υπόλοιπους παραγωγούς της περιοχής.
Ο ναυτιλιακός όμιλος Bahri της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος διαχειρίζεται τα τρία υπερδεξαμενόπλοια, δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού.
Πρόσθετες ενδείξεις επανεκκίνησης της εμπορικής δραστηριότητας καταγράφονται και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, τρία δεξαμενόπλοια φόρτωναν αργό πετρέλαιο κοντά στο λιμάνι της Φουτζάιρα, έξω από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ δύο από αυτά είχαν ήδη αναχωρήσει με προορισμό την Ευρώπη. Η Φουτζάιρα συγκαταλεγόταν στις εγκαταστάσεις που είχαν δεχθεί ιρανικά πλήγματα κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Τα πρώτα πλοία επιστρέφουν στη διαδρομή
Οι ΗΠΑ και το Ιράν έδωσαν στη δημοσιότητα το κείμενο της ενδιάμεσης συμφωνίας που υπεγράφη την Τετάρτη για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές επιθέσεις θα μπορούσαν να επαναληφθούν και ότι ιρανοί αξιωματούχοι θα βρεθούν ξανά στο στόχαστρο εάν η Τεχεράνη δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της.
Μεταξύ των πλοίων που επανήλθαν στις συνήθεις διαδρομές τους ήταν και το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς προϊόντων πετρελαίου Tong Lin Wan, με σημαία Χονγκ Κονγκ. Το πλοίο είχε φορτώσει νάφθα από το διυλιστήριο Ruwais του Αμπού Ντάμπι στις αρχές Μαρτίου και παρέμενε εντός του Περσικού Κόλπου έκτοτε. Την Πέμπτη πέρασε τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.
Την ίδια ημέρα διέσχισε το στρατηγικό πέρασμα και το πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου Mraikh, το οποίο ελέγχεται από την QatarEnergy. Το πλοίο είχε φορτώσει LNG στο Ras Laffan του Κατάρ στις 12 και 13 Ιουνίου και αναμένεται να παραδώσει το φορτίο του στο λιμάνι Port Qasim του Πακιστάν στις 18 Ιουνίου.
Παράλληλα, το δεξαμενόπλοιο μεσαίου μεγέθους Ye Chi, επίσης με σημαία Χονγκ Κονγκ, πέρασε κοντά από το ιρανικό νησί Λαράκ, προτού σταματήσει στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης.
Τόσο το Tong Lin Wan όσο και το Ye Chi διαχειρίζεται η κινεζική COSCO Shipping Energy Transportation, η οποία επίσης δεν απάντησε άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.
Επιφυλακτική η ναυτιλιακή και ασφαλιστική αγορά
Παρά τα πρώτα θετικά μηνύματα, οι εκπρόσωποι της ναυτιλιακής και ασφαλιστικής βιομηχανίας εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικοί, ζητώντας περισσότερες εγγυήσεις και σαφέστερες λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε την Τρίτη ότι, βάσει του μνημονίου συμφωνίας, η Ουάσιγκτον θα επιτρέψει στο Ιράν να επανεκκινήσει άμεσα τις πωλήσεις πετρελαίου και καυσίμων.
Η INTERTANKO, η διεθνής ένωση που εκπροσωπεί τους ανεξάρτητους πλοιοκτήτες δεξαμενόπλοιων, υπογράμμισε ότι απαιτείται άμεση αποσαφήνιση σχετικά με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την έναρξη επιχειρήσεων εκκαθάρισης ναρκών. Παράλληλα, ζήτησε να δημοσιοποιηθούν οι περιοχές όπου εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος από θαλάσσιες νάρκες και να διασφαλιστεί ότι τα εμπορικά πλοία δεν θα αποτελέσουν ξανά στόχο επιθέσεων.
«Κάποια πλοία θα αρχίσουν φυσικά να κινούνται ξανά. Αυτό είναι αναμενόμενο», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της INTERTANKO, Τιμ Γουίλκινς.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η διευθύνουσα σύμβουλος της Lloyd's Market Association, Σίλα Κάμερον, η οποία επισήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τις κυρώσεις, τη νομοθεσία περί τρομοκρατίας και τα τέλη διέλευσης.
«Ο δρόμος προς την ανάκαμψη στον Περσικό Κόλπο θα είναι μακρύς και σύνθετος», τόνισε η Κάμερον, η οποία εκπροσωπεί τις ασφαλιστικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αγορά των Lloyd's του Λονδίνου.
Όπως σημείωσε, θα χρειαστούν μήνες μέχρι να επανέλθει κάποια μορφή κανονικότητας στη διεθνή ναυτιλία, καθώς πολλά πλοία βρίσκονται ακόμη εκτός των συνήθων εμπορικών τους διαδρομών και οι εφοδιαστικές αλυσίδες παραμένουν αποδιοργανωμένες από τις επιπτώσεις της σύγκρουσης.
