Σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, όπου οι ισορροπίες μεταβάλλονται καθημερινά και ο χρόνος πιέζει, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη φαίνεται να κάνουν ένα προσεκτικό βήμα προσέγγισης. Παρά τις βαθιές διαφορές που εξακολουθούν να τις χωρίζουν, οι δύο πλευρές κινούνται πλέον —έστω διστακτικά— προς μια διαδικασία διαλόγου, με στόχο την αποκλιμάκωση και την αναζήτηση μιας πρώτης συμφωνίας.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν συμφωνήσει κατ’ αρχήν να συναντηθούν, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη καθοριστεί ούτε ο χρόνος ούτε ο τόπος της συνάντησης. Την ίδια ώρα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι αντιπροσωπεία του Πακιστάν βρίσκεται καθ’ οδόν προς την Τεχεράνη, μεταφέροντας μήνυμα από τις ΗΠΑ και αναλαμβάνοντας ρόλο-κλειδί στον σχεδιασμό του δεύτερου γύρου συνομιλιών μεταξύ των δύο χωρών.
Η κινητικότητα αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη διπλωματική προσπάθεια, καθώς Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές σημείωσαν πρόοδο στις συνομιλίες της Τρίτης, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, οι οποίοι εκτιμούν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά σε μια συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου.
Στην προσπάθεια γεφύρωσης των εναπομεινάντων διαφορών, καθοριστικός είναι ο ρόλος των μεσολαβητών από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία. Στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία πριν από τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός στις 21 Απριλίου — μια προθεσμία που λειτουργεί ως ασφυκτικό χρονικό όριο για όλες τις πλευρές.
Σε αυτό το πλαίσιο, αντιπροσωπεία του Πακιστάν, με επικεφαλής τον αρχηγό του στρατού, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, έφτασε την Τετάρτη στην Τεχεράνη για συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους, ενισχύοντας περαιτέρω τη διπλωματική κινητικότητα.
Παρά τα σημάδια προόδου, σύμφωνα με το Axios, Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές με γνώση της διαδικασίας διαμεσολάβησης προειδοποιούν ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι δεδομένη, καθώς παραμένουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η διαπραγματευτική ομάδα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ —ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο ανώτερος σύμβουλος Τζάρεντ Κούσνερ— συνέχισαν την Τρίτη τις τηλεφωνικές επικοινωνίες και την ανταλλαγή προσχεδίων τόσο με τους Ιρανούς όσο και με τους μεσολαβητές.
«Ήταν σε συνεχή τηλεφωνική επικοινωνία και συμμετείχαν σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με όλες τις χώρες και πλησιάζουν σε συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος αξιωματούχος.
Την πρόοδο των συνομιλιών επιβεβαίωσε και δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος, ενώ ένας τρίτος υπογράμμισε τη δυσκολία της διαδικασίας: «Θέλουμε να επιτευχθεί συμφωνία. Και τμήματα της κυβέρνησής τους θέλουν να επιτευχθεί συμφωνία. Το δύσκολο είναι να συμφωνήσει ολόκληρη η κυβέρνηση από την άλλη πλευρά».
Σε περίπτωση που επιτευχθεί μια συμφωνία-πλαίσιο, η κατάπαυση του πυρός θα χρειαστεί να παραταθεί, προκειμένου να δοθεί χρόνος για τη διαπραγμάτευση των λεπτομερειών μιας συνολικής συμφωνίας, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή που συμμετέχει στη διαδικασία διαμεσολάβησης.
«Οι λεπτομέρειες είναι περίπλοκες — αυτό δεν μπορεί να γίνει μέσα σε δύο ημέρες», σημείωσε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος, αποτυπώνοντας τη δυσκολία των διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν συμφωνήσει επισήμως σε παράταση της κατάπαυσης του πυρός», επισημαίνοντας ωστόσο ότι «η επικοινωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζεται με στόχο την επίτευξη συμφωνίας».
Σε αυτό το ρευστό διπλωματικό τοπίο, το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς οι εξελίξεις θα κρίνουν αν η εύθραυστη αυτή προσέγγιση μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική συμφωνία ή αν θα παραμείνει ένα ακόμη επεισόδιο σε μια μακρά ιστορία αμοιβαίας δυσπιστίας.
