Για τα υποσιτισμένα παιδιά στη Σομαλία, που ήδη υφίσταντο τις συνέπειες από το διαφαινόμενο ξέσπασμα λιμού και τις δραστικές περικοπές στην ξένη βοήθεια, ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος εναντίον του Ιράν έρχεται να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Οι ελλείψεις σε σωτήριες θεραπευτικές τροφές, οι οποίες επιδεινώνονται από τα προβλήματα στις μεταφορές, αναγκάζουν τις κλινικές να διώχνουν σοβαρά υποσιτισμένα παιδιά και να μειώνουν την ποσότητα ειδικής τροφής που τους παρέχουν, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters. Σχεδόν μισό εκατομμύριο παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών υποφέρουν από «σοβαρό οξύ υποσιτισμό» ή «σκελετοποίηση», την πιο απειλητική για τη ζωή μορφή υποσιτισμού, και οι καθυστερήσεις εντείνουν τις επιπτώσεις που έχει η μείωση της βοήθειας. Υγειονομικοί στη Μπαϊντόα και το Μογκαντίσου λένε ότι αναγκάζονται να μοιράσουν σε περισσότερα παιδιά τα λίγα αποθέματα εξειδικευμένου γάλακτος και πάστας με βάση τα φιστίκια, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, που είναι ζωτικής σημασίας για τη σωτηρία τους. «Καθώς οι ανάγκες είναι μεγάλες και δεν διαθέτουμε πολλά αποθέματα αναγκαζόμαστε να μειώσουμε την ποσότητα που δίνουμε στα παιδιά», δήλωσε ο νοσηλευτής Χάσαν Γιαχίε Χέιρε.
Τα 225 κουτιά πάστας από φιστίκια που διαθέτει η κλινική όπου εργάζεται, η οποία παρέχει βοήθεια σε περισσότερα από 1.200 παιδιά, πιθανόν θα έχουν εξαντληθεί μέσα σε δύο εβδομάδες, σύμφωνα με την International Rescue Committee (IRC), αρμόδια να εξοπλίζει την κλινική. «Αν η θεραπεία γίνεται με διακοπές, τα παιδιά θα γίνουν πολύ αδύναμα, σωματικά και πνευματικά. Και ίσως να μην μπορέσουμε να αντιστρέψουμε την κατάσταση», τόνισε ο Χέιρε. Η IRC είναι μία από τις τρεις οργανώσεις αρωγής που επισημαίνουν ότι οι καθυστερήσεις στη μεταφορά εφοδίων και το αυξανόμενο κόστος που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν κάνουν ακόμη χειρότερη μια ήδη περίπλοκη κατάσταση.
Στην κλινική στην πόλη Μπαϊντόα η Μουυμίνο Αντάν Ααμίν, μια μητέρα εννέα παιδιών, προσπαθεί να εξασφαλίσει πάστα φιστικιού για την 11 μηνών κόρη της. Το βρέφος λαμβάνει τρία φακελάκια την ημέρα, αλλά ήδη η κλινική έχει διώξει δύο φορές την Ααμίν διότι της είχαν τελειώσει. Η γυναίκα κινδύνεψε να χάσει την κόρη της Ανίσα το 2017, όταν προηγούμενη ξηρασία είχε ωθήσει τη Σομαλία στα πρόθυρα του λιμού. Εννέα χρόνια αργότερα νέα ξηρασία έχει βυθίσει 6,5 εκατομμύρια ανθρώπους --έναν στους τρεις Σομαλούς-- στην οξεία πείνα και οι οργανώσεις αρωγής προσπαθούν απελπισμένα να κλείσουν τα κενά. Παραγγελία της IRC για πάστα φιστικιού που θα αρκούσε να θρέψει πάνω από 1.000 παιδιά έμεινε μπλοκαρισμένη πριν δυο μήνες στο λιμάνι Μούντρα της Ινδίας, το οποίο είχε γεμάτο με φορτηγά πλοία που δεν μπορούν να δέσουν στον Κόλπο, δήλωσε ο Σούκρι Αμπντουλκαντίρ, συντονιστής της IRC για τη Σομαλία.
