Τέσσερις ημέρες απέμειναν για να σταματήσει πλήρως η λειτουργία των διυλιστηρίων της Σερβικής Πετρελαϊκής Βιομηχανίας-NIS ανακοίνωσε ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς. «Το διυλιστήριο λειτουργεί στο κατώτατο επίπεδο, σε κατάσταση θερμικής κυκλοφορίας και έχουμε ακόμη τέσσερεις ημέρες μέχρι το πλήρες κλείσιμο τους, εάν η αμερικανική κυβέρνηση δεν εγκρίνει την άδεια λειτουργία» τόνισε σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου ο Βούτσιτς. Στις 18 Νοεμβρίου, η NIS ζήτησε ειδική άδεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να μπορέσει να εισάγει αργό πετρέλαιο για όσο διάστημα συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για την αλλαγή της ιδιοκτησιακής δομής. Το 51,16% των μετοχών της NIS ανήκει στην ρωσική GazpronNjeft και γι αυτό το λόγο η εταιρία τέθηκε υπό καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ και τις απαγορεύτηκε η εισαγωγή πετρελαίου για διύλιση. Οι κυρώσεις των ΗΠΑ τέθηκαν σε ισχύ στις 9 Οκτωβρίου, σε μια προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να αποτρέψει τη χρησιμοποίηση ενεργειακών εσόδων για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτές οι κυρώσεις αποφασίστηκαν τον Ιανουάριο του 2025.
Ο Αλεξάνταρ Βούτιστς ανέφερε ότι αν σταματήσει πλήρως η λειτουργία των διυλιστηρίων τότε θα «τεθεί σε κίνδυνο η λειτουργία του συστήματος υγείας, των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης καθώς και η τροφοδοσία των αλυσίδων λιανικής πώλησης όπως και η λειτουργία του συστήματος μεταφορών». Ο Βούτσιτς επισήμανε και τον κίνδυνο έμμεσων κυρώσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα αν δεν πουλήσουν οι Ρώσοι το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών τους στην σερβική πετρελαϊκή βιομηχανία. Αναφέρθηκε στις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ προς της Κεντρική τράπεζα και την απειλή για κυρώσεις σε τράπεζες και εταιρίες που συνεργάζονται με την NIS. Ο Βούτσιτς αποκάλυψε ότι στην κυβέρνηση υπήρξαν σκέψεις για δήμευση των μετοχών που κατέχουν οι Ρώσοι αλλά υιοθετήθηκε η πρόταση του να δοθεί διορία πενήντα ημερών για να βρεθεί νέος αγοραστής.
«Αν μετά από 50 ημέρες δεν υπάρξει πώληση της NIS, δεν έχουμε άλλη επιλογή και θα πρέπει να εισαγάγουμε τη δική μας διοίκηση και να πληρώσουμε στους Ρώσους φίλους μας την υψηλότερη δυνατή τιμή», είπε ο Βούτσιτς. Η NIS είναι η μόνη εταιρεία στη Σερβία που ασχολείται με την εξερεύνηση, την παραγωγή και τη διύλιση πετρελαίου, καθώς και με την παραγωγή φυσικού αερίου. Διαθέτει το μοναδικό διυλιστήριο στη χώρα το οποίο βρίσκεται στο Πάντσεβο, 20 χιλιόμετρα ανατολικά του Βελιγραδίου. Καταλαμβάνει το 25% στις πωλήσεις λιανικής και καλύπτει το 73% των αναγκών στην αγορά χοντρικής.
