Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε σήμερα ότι εξασφάλισε «φανταστικές» εμπορικές συμφωνίες και την προσφορά του Πεκίνου να βοηθήσει ώστε να ανοίξει και πάλι για τη ναυσιπλοΐα το Στενό του Ορμούζ, κατά τη διάρκεια συνάντησης κορυφής με τον ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ με στόχο τον περιορισμό των διμερών και διεθνών εντάσεων. «Κάναμε μερικές φανταστικές εμπορικές συμφωνίες, εξαιρετικές και για τις δύο χώρες», δήλωσε ο Τραμπ χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις στη διάρκεια συνάντησής του με τον Σι στο Τζόνγκνανχαϊ, έναν πρώην αυτοκρατορικό κήπο και συγκρότημα όπου πλέον στεγάζονται τα γραφεία των κορυφαίων Κινέζων ηγετών κοντά στην Απαγορευμένη Πόλη. Νωρίτερα οι δύο ηγέτες συνομίλησαν και έκαναν περίπατο στον κήπο, με τον Τραμπ να σχολιάζει τα όμορφα τριαντάφυλλα και τον Σι να υπόσχεται να του στείλει σπόρους των λουλουδιών.
Από την πλευρά του ο Κινέζος πρόεδρος χαιρέτισε τη δημιουργία μiας νέας σχέσης «εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας» μεταξύ των δύο αντίπαλων δυνάμεων. «Αυτή είναι μια ιστορική επίσκεψη, μια επίσκεψη που θα μείνει στην ιστορία», σχολίασε ο Σι. Μετά το γεύμα εργασίας που θα έχουν οι δύο πρόεδροι, ο Τραμπ θα αναχωρήσει το απόγευμα για να επιστρέψει στις ΗΠΑ έπειτα από τη διήμερη επίσκεψή του στο Πεκίνο. Ο Αμερικάνος πρόεδρος θα επιστρέψει στην Ουάσινγκτον με ενθαρρυντικά λόγια από τον Σι σχετικά με την κρίση στην οποία έχει εμπλακεί στη Μέση Ανατολή, όπως δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News. Ο Σι του επιβεβαίωσε «με σθένος» ότι το Πεκίνο «δεν θα στείλει στρατιωτικό υλικό στο Ιράν», σημείωσε ο Τραμπ στη συνέντευξη αυτή, ενώ σε ό,τι αφορά το Στενό του Ορμούζ σημείωσε ότι ο Κινέζος ομόλογός του του είπε: «εάν μπορώ να προσφέρω οποιαδήποτε βοήθεια, θα χαιρόμουν να βοηθήσω».
Το Πεκίνο ζήτησε σήμερα πλήρη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ «το συντομότερο δυνατό», σύμφωνα με λιτή ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών. Το υπουργείο ωστόσο επανέλαβε ότι η σύγκρουση αυτή «δεν θα έπρεπε να έχει συμβεί ποτέ», σημειώνοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος να συνεχιστεί», ενώ τόνισε ότι η Κίνα θα συνεχίσει να διαδραματίζει «εποικοδομητικό ρόλο» στις ειρηνευτικές προσπάθειες.
Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Κίνα δέχθηκε να αγοράσει 2οο «μεγάλα» αεροσκάφη Boeing. Πρόκειται για σημαντικό αριθμό, αλλά μικρότερο από τα 500 αεροσκάφη στα οποία αναφέρονταν εδώ και μήνες αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. Διαβεβαίωσε εξάλλου ότι η Κίνα θέλει να αγοράσει από τις ΗΠΑ πετρέλαιο και γεωργικά προϊόντα, χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένους αριθμούς. Η Κίνα αποτελεί βασικό στρατηγικό και οικονομικό εταίρο του Ιράν, από το οποίο εισάγει και το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που καταναλώνει. Επηρεάζεται άμεσα από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. Το Ιράν ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, ότι οι δυνάμεις του επέτρεψαν τη διέλευση από το Στενό πολλών κινεζικών πλοίων.
Ο Τραμπ αναμενόταν να ζητήσει από την Κίνα να πείσει το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο αναλυτές αμφιβάλλουν ότι ο Σι είναι διατεθειμένος να ασκήσει ισχυρή πίεση στην Τεχεράνη ή να σταματήσει να την υποστηρίζει στρατιωτικά, με δεδομένη την αξία του Ιράν για το Πεκίνο ως στρατηγικό αντίβαρο στις ΗΠΑ.
«Έθνος σε παρακμή»
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι μόνο ένα από τα σημεία τριβής μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας τα οποία η σύνοδος κορυφής είχε στόχο να μετριάσει, αν όχι να επιλύσει. Υπάρχουν πολλά: Ιράν, Ταϊβάν, εμπορικές σχέσεις, περιορισμοί στην πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη (AI) και πνευματική ιδιοκτησία... Οι διαφωνίες ήρθαν στο φως χθες με μια ισχυρή προειδοποίηση από τον Κινέζο πρόεδρο σχετικά με τον κίνδυνο «σύγκρουσης» μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ σχετικά με την Ταϊβάν. Ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε στην Ταϊβάν στη συνέντευξή του στο Fox News ούτε δημοσίως δίπλα στον Σι. «Η πολιτική των ΗΠΑ στο ζήτημα της Ταϊβάν παραμένει αμετάβλητη μέχρι σήμερα», αρκέστηκε να δηλώσει στο NBC News ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος βρίσκεται στο Πεκίνο με τον Τραμπ, προσθέτοντας ότι οι Κινέζοι «πάντα το εγείρουν... πάντα ξεκαθαρίζουμε τη θέση μας και προχωράμε». Ο σινοαμερικανικός ανταγωνισμός —στρατηγικός, εμπορικός και τεχνολογικός— είναι εκτεταμένος.
Μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Κίνα και οι ΗΠΑ έχουν επιδοθεί σε έναν σκληρό εμπορικό πόλεμο με παγκόσμιες επιπτώσεις που χαρακτηρίζεται από υπερβολικούς δασμούς και πολυάριθμους περιορισμούς. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε μια εκεχειρία τον Οκτώβριο, η οποία όμως κινδυνεύει από τις απειλές Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών.
Εξάλλου αυτή την περίοδο η παγκόσμια οικονομία, περιλαμβανομένης αυτής της Κίνας, επηρεάζεται από τον πόλεμο που διεξάγουν οι ΗΠΑ μαζί με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Το Πεκίνο επανέλαβε στη διάρκεια της συνάντησης κορυφής την επιθυμία του για βεβαιότητα και προβλεψιμότητα σε έναν κόσμο που μαστίζεται από αναταραχές. Σι και Τραμπ συμφώνησαν να ορίζουν εφεξής τις σινοαμερικανικές σχέσεις ως μια «εποικοδομητική σχέση στρατηγικής σταθερότητας», σύμφωνα με την κινεζική διπλωματία. «Πρέπει να είμαστε εταίροι, όχι αντίπαλοι», τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος απευθυνόμενος στον Τραμπ χθες, ενώ δεσμεύθηκε «να ανοίξει όλο και περισσότερο» την Κίνα στις ξένες επενδύσεις. Τον Τραμπ συνοδεύει στο Πεκίνο μεγάλη αντιπροσωπεία κορυφαίων επιχειρηματιών. Ο Λευκός Οίκος ελπίζει να αναχωρήσει από την Κίνα με μια σειρά από συμφωνίες, για παράδειγμα στον τομέα της γεωργίας, ή με υποσχέσεις για κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ.
