Η Ευρωπαϊκή Ένωση εννοεί να τερματίσει όλες τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία στα τέλη του 2027, με βάση συμφωνία που κλείστηκε στις Βρυξέλλες μεταξύ αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των 27 κρατών μελών της και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Βάσει του σχεδίου, για βραχυπρόθεσμες συμβάσεις που υπογράφτηκαν πριν από τη 17η Ιουνίου 2025, η απαγόρευση θα ισχύσει από την 25η Απριλίου 2026 για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) και από την 17η Ιουνίου 2026 για το αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών.
Για μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας ΥΦΑ, η απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, όπως προβλέπει η 19η δέσμη ευρωπαϊκών κυρώσεων στη Ρωσία. Για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις εισαγωγής αερίου που μεταφέρεται μέσω αγωγών, οι εισαγωγές θα απαγορευθούν από την 30ή Σεπτεμβρίου 2027, με προϋπόθεση την εκπλήρωση των στόχων για τα αποθέματα αερίου, και το αργότερο ως την 1η Νοεμβρίου 2027.
Ως τον Οκτώβριο, η Ρωσία ήταν η προέλευση περίπου του 12% των εισαγωγών αερίου στην ΕΕ. Συγκριτικά, τα κράτη μέλη εισήγαγαν περί το 45% του αερίου που κατανάλωναν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Η Ουγγαρία, η Γαλλία και το Βέλγιο συγκαταλέγονται στα κράτη μέλη που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό φυσικό αέριο.
Στο μεταξύ, τέσσερις πηγές του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς ανέφεραν χθες πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εννοεί να υποβάλει επίσημη πρόταση εντός της εβδομάδας για τη χρήση ρωσικών δεσμευμένων πόρων ώστε να χρηματοδοτηθεί η Ουκρανία, που αφήνει επίσης ανοικτά τα ενδεχόμενα κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις διεθνείς χρηματαγορές, ή συνδυασμού των δυο επιλογών.
Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν τον Οκτώβριο να καλύψουν τις «πιεστικές οικονομικές ανάγκες» της Ουκρανίας την προσεχή διετία, αλλά χωρίς να εγκρίνουν σχέδιο για τη χρήση 140 δισεκ. ευρώ ρωσικών δεσμευμένων πόρων στην Ευρώπη ώστε να χορηγηθεί δάνειο στο Κίεβο, ιδίως λόγω ανησυχιών για τους νομικούς κινδύνους που ήγειρε το Βέλγιο.
Το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών πόρων που έχουν παγώσει στην Ευρώπη βρίσκεται στο βελγικό αποθετήριο αξιογράφων Euroclear.
Με βάση την πρόταση της Κομισιόν, η Ουκρανία θα αποπληρώσει το δάνειο μόνο αν η Ρωσία της προσφέρει επανορθώσεις για τις ζημιές εξαιτίας του πολέμου. Το κείμενο αναμένεται να εγκριθεί σήμερα, κατά τις πηγές του Ρόιτερς.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν σχολίασε την ουσία του κειμένου ερωτηθείς σχετικά από το πρακτορείο, περιοριζόμενος να αναφέρει ότι οι επίτροποι «θα εξετάσουν επιλογές» για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και αναμένεται «να εγκρίνουν» την πρόταση για αυτό.
- Ο Ορμπάν αψηφά την ΕΕ -
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε μια νομοθετική πρόταση μάλλον, παρά τις κυρώσεις, επειδή μπορεί να υιοθετηθεί από τα κράτη μέλη με αυξημένη πλειοψηφία.
Ο στόχος είναι να αποφευχθεί ένα βέτο της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, δύο χωρών που θεωρούνται προσκείμενες στη Μόσχα και αντιτάσσονται σ' αυτά τα μέτρα.
Ο ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν αψήφησε και πάλι την ΕΕ στα τέλη Νοεμβρίου υποσχόμενος, στη διάρκεια συνάντησής του με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο, να συνεχίσει τις εισαγωγές ρωσικών υδρογονανθράκων.
Ο συμβιβασμός που σφραγίσθηκε από τους Ευρωπαίους προβλέπει εξάλλου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει μέσα στους επόμενους μήνες πρόταση για να μπει τέλος μέχρι το τέλος του 2027 στις εισαγωγές ρωσικού αερίου από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αποφασίσει ήδη από το 2022 να επεξαρτηθεί από το ρωσικό πετρέλαιο, όμως είχε παραχωρήσει εξαιρέσεις σ' αυτές τις δύο περίκλειστες χώρες.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι Βρυξέλλες θέλουν να στερήσουν από τη Ρωσία το οικονομικό «μάνα» που αντλεί από τους υδρογονάνθρακές της.
Το μερίδιο του ρωσικού αερίου στις εισαγωγές φυσικού αερίου της ΕΕ μειώθηκε από 45% το 2021 σε 19% το 2024.
Όμως αν η Ευρώπη προσπάθησε να περιορίσει τις προμήθειες από αγωγούς αερίου, στράφηκε εν μέρει προς το υγροποιημένο φυσικό αέριο, που μεταφέρεται με πλοία, εκφορτώνεται σε λιμάνια, επαναφέρεται σε κατάσταση αερίου και στη συνέχεια εισέρχεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο.
Πίσω από τις Ηνωμένες Πολιτείες (45%), η Ρωσία κατέχει κεντρική θέση με 20% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από την ΕΕ το 2024, δηλαδή 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα από τα εκατό δισεκατομμύρια που εισήχθησαν.
Συνολικά, οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου της ΕΕ αναμένεται να φθάσουν φέτος τα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.
