Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε το απόγευμα της Πέμπτης για τις πρόσφατες πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν, κατόπιν αιτήματος των Ηνωμένων Πολιτειών, υπό το θέμα της ημερήσιας διάταξης «Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή». Το Συμβούλιο ενημέρωσε η Βοηθός Γενική Γραμματέας Μάρθα Πόμπι, δύο εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, ενώ το Ιράν συμμετείχε δυνάμει του Κανόνα 37. Η κ. Πόμπι μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας τόνισε ότι οι λαϊκές διαδηλώσεις στο Ιράν, οι οποίες διαρκούν σχεδόν τρεις εβδομάδες, έχουν εξελιχθεί σε πανεθνική αναταραχή με σημαντικές απώλειες ανθρωπίνων ζωών. Ανέφερε ότι μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για εκατοντάδες ή και χιλιάδες νεκρούς το διάστημα 8-10 Ιανουαρίου, επισημαίνοντας ότι ο ΟΗΕ δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει τα στοιχεία. Μετέφερε επίσης τη θέση της ιρανικής κυβέρνησης, η οποία αποδίδει τη βία σε «οργανωμένους τρομοκράτες» και «ταραχοποιούς» που, κατά την Τεχεράνη, παρεισέφρησαν στις διαδηλώσεις.
Εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα, τόνισε τη βαθιά ανησυχία για την υπερβολική χρήση βίας και την ανάγκη αποτροπής περαιτέρω απωλειών και έκανε έκκληση για αποκατάσταση της πρόσβασης στην πληροφόρηση. Αναφέρθηκε επίσης σε μαζικές συλλήψεις —με εκτιμήσεις άνω των 18.000 κρατουμένων— ζητώντας ανθρώπινη μεταχείριση, πρόσβαση των οικογενειών και άμεση παύση εκτελέσεων που συνδέονται με υποθέσεις διαδηλώσεων. Όλοι οι θάνατοι, τόνισε, πρέπει να διερευνηθούν άμεσα, ανεξάρτητα και διαφανώς. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης λόγω δημοσίων δηλώσεων περί ενδεχόμενων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, επισημαίνοντας ότι η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τη μόνη βιώσιμη οδό. Επανέλαβε τη σημασία των αρχών του Χάρτη του ΟΗΕ, ιδίως της ειρηνικής επίλυσης διαφορών και της απαγόρευσης απειλής ή χρήσης βίας, ως θεμέλια της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Ο 'Αχμαντ Μπατέμπι, Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος και ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ανέφερε ότι, όταν ήταν φοιτητής, συνελήφθη από τις ιρανικές αρχές επειδή συμμετείχε σε διαδήλωση. Κατήγγειλε ότι βασανίστηκε από τις αρχές και εξαναγκάστηκε να «ομολογήσει» μπροστά στην κάμερα ότι ήταν αμειβόμενος πράκτορας των Ηνωμένων Πολιτειών. «Δεν το έκανα ποτέ αυτό, αλλά με βασάνισαν για να το πω. Είναι ακριβώς η ίδια κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο Ιράν» ανέφερε. Η Μασίχ Αλινετζάντ, Ιρανή δημοσιογράφος που εναντιώνεται στο ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς, ανέφερε ότι «αυτό που χρειάζεται τώρα για να αποδοθεί δικαιοσύνη σε όσους διατάσσουν σφαγές στο Ιράν είναι πραγματική και συγκεκριμένη δράση». «Εκατομμύρια αθώοι, άοπλοι Ιρανοί έχουν φιμωθεί με σφαίρες, μαζικές συλλήψεις, φυλακίσεις και πλήρη διακοπή των επικοινωνιών, χωρίς διαδίκτυο, χωρίς κινητά τηλέφωνα και χωρίς σταθερές γραμμές. Το Ιράν βρίσκεται σε απόλυτο σκοτάδι», ανέφερε.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας πρέσβυς Αγ. Μπαλτά στην τοποθέτηση της εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση της βίας εναντίον διαδηλωτών, την απώλεια ανθρωπίνων ζωών -συμπεριλαμβανομένων και παιδιών- και τις εκτεταμένες συλλήψεις, οι οποίες είναι απολύτως καταδικαστέες. Τόνισε ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του εγγενούς δικαιώματος στη ζωή, της ελευθερίας της έκφρασης και της συνάθροισης, είναι καθολικά δικαιώματα και πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά. Επανέλαβε την πλήρη προσήλωση της Ελλάδας στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και την ανάγκη αποκλιμάκωσης, διαλόγου και ειρηνικής επίλυσης της τρέχουσας κρίσης. Οι ΗΠΑ τόνισαν ότι ο λαός του Ιράν διεκδικεί την ελευθερία του όπως ποτέ άλλοτε στη βίαιη ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι ΗΠΑ στέκονται στο πλευρό του γενναίου λαού του Ιράν. Ανεξαρτήτως των προσχημάτων του, το καθεστώς φέρει αποκλειστική ευθύνη για την οικονομική δυστυχία του ιρανικού λαού» ανέφερε ο Αμερικανός πρέσβης Μάικλ Γουόλτς.
