Ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του θα χάσουν μέρος της δύναμής τους στην αγορά πετρελαίου όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχωρήσουν από την ομάδα αυτή την 1η Μαΐου, αλλά η υπόλοιπη συμμαχία πιθανόν θα παραμείνει ενωμένη και θα συνεχίσει να συντονίζει την πολιτική προσφοράς του πετρελαίου, δήλωσαν αργά χθες, Τρίτη, απεσταλμένοι στον ΟΠΕΚ+ και αναλυτές. Τα ΗΑΕ είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός στον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και ανακοίνωσε χθες ότι θα αποχωρήσει από τον ΟΠΕΚ ύστερα από σχεδόν 60 χρόνια συμμετοχής σε αυτόν. Αυτό θα αποδεσμεύσει το Αμπού Ντάμπι από τους στόχους για την παραγωγή πετρελαίου που επιβάλλονται από τον ΟΠΕΚ και τους συμμάχους του με στόχο την εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης. Η έξοδος των ΗΑΕ ήλθε ως σοκ, δήλωσαν πέντε πηγές του ΟΠΕΚ+, που ζήτησαν να μην κατονομαστούν καθώς δεν έχουν άδεια να μιλούν σε δημοσιογράφους. Η έξοδος θα περιπλέξει τις προσπάθειες του ΟΠΕΚ+ να ισορροπεί την αγορά μέσω προσαρμογών στην προσφορά διότι ο οργανισμός θα έχει έλεγχο σε μικρότερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής, δήλωσαν τέσσερις από τις πέντε πηγές.
Τα ΗΑΕ θα γίνουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου που αποχωρεί από τον ΟΠΕΚ, ένα σοβαρό πλήγμα στον οργανισμό και τον ντε φάκτο ηγέτη του, τη Σαουδική Αραβία. Το Αμπού Ντάμπι αντλούσε περίπου 3,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ή περίπου το 3% της παγκόσμιας παραγωγής αργού, πριν από τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο στο Ιράν που ανάγκασε τη χώρα και άλλους παραγωγούς στον Κόλπο να περιορίσουν τις αποστολές φορτίων και να αναστείλουν μέρος της παραγωγής. Μόλις θα βρεθούν εκτός του ΟΠΕΚ, τα ΗΑΕ θα ενταχθούν στις τάξεις των ανεξάρτητων παραγωγών πετρελαίου που αντλούν κατά βούληση, όπως οι ΗΠΑ και η Βραζιλία. Για την ώρα, δεν υπάρχουν πολλά που να μπορούν να κάνουν τα ΗΑΕ για να αυξήσουν την παραγωγή ή τις εξαγωγές λόγω του αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ. Εάν και όταν η ναυσιπλοΐα ανακάμψει στα προπολεμικά επίπεδά της, τα ΗΑΕ θα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή στο επίπεδο της δυναμικότητας της χώρας των 5 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου και υγρών προϊόντων την ημέρα.
Μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας έχει υπάρξει ένταση για τα όρια παραγωγής των Εμιράτων, που είναι στα 3,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Τα ΗΑΕ έχουν ζητήσει υψηλότερο όριο για να αντανακλά το γεγονός ότι έχουν ενισχύσει τη δυναμικότητά τους στο πλαίσιο επενδυτικού προγράμματος 150 δισεκ. δολαρίων. «Για χρόνια, το Αμπού Ντάμπι επεδίωκε να αξιοποιήσει τη επένδυση μεταφράζοντάς την σε αύξηση της δυναμικότητας», δήλωσε η Χελίλμα Κροφτ από την RBC Capital Markets. Ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος στο Ιράν θα επιβραδύνει, ωστόσο, τα σχέδια αυτά μετά τις ζημιές που προκάλεσαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και πύραυλοι στις παραγωγικές εγκαταστάσεις των ΗΑΕ, δήλωσε η ίδια. Ο πόλεμος οδήγησε στη μεγαλύτερη διατάραξη της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας που έχει σημειωθεί έως τώρα, σε ό,τι αφορά την ημερήσια παραγωγή πετρελαίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η σύγκρουση έχει επίσης αποκαλύψει τις διαφωνίες μεταξύ χωρών του Κόλπου, όπως μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας.
