Τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν μια από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, αφού δύο από τους σημαντικότερους συνεισφέροντες, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα, καθυστέρησαν την πληρωμή ποσών που συνολικά υπερβαίνουν τα 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με την εφημερίδα Il Post. Σύμφωνα με επίσημα έγγραφα, οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν στον οργανισμό περίπου 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Από αυτό το ποσό, περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια είναι συνεισφορές στον τακτικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ, 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια είναι για ειρηνευτικές επιχειρήσεις και άλλα 44 εκατομμύρια δολάρια οφείλονται σε διεθνή δικαστήρια, γράφει η Il Post.
Η κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ έχει κρατήσει επικριτική στάση απέναντι σε πολλούς διεθνείς οργανισμούς τα τελευταία χρόνια. Στις αρχές του 2026, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε την αποχώρησή της από 66 διεθνείς οργανισμούς, περίπου οι μισοί από τους οποίους έχουν δεσμούς με το σύστημα του ΟΗΕ.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο ΟΗΕ χρειάζεται βαθιές μεταρρυθμίσεις, αλλά η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει ακόμη παρουσιάσει λεπτομερές σχέδιο για αυτές τις αλλαγές. Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Βαλτς, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, χωρίς να διευκρινίσει σαφές χρονοδιάγραμμα.
Η Κίνα έχει συσσωρεύσει χρέη άνω των 1,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η δεύτερη μεγαλύτερη οφειλή είναι η Κίνα. Σύμφωνα με την έκθεση, το Πεκίνο έχει οφειλές περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων 429 εκατομμύρια δολάρια είναι συνεισφορές στον τρέχοντα προϋπολογισμό και 870 εκατομμύρια δολάρια σχετίζονται με ειρηνευτικές επιχειρήσεις.
Σε αντίθεση με την Ουάσινγκτον, οι κινεζικές αρχές δεν έχουν υιοθετήσει εχθρική στάση απέναντι στον ΟΗΕ. Ωστόσο, οι συνεισφορές έχουν καταβληθεί με αυξανόμενες καθυστερήσεις τα τελευταία χρόνια. Ο Κινέζος πρέσβης στον ΟΗΕ, Φου Κονγκ, δήλωσε ότι το Πεκίνο θα πληρώσει τις υποχρεώσεις του και σημείωσε ότι, ελλείψει αμερικανικών πληρωμών, η Κίνα έχει γίνει ο «de facto» κύριος συνεισφέρων στον οργανισμό.
Σχεδόν το ήμισυ της χρηματοδότησης του ΟΗΕ εξαρτάται από τις δύο δυνάμεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα παρέχουν μαζί περίπου το 42% των υποχρεωτικών συνεισφορών του ΟΗΕ. Η Ουάσινγκτον είναι υπεύθυνη για περίπου το 22% του προϋπολογισμού και το Πεκίνο για περίπου το 20%, ένα μερίδιο που έχει αυξηθεί σταθερά εν μέσω της ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας. Οι κανόνες του οργανισμού ορίζουν ότι τα κράτη που συσσωρεύουν οφειλές άνω των δύο ετών μπορούν να χάσουν το δικαίωμα ψήφου τους στη Γενική Συνέλευση. Επί του παρόντος, η κύρωση αυτή ισχύει κυρίως για κράτη που αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, όπως το Αφγανιστάν και η Βενεζουέλα.
Μειώσεις προσωπικού και εξοικονομήσεις στην έδρα του ΟΗΕ
Η χρηματοπιστωτική κρίση έχει ήδη απτά αποτελέσματα. Ο προϋπολογισμός του ΟΗΕ για το 2026 έχει μειωθεί στα 3,45 δισεκατομμύρια δολάρια, περίπου 7% λιγότερο από το προηγούμενο έτος.
Από το 2025, ο οργανισμός έχει καταργήσει περίπου 3.000 θέσεις εργασίας, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους υπαλλήλους στην αρχή της σταδιοδρομίας τους. Στα κεντρικά γραφεία της Γενεύης, τα συστήματα θέρμανσης και οι κυλιόμενες σκάλες απενεργοποιούνται περιοδικά για να μειωθεί το κόστος, και στη Νέα Υόρκη, οι εργασίες συντήρησης των κτιρίων έχουν αναβληθεί.
Επηρεάζονται οι ειρηνευτικές αποστολές
Η έλλειψη κονδυλίων αρχίζει επίσης να επηρεάζει τις διεθνείς επιχειρήσεις του ΟΗΕ. Ο οργανισμός έχει επιταχύνει την αποχώρηση ορισμένων ειρηνευτικών δυνάμεων από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και έχει καθυστερήσει τις πληρωμές σε χώρες που συνεισφέρουν στρατεύματα σε αυτές τις αποστολές, συμπεριλαμβανομένων του Νεπάλ και του Μπαγκλαντές.
Η κατάσταση περιπλέκεται επίσης από τους οικονομικούς κανόνες του οργανισμού, οι οποίοι υποχρεώνουν τον ΟΗΕ να επιστρέφει τα αχρησιμοποίητα κεφάλαια στα κράτη μέλη. Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες έχει περιγράψει την κατάσταση ως «Καφκικό», επειδή ο οργανισμός πρέπει να επιστρέφει χρήματα ακόμη και όταν η έλλειψη δραστηριότητας οφείλεται σε ανεπαρκή κεφάλαια.
Τι θα σήμαινε μια μεγάλη οικονομική κρίση για τον ΟΗΕ
Ενώ μια «οικονομική κατάρρευση» δεν θα σήμαινε την άμεση κατάρρευση του οργανισμού, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σημαντικές. Οι ειρηνευτικές αποστολές, οι ανθρωπιστικές επιχειρήσεις, τα διεθνή δικαστήρια και το διοικητικό έργο του ΟΗΕ εξαρτώνται από τις συνεισφορές των κρατών μελών.
Εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία, των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και των πολυάριθμων συνεχιζόμενων ανθρωπιστικών κρίσεων, οι οικονομικές δυσκολίες του ΟΗΕ κινδυνεύουν να επηρεάσουν έναν από τους κορυφαίους πολυμερείς θεσμούς στον κόσμο, σε μια εποχή που η ζήτηση για διεθνείς παρεμβάσεις είναι υψηλότερη από ποτέ.