Πέραν των κατάφωρων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της «παράνομης πορείας» προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου, ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων και στη βομβιστική επίθεση κατά της πρεσβείας της χώρας του στη Βηρυτό, όπως και στην επίθεση στην αμερικανική πρεσβεία στο Ιράν το 1979. Ο κ. Γουόλτς τόνισε ότι οι εταίροι και πληρεξούσιοι του Ιράν με ιρανικά όπλα που έχουν τεκμηριωθεί από την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ στην Υεμένη, έχουν «επανειλημμένως» επιτεθεί σε εταίρους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο και έχουν «αποσταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή επί δεκαετίες», χρηματοδοτώντας τη Χεζμπολάχ και τους Χούθι και στηρίζοντας το «βίαιο καθεστώς 'Ασαντ». «Οι Ιρανοί έχουν πια εξαντληθεί», ανέφερε ο κ. Γουόλτς. «Το ιρανικό καθεστώς υπήρξε επίσης κατά συρροή παραβάτης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την πρώτη κιόλας ημέρα άσκησης της εξουσίας του. Όλοι έχουμε ευθύνη να στηρίξουμε τον ιρανικό λαό και να θέσουμε τέλος στην αμέλεια και την καταπίεση που ασκεί το καθεστώς εις βάρος του ιρανικού έθνους» ανέφερε.
Ο πρέσβης Γκολαμχοσεΐν Νταρζί, Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ιράν, μιλώντας στο ΣΑ ΟΗΕ ανέφερε ότι μιλά εκ μέρους «ενός έθνους που πενθεί». «Είναι βαθύτατα λυπηρό το γεγονός ότι ο εκπρόσωπος του καθεστώτος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο ζήτησε τη σύγκληση αυτής της συνεδρίασης, κατέφυγε σήμερα σε ψεύδη, διαστρεβλώσεις της πραγματικότητας και σκόπιμη παραπληροφόρηση, προκειμένου να αποκρύψει την άμεση εμπλοκή της χώρας του στην καθοδήγηση των αναταραχών στο Ιράν προς τη βία», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν τη συνεδρίαση «για να συγκαλύψουν την άμεση συνενοχή τους στα εγκλήματα που διέπραξαν οι μισθοφόροι τους κατά του έθνους μας». «Το καθεστώς των ΗΠΑ επιχειρεί να εμφανιστεί ως φίλος του ιρανικού λαού, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζει το έδαφος για πολιτική αποσταθεροποίηση και στρατιωτική επέμβαση υπό το πρόσχημα μιας δήθεν ανθρωπιστικής αφήγησης» ανέφερε.
Χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αυτούς ως «ιδιαίτερα κυνικούς», υπό το πρίσμα —όπως είπε— του μακρού και καλά τεκμηριωμένου ιστορικού των ΗΠΑ «σε παράνομες στρατιωτικές επεμβάσεις, επιχειρήσεις αλλαγής καθεστώτων και συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Ο κ. Νταρζί, τόνισε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει «ούτε κλιμάκωση ούτε αντιπαράθεση». «Ωστόσο, κάθε πράξη επιθετικότητας, άμεση ή έμμεση, θα αντιμετωπιστεί με αποφασιστική, αναλογική και νόμιμη απάντηση, σύμφωνα με το 'Αρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη. Αυτό δεν αποτελεί απειλή — είναι δήλωση νομικής πραγματικότητας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «η ευθύνη για όλες τις συνέπειες θα βαρύνει αποκλειστικά εκείνους που θα προβούν σε τέτοιες παράνομες ενέργειες».