Εδώ και χρόνια κυκλοφορούσαν φήμες για έξοδο των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ+ εν μέσω επιδείνωσης των σχέσεων με το Ριάντ λόγω των συγκρούσεων στο Σουδάν, τη Σομαλία και την Υεμένη. Τα ΗΑΕ έχουν έλθει επίσης ακόμα πιο κοντά στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
ΤΟ ΙΡΑΚ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΜΕΛΟΣ
Τα ΗΑΕ είναι ο τέταρτος παραγωγός που εγκαταλείπει τον ΟΠΕΚ+ τα τελευταία χρόνια και μακράν ο μεγαλύτερος. Η Ανγκόλα αποχώρησε από το μπλοκ το 2024, επικαλούμενη διαφωνίες για τα επίπεδα παραγωγής. Ο Ισημερινός εγκατέλειψε τον ΟΠΕΚ το 2020 και το Κατάρ το 2019. Το Ιράκ, ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ+ μετά τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, δεν σχεδιάζει να αποχωρήσει από το κλαμπ καθώς επιθυμεί σταθερές και αποδεκτές τιμές πετρελαίου, δήλωσαν χθες δύο Ιρακινοί αξιωματούχοι από τον τομέα του πετρελαίου. Ο ΟΠΕΚ+ δεν θα καταρρεύσει καθώς η Σαουδική Αραβία συνεχίζει να επιθυμεί να διαχειρίζεται την αγορά με τη βοήθεια του οργανισμού, δήλωσε ο Γκάρι Ρος, βετεράνος στα θέματα του ΟΠΕΚ και διευθύνων σύμβουλος της Black Gold Investors. «Εν τέλει, η Σαουδική Αραβία ήταν ουσιαστικά ο ΟΠΕΚ –η μοναδική χώρα με πλεονάζουσα δυναμικότητα», δήλωσε ο Ρος. Η Σαουδική Αραβία μπορεί να παράγει 12,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αλλά τα τελευταία χρόνια κρατά την παραγωγή κάτω από τα 10 εκατ.
Η συμμετοχή στον ΟΠΕΚ+ δίνει στις χώρες μεγαλύτερο βάρος στο διπλωματικό επίπεδο και στη διεθνή σκηνή –ένας από τους λόγους που επικαλούνται αναλυτές για την απόφαση του Ιράν να παραμείνει στο ΟΠΕΚ παρά την κλιμάκωση της σύγκρουσής του με χώρες του Κόλπου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει κατηγορήσει τον ΟΠΕΚ ότι «κατακλέβει τον υπόλοιπο κόσμο» φουσκώνοντας τις τιμές πετρελαίου. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ίσως επανεξετάσουν την παροχή στρατιωτικής στήριξης στον Κόλπο λόγω των πολιτικών του ΟΠΕΚ στο πετρέλαιο. Ήταν, ωστόσο, ο Τραμπ που βοήθησε να πεισθεί ο ΟΠΕΚ+ να μειώσει την παραγωγή το 2020 λόγω της πανδημίας της COVID καθώς μειώθηκαν οι τιμές πετρελαίου και επλήγησαν οι παραγωγοί στις ΗΠΑ.
«Η αποχώρηση των ΗΑΕ σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή για τον ΟΠΕΚ … η μακροπρόθεσμη επίπτωση είναι ένας δομικά ασθενέστερος ΟΠΕΚ», δήλωσε ο Χόρχε Λεόν, πρώην αξιωματούχος του ΟΠΕΚ που τώρα εργάζεται στη Rystad Energy. Τα μέλη του ΟΠΕΚ+ θα επικεντρωθούν περισσότερο στην ανοικοδόμηση των εγκαταστάσεων που επλήγησαν από τον πόλεμο παρά στο να προχωρήσουν σε μειώσεις στην παραγωγή στο άμεσο μέλλον, δήλωσε η Κροφτ. Ως εκ τούτου, μια ευρύτερη διάλυση του ΟΠΕΚ+ δεν αναμένεται προς το παρόν, πρόσθεσε η ίδια.
ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ
Η επιρροή του ΟΠΕΚ στην αγορά ελαττώνεται εδώ και δεκαετίες. Ο ΟΠΕΚ, που συστήθηκε το 1960, ήλεγχε κάποτε πάνω από το 50% της παγκόσμιας παραγωγής. Καθώς αυξήθηκε η παραγωγή των ανταγωνιστών, το μερίδιο του οργανισμού μειώθηκε περίπου στο 30% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγρών προϊόντων πετρελαίου των 105 εκατ. βαρελιών την ημέρα πέρυσι. Οι ΗΠΑ, που κάποτε βασίζονταν σε εισαγωγές από τα μέλη του ΟΠΕΚ, έχουν γίνει ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του τα τελευταία 15 χρόνια. Οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει την παραγωγή έως στο 20% του παγκόσμιου συνόλου χάρη στο σχιστολιθικό τους πετρέλαιο. Η αμερικανική παραγωγή οδήγησε τον ΟΠΕΚ να συμμαχήσει το 2016 με αρκετούς παραγωγούς που δεν ήταν μέλη του οργανισμού για να σχηματίσει τον ΟΠΕΚ+, μια ομάδα με ηγετικό ρόλο της Ρωσίας –που προηγουμένως ήταν από τους βασικούς ανταγωνιστές της Σαουδικής Αραβίας στην πετρελαϊκή βιομηχανία. Η συμμαχία έδωσε στο μπλοκ αυτό τον έλεγχο περίπου επί του 50% της παγκόσμιας συνολικής παραγωγής πετρελαίου το 2025, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η απώλεια των ΗΑΕ σημαίνει ότι αυτό θα μειωθεί περίπου στο 45%.
