Μηχανήματα έργου του Ισραήλ κατεδάφισαν χθες Τρίτη, χωρίς καμιά προειδοποίηση, κτίρια στην έδρα της UNRWA στην ανατολική Ιερουσαλήμ, με την υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες να καταγγέλλει «επίθεση άνευ προηγουμένου». Οι ισραηλινές δυνάμεις «κατέλαβαν εξ εφόδου» το συγκρότημα λίγο μετά τις 07:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας), είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο εκπρόσωπος της UNRWA, ο Τζόναθαν Φάουλερ, διευκρινίζοντας ότι ανάγκασαν τους φύλακες να φύγουν. Η εγκατάσταση της UNRWA δεν λειτουργούσε μετά την απαγόρευση διά νόμου κάθε δραστηριοποίησής της από τις αρχές του Ισραήλ, που ερίζουν ότι η υπηρεσία έχει σχέσεις με τη Χαμάς. Η κυβέρνηση του Ισραήλ θεωρεί πως η απαγόρευση έχει επίσης εφαρμογή στην ανατολική Ιερουσαλήμ, το τμήμα της πόλης που κατέχει από το 1967 κι έχει προσαρτήσει, κατά παραβίαση σύμφωνα με τον ΟΗΕ του διεθνούς δικαίου.
Φωτογράφος του AFP είδε μηχανήματα έργου να κατεδαφίζουν τουλάχιστον ένα από τα κτίρια του συγκροτήματος, στο οποίο ανέμιζε σημαία του Ισραήλ, με παρόντες ισραηλινούς πολιτικούς. «Πρόκειται για επίθεση άνευ προηγουμένου εναντίον της UNRWA και των εγκαταστάσεών της, αποτελεί σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των προνομίων και των ασυλιών των Ηνωμένων Εθνών», τόνισε ο κ. Φάουλερ. «Αυτό θα όφειλε να αποτελέσει σήμα συναγερμού», πρόσθεσε, «αυτό που υπέστη σήμερα η UNRWA μπορεί αύριο να το υποστεί οποιοσδήποτε άλλος διεθνής οργανισμός ή διπλωματική αποστολή». Ερωτηθείς σχετικά από το Γαλλικό Πρακτορείο, ο διευθυντής της UNRWA στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη (όπου υπάγεται διοικητικά η ανατολική Ιερουσαλήμ), ο Ρόναλντ Φρίντριχ, διέβλεψε «πιθανή πρόθεση» των αρχών του Ισραήλ «να πάρουν τα εδάφη για να οικοδομήσουν οικισμούς», καθώς η έδρα της υπηρεσίας ήταν ήδη πλαισιωμένη από συνοικίες εποίκων.
Ασυλία υπό αμφισβήτηση
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ υπερασπίστηκε την «εφαρμογή της κείμενης ισραηλινής νομοθεσίας που αφορά την ‘UNRWA-Χαμάς’». Οι ισραηλινές αρχές ερίζουν ότι υπάλληλοι της υπηρεσίας είχαν συμμετάσχει στην έφοδο της Χαμάς σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023, το έναυσμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε τον Αύγουστο του 2024 πως απολύθηκαν εννιά από τους υπαλλήλους του στη Λωρίδα της Γάζας, αναφέροντας πως πράγματι θα μπορούσαν να ενέχονται, διευκρινίζοντας όμως πως η επιτροπή έρευνας που σχημάτισε δεν μπόρεσε να επαληθεύσει τις πληροφορίες που χρησιμοποιήθηκαν από το Ισραήλ για την υποστήριξη των κατηγοριών του. Το κτιριακό συγκρότημα «δεν έχαιρε καμιάς ασυλίας και η κατάσχεσή του έγινε σύμφωνα με το ισραηλινό και το διεθνές δίκαιο», υποστήριξε η ισραηλινή διπλωματία, κατά την οποία «ανήκει στο κράτος του Ισραήλ».
Πρόκειται για «εγκατάσταση των Ηνωμένων Εθνών» και άρα «απαραβίαστη δυνάμει της Σύμβασης για τα προνόμια και τις ασυλίες των Ηνωμένων Εθνών, που όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ είναι υποχρεωμένα να τηρούν», αντέταξε ο κ. Φάουλερ. Εξήγησε ότι η UNRWA εκμισθώνει την έδρα της στην ανατολική Ιερουσαλήμ από την Ιορδανία από το 1952 αδιαλείπτως. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο Αντόνιο Γκουτέρες, «θεωρεί εντελώς απαράδεκτη την συνεχιζόμενη κλιμάκωση των ενεργειών εναντίον της UNRWA, που δεν συνάδει με τις σαφείς υποχρεώσεις του Ισραήλ δυνάμει του διεθνούς δικαίου», σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του στη Νέα Υόρκη.
«Ιστορική»
Η Παλαιστινιακή Αρχή προειδοποίησε εναντίον της «εσκεμμένης κλιμάκωσης» στο πλαίσιο της «συστηματικής επίθεσης» του Ισραήλ εναντίον της υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και της «προσπάθειας να υπονομευθεί το διεθνές σύστημα προστασίας των παλαιστινίων προσφύγων». Με το καθεστώς πρόσφυγα, που μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά, συνδέεται το δικαίωμα της επιστροφής --το απορρίπτει το Ισραήλ--, το οποίο συγκαταλέγεται στα πιο δυσεπίλυτα ζητήματα της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης. Το Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή, ή UNRWA, που ιδρύθηκε με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 1949, έχει αποστολή να παρέχει βοήθεια σε περίπου 5,9 εκατομμύρια παλαιστίνιους πρόσφυγες. Διαχειρίζεται κυρίως κέντρα υγείας κι εκπαιδευτικές δομές στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, στον Λίβανο, στη Συρία και στην Ιορδανία.
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ μετέβη χθες το πρωί επιτόπου, για να χαιρετίσει την «ιστορική ημέρα» που χαρακτήρισε «πολύ σημαντική για τη διακυβέρνηση της Ιερουσαλήμ». «Για χρόνια, αυτοί οι υποστηρικτές της τρομοκρατίας βρίσκονταν εδώ, και σήμερα διώχνονται (...) Αυτό θα συμβεί σε οποιονδήποτε υποστηρίζει την τρομοκρατία», πρόσθεσε μέσω Telegram η μορφή της ισραηλινής άκρας δεξιάς. Στις αρχές Δεκεμβρίου, η UNRWA είχε ήδη καταγγείλει την κατάσχεση από τις ισραηλινές αρχές υλικού της στην ίδια εγκατάσταση. Η ισραηλινή αστυνομία είχε τότε διαβεβαιώσει το Γαλλικό Πρακτορείο ότι η επιχείρηση συνδεόταν με την αποπληρωμή «χρεών». Αφού ξέσπασε ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας, οι ισραηλινές αρχές ανακήρυξαν τον ΓΓ του ΟΗΕ Γκουτέρες, όπως και τον γενικό επίτροπο της UNRWA Φιλίπ Λαζαρινί, personae non gratae στο Ισραήλ.