Το Ουέλινγκτον κλείνει την πρεσβεία του στο Ιράν
Η Νέα Ζηλανδία ανακοίνωσε σήμερα ότι έκλεισε προσωρινά την πρεσβεία της στην Τεχεράνη και απομάκρυνε τους διπλωμάτες της λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης της ασφάλειας στο Ιράν. Το διπλωματικό προσωπικό εγκατέλειψε το Ιράν με πλήρη ασφάλεια με εμπορικές πτήσεις στη διάρκεια της νύχτας, δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών. Οι δραστηριότητες της πρεσβείας της Νέας Ζηλανδίας στην Τεχεράνη μεταφέρθηκαν στην Άγκυρα, στην Τουρκία, λόγω της "επιδείνωσης της κατάστασης της ασφάλειας" στο Ιράν. "Συνεχίζουμε να συνιστούμε την αποφυγή οποιουδήποτε ταξιδιού στο Ιράν. Οι Νεοζηλανδοί (που βρίσκονται) σήμερα στη χώρα πρέπει να φύγουν άμεσα", σημείωσε επίσης ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών. Χθες, Πέμπτη, ο υπουργός Εξωτερικών της Νέας Ζηλανδίας Γουίνστον Πίτερς εξέφρασε τον "αποτροπιασμό" της χώρας του για τη βίαιη αντίδραση της Τεχεράνης στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. "Καταδικάζουμε τη βάναυση καταστολή από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του φόνου διαδηλωτών", τόνισε ο Πίτερς σε ανακοίνωση που εξέδωσε.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν σε ρόλο μεσολαβητή
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε σήμερα με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και θα έχει επίσης τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μασούντ Πεζεσκιάν, τον πρόεδρο του Ιράν, στρατηγικό σύμμαχο της Μόσχας, σε μία προσπάθεια να εμφανισθεί ως μεσολαβητής στην κρίση που προκάλεσε το κίνημα διαμαρτυρίας και αμφισβήτησης του ιρανικού καθεστώτος και η άγρια καταστολή του. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ανακοίνωσε ότι θα υπάρξει ενημέρωση μετά την επικοινωνία Πούτιν-Πεζεσκιάν και μίλησε για μία «πολύ τεταμένη κατάσταση» και τις «προσπάθειες» του Πούτιν «υπέρ της αποκλιμάκωσης». Μετά την τηλεφωνική συνομιλία με τον Νετανιάχου, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να συνεχίσει «τις προσήκουσες μεσολαβητικές προσπάθειες» και «να προωθήσει εποικοδομητικό διάλογο με την συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων κρατών» για την άμβλυνση των εντάσεων γύρω από το Ιράν.
«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν παρουσίασε προσεγγίσεις αρχών υπέρ της ενίσχυσης των πολιτικο-διπλωματικών μέτρων για την προστασία τη σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή», σύμφωνα με την ανακοίνωση του Κρεμλίνου. Από την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας στις 28 Δεκεμβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε επανειλημμένα με στρατιωτική επέμβαση κατά της Τεχεράνης. Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα καταγγέλλουν ότι το ιρανικό καθεστώς εφάρμοσε άγρια καταστολή των διαδηλώσεων, με χιλιάδες νεκρούς σε μία χώρα όπου το Ιντερνετ είναι μπλοκαρισμένο εδώ και μία εβδομάδα. Το Ιράν είναι σημαντικός διπλωματικός, οικονομικός και στρατιωτικός εταίρος της Μόσχας στην Μέση Ανατολή.
Οι σχέσεις τους ενισχύθηκαν μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο 2022. Τον Ιανουάριο 2025 υπέγραψαν συμφωνία στρατηγικής σύμπραξης για την ενίσχυση των σχέσεών τους, κυρίως στον στρατιωτικό τομέα. Το Ιράν κατηγορείται από το Κίεβο και τους Δυτικούς ότι έχει προμηθεύσει στην Ρωσία drone Shahed και πυραύλους μικρού βεληνεκούς για τον πόλεμο που διεξάγει κατά της Ουκρανίας.