Αφού η IRC ενημερώθηκε ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον άλλες 30 ημέρες για να φτάσει η πάστα στη Σομαλία, ακύρωσε την παραγγελία. Τώρα προσπαθεί να εισάγει προμήθειες από την Κένυα, όμως το αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφοράς έχει αυξήσει την τιμή ενός κουτιού στα 200 δολάρια από 55 που ήταν προηγουμένως, σύμφωνα με την CARE International. Η τελευταία παραγγελία αυτής της μη κυβερνητικής οργάνωσης αρκεί για να θρέψει μόνο 83 παιδιά, αντί για 300.
Περισσότερος χρόνος και μεγαλύτερο κόστος
Το 2024 χρειάζονταν συνήθως 30-35 ημέρες για τις παραδόσεις θεραπευτικού γάλακτος και έτοιμων προς χρήση θεραπευτικών τροφίμων (RUTF) από την Ευρώπη στη Σομαλία. Το 2025 ο χρόνος αυξήθηκε στις 40-45 ημέρες το 2025, καθώς τα πλοία έκαναν τον περίπλου της Αφρικής λόγω απειλών για την ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα. Μετά τις 28 Φεβρουαρίου και την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, η οποία οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ο χρόνος αυξήθηκε στις 55 με 65 μέρες, δήλωσε ο Μοχάμεντ Όμαρ, επικεφαλής Υγείας και Διατροφής για τη Σομαλία στην οργάνωση Action Against Hunger (ACF).
Στο μεταξύ το παγκόσμιο παρατηρητήριο πείνας της IPC αναφέρει ότι περισσότεροι από 2 εκατομμύρια άνθρωποι στη Σομαλία βρίσκονται τώρα στη φάση «έκτακτης ανάγκης», ένα επίπεδο πριν από τον λιμό. Οι νοσηλείες σοβαρά υποσιτισμένων παιδιών την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου σε κέντρα υγείας που υποστηρίζονται από την ACF αυξήθηκαν κατά 35% σε σχέση με πέρυσι. Το προσωπικό του Γενικού Νοσοκομείου Daynile, στο οποίο νοσηλεύονται 360 παιδιά λόγω σκελετοποίησης, προειδοποίησε στις 20 Απριλίου ότι μετά βίας υπήρχαν επαρκή εφόδια για εκείνη την εβδομάδα. «Η διατροφική κατάσταση ορισμένων παιδιών έχει ήδη επιδεινωθεί», δήλωσε η υπεύθυνη υγείας και διατροφής Ζάφσα Άλι Χάσαν.
Η Σομαλία δεν είναι μεταξύ των 17 φτωχών χωρών που θα λάβουν μέρος των πόρων που θα λάβει φέτος το Γραφείο Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (Ocha) από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν προχωρήσει σε δραστικές περικοπές στη διεθνή βοήθεια που παρέχουν. Το Ocha επισημαίνει ότι περισσότερες από 200 δομές υγείας έχουν κλείσει στη Σομαλία , ενώ έχουν διαλυθεί και κινητές μονάδες παροχής ιατρικής βοήθειας. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος τον Δεκέμβριο περισσότερα από 60.500 σοβαρά υποσιτισμένα παιδιά δεν έλαβαν βοήθεια, σύμφωνα με το Ocha, το οποίο τόνισε ότι αν επιμείνουν τα κενά στη χρηματοδότηση ο αριθμός αυτός ενδέχεται να φτάσει τις 150.000.
Εξάλλου μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, οι τιμές των καυσίμων τη χώρα αυξήθηκαν κατά 150%. «Η Σομαλία έχει πληγεί ιδιαίτερα από τον πόλεμο στο Ιράν διότι οι άνθρωποι προσπαθούν ακόμη να συνέλθουν από τις επιπτώσεις της προηγούμενης ξηρασίας», δήλωσε ο Αμπντουλκαντίρ. «Είναι πολύ δύσκολο για τους ανθρώπους να απορροφήσουν αυτά τα σοκ». Το Ocha έχει απευθύνει έκκληση στους παγκόσμιους δωρητές για τη συγκέντρωση 852 εκατ. δολαρίων προκειμένου να αποτρέψει το ξέσπασμα λιμού. Πρόκειται για ποσό πολύ μικρότερο από το 1,42 δισεκ. που είχε ζητήσει πέρυσι, όμως και πάλι έχει συγκεντρώσει μόλις το 14%.
