Οι πρώτοι δικαστές που εξελέγησαν με καθολική ψηφοφορία ανέλαβαν χθες, Δευτέρα 1/9, τα καθήκοντά τους στο Μεξικό, στο πλαίσιο μιας μεταρρύθμισης που εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά στον κόσμο και την οποία υποστηρίζει η κυβερνώσα αριστερά με στόχο την καταπολέμηση της «διαφθοράς» στους κόλπους της δικαιοσύνης. Οι δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου, του Εκλογοδικείου, αλλά και πολυάριθμων τοπικών δικαστηρίων κατέλαβαν τις έδρες τους. Οι εννέα νέοι δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου ανέλαβαν τα καθήκοντά τους με μια παραδοσιακή τελετή. Οι αρχές των αυτόχθονων λαών παρέδωσαν από ένα «σκήπτρο» στα μέλη της κορυφαίας δικαστικής εξουσίας της χώρας, εν μέσω χορών, καπνών θυμιαμάτων και ομιλιών σε γλώσσες αυτοχθόνων.
Το βράδυ, στη διάρκεια μιας δεύτερης τελετής στην οποία παρευρέθη η πρόεδρος της χώρας Κλαούντια Σέινμπαουμ, ο αυτόχθονας δικηγόρος Ούγκο Αγκιλάρ, ο νέος επικεφαλής του Ανώτατου Δικαστηρίου, άνοιξε τις θύρες της έδρας του θεσμού, επευφημούμενος από το πλήθος. «Αυτό είναι μια πρόσκληση. Όλοι οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη το Ανώτατο Δικαστήριο θα έχουν, από αύριο, τις πόρτες ορθάνοιχτες», δήλωσε. Οι εκλογές αυτές, μοναδικές στον κόσμο, διεξήχθησαν τον περασμένο Ιούνιο και η συμμετοχή ήταν μόλις 13%. Αυτό το χαμηλό ποσοστό επικρίθηκε ευρέως από τους αντιπάλους της μεταρρύθμισης, η οποία προωθήθηκε από την αριστερά που βρίσκεται στην εξουσία.
Οι αντίπαλοί της κατηγορούν το αριστερό Κίνημα για την Εθνική Αναγέννηση (Morena), που κυβερνά από το Δεκέμβριο του 2018, ότι θέλει να θέσει υπό τον έλεγχό του το δικαστικό μηχανισμό. Οι εκλογές αυτές ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος μιας συνταγματικής μεταρρύθμισης την οποία υποστήριξε ο προκάτοχος και πολιτικός μέντορας της Σέινμπαουμ, ο Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, πριν της παραδώσει την εξουσία την 1η Οκτωβρίου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επίσης επικρίνει την μεταρρύθμιση όταν ήταν ακόμη στα χαρτιά. Το 2024, ο πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στο Μεξικό επί κυβερνήσεως Μπάιντεν την είχε χαρακτηρίσει «κίνδυνο» για τη δημοκρατία.
Η μάχη κατά της ατιμωρησίας είναι ένα σημαντικό διακύβευμα αυτών των εκλογών. Το Μεξικό, το οποίο έχει πληθυσμό σχεδόν 130 εκατομμύρια κατοίκους, καταγράφει κάθε χρόνο 30.000 ανθρωποκτονίες. Οι περισσότερες παραμένουν ατιμώρητες. Συμπληρωματικές εκλογές θα διεξαχθούν το 2027 για άλλες θέσεις δικαστών σε ομοσπονδιακό και τοπικό επίπεδο.
