Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και αυξανόμενης αστάθειας στις διεθνείς αγορές, Κίνα και Ρωσία επιχείρησαν να στείλουν ισχυρό μήνυμα στρατηγικής σύμπλευσης από το Πεκίνο. Οι πρόεδροι Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν συναντήθηκαν την Τετάρτη στην κινεζική πρωτεύουσα, λίγες μόλις ημέρες μετά την επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν στενές παρά τις διεθνείς πιέσεις και τις παγκόσμιες αναταράξεις.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Πλατεία Τιενανμέν, όπου οι δύο ηγέτες πέρασαν μπροστά από τιμητικό άγημα, πριν μεταβούν στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού για διμερείς συνομιλίες και επίσημη δεξίωση. Η σύνοδος κορυφής θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς διεξάγεται σε μια συγκυρία όπου οι ενεργειακές αγορές και οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες βρίσκονται υπό πίεση εξαιτίας της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και της ευρύτερης αστάθειας στη Μέση Ανατολή.
Ο Σι Τζινπίνγκ εμφανίστηκε αποφασισμένος να παρουσιάσει την Κίνα ως παράγοντα σταθερότητας στο διεθνές σύστημα, προειδοποιώντας ότι ο κόσμος κινδυνεύει να επιστρέψει στον «νόμο της ζούγκλας». Παράλληλα, επανέλαβε την ανάγκη άμεσης αποκλιμάκωσης της κρίσης στον Κόλπο, τονίζοντας ότι η περιοχή βρίσκεται σε «κρίσιμο σταυροδρόμι» και ότι απαιτείται τερματισμός των εχθροπραξιών ώστε να προστατευθούν η ενεργειακή ασφάλεια και το διεθνές εμπόριο.
Σύμφωνα με το κινεζικό πρακτορείο Xinhua, ο κινέζος πρόεδρος υπογράμμισε στον ρώσο ομόλογό του ότι η πολιτική εμπιστοσύνη μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας «βαθαίνει συνεχώς», ενώ ο στρατηγικός συντονισμός των δύο χωρών ενισχύεται «με ακλόνητη επιμονή που άντεξε χίλιες δοκιμασίες».
Από την πλευρά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν χαρακτήρισε τις σινορωσικές σχέσεις «άνευ προηγουμένου», επισημαίνοντας ότι, παρά τις δυσμενείς εξελίξεις στη διεθνή σκηνή, η συνεργασία των δύο χωρών συνεχίζει να αναπτύσσεται σταθερά. Ο ρώσος πρόεδρος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον όγκο του διμερούς εμπορίου, που έχει ξεπεράσει τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά και στη διεύρυνση της ενεργειακής συνεργασίας.
Η επίσκεψη αυτή είναι η 25η του Πούτιν στην Κίνα και έρχεται να επιβεβαιώσει τη σταθερότητα μιας πολιτικής σχέσης που έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία 13 χρόνια, διάστημα κατά το οποίο οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί περίπου 40 φορές, ανταλλάσσοντας συχνά τις προσφωνήσεις «παλιός φίλος» και «αγαπητός φίλος».
Στο επίκεντρο η ενέργεια και ο αγωγός «Ισχύς της Σιβηρίας 2»
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφορά την ενεργειακή συνεργασία και ειδικότερα το φιλόδοξο έργο του αγωγού φυσικού αερίου «Ισχύς της Σιβηρίας 2». Ο αγωγός σχεδιάζεται να συνδέσει τα μεγάλα ρωσικά κοιτάσματα της βόρειας Σιβηρίας με την κινεζική αγορά μέσω Μογγολίας και θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τη Μόσχα, η οποία επιδιώκει να ανακατευθύνει τις εξαγωγές υδρογονανθράκων προς την Ασία μετά τις ευρωπαϊκές κυρώσεις που επιβλήθηκαν λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Παρά τη σημασία του έργου, η υλοποίησή του εξακολουθεί να καθυστερεί. Αν και οι δύο χώρες υπέγραψαν τον περασμένο Σεπτέμβριο μνημόνιο κατασκευής, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με την τιμολόγηση και τις ποσότητες φυσικού αερίου που θα αγοράζει η Κίνα.
Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο της συνόδου αναμένεται να υπογραφούν περίπου 40 νέες συμφωνίες, ενώ οι δύο πλευρές θα εκδώσουν κοινή διακήρυξη 47 σελίδων, η οποία θα αποτυπώνει το βάθος της συνεργασίας τους σε πολιτικό, οικονομικό και γεωστρατηγικό επίπεδο.
Ουκρανία, ΗΠΑ και η ισορροπία στις σχέσεις
Στην ατζέντα των συνομιλιών περιλαμβάνεται και το Ουκρανικό, αν και διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι ο Σι Τζινπίνγκ δύσκολα θα ασκήσει ουσιαστική πίεση στον Πούτιν για αλλαγή στάσης.
Παράλληλα, θεωρείται πιθανό ο ρώσος πρόεδρος να επιδιώξει διαβεβαιώσεις από το Πεκίνο ότι η προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων ΗΠΑ–Κίνας, μετά και την επίσκεψη Τραμπ, δεν θα πραγματοποιηθεί εις βάρος των ρωσικών συμφερόντων.
Η συνάντηση πραγματοποιείται επίσης στην 30ή επέτειο της συμφωνίας «στρατηγικού συντονισμού» μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου, με τις δύο πλευρές να επιδιώκουν να παρουσιάσουν τη συνεργασία τους ως μια σταθερή και διαχρονική συμμαχία απέναντι στις δυτικές πιέσεις.
Το κινεζικό δίκτυο CGTN χαρακτήρισε τις σχέσεις των δύο χωρών «από τις σταθερότερες, ωριμότερες και πολυτιμότερες μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων», δίνοντας έμφαση στα «κοινά συμφέροντα» Κίνας και Ρωσίας απέναντι στη διεθνή τάξη που — όπως υποστηρίζουν — κυριαρχείται από τις ΗΠΑ και τη Δύση.
Στο πλαίσιο αυτό, Σι και Πούτιν αναμένεται να υπογράψουν κοινή διακήρυξη υπέρ ενός «πολυπολικού κόσμου», ενισχύοντας τη ρητορική τους για ένα νέο διεθνές σύστημα ισορροπιών.
Μια σχέση με σαφή οικονομική ανισορροπία
Παρά τη στενή συνεργασία, τα οικονομικά δεδομένα δείχνουν ότι η σχέση δεν είναι απολύτως ισόρροπη. Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου προς την Κίνα αυξήθηκαν κατά περίπου 30%, σύμφωνα με ευρωπαϊκά ερευνητικά κέντρα.
Ωστόσο, τα κινεζικά τελωνεία υπολογίζουν ότι οι εισαγωγές από τη Ρωσία αντιστοιχούν μόλις στο 5% των συνολικών κινεζικών εισαγωγών το 2025. Αντίθετα, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS, η Κίνα απορροφά πάνω από το ένα τέταρτο των ρωσικών εξαγωγών και καλύπτει περισσότερο από το ένα τρίτο των εισαγωγών της Ρωσίας.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τόσο την αυξανόμενη εξάρτηση της ρωσικής οικονομίας από την κινεζική αγορά όσο και τον καθοριστικό ρόλο που επιχειρεί να διαδραματίσει το Πεκίνο στις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.
