Μετά από μια εκλογική διαδικασία που έφερε για την ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) ένα αποτέλεσμα ρεκόρ, ο Μερτς έχει δεσμευτεί για περιορισμό των παράτυπων μεταναστών από την πρώτη μέρα.
Δύσκολες προκλήσεις αναμένουν τον επόμενο ηγέτη της Γερμανίας, από τις σχέσεις με τη δύστροπη κυβέρνηση του νέου προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ως την αναζωογόνηση μιας ασθμαίνουσας οικονομίας που το τελευταίο διάστημα παραπαίει.
Ο συντηρητικός νικητής Φρίντριχ Μερτς του CDU/CSU — ο οποίος πρέπει να οικοδομήσει μια κυβέρνηση συνασπισμού τις επόμενες εβδομάδες — έχει μια μακρά λίστα υποχρεώσεων για να εκπληρώσει την υπόσχεσή του για την οικοδόμηση μιας “Γερμανίας για την οποία μπορούμε να είμαστε ξανά περήφανοι”, όπως έλεγε.
Μετά από μια εκλογική διαδικασία που έφερε για την ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) ένα αποτέλεσμα ρεκόρ, ο Μερτς έχει δεσμευτεί για περιορισμό των παράτυπων μεταναστών από την πρώτη μέρα, ελπίζοντας να κερδίσει ξανά τους ψηφοφόρους που παρασύρονται από το κόμμα κατά της μετανάστευσης.
Μετανάστευση και ακροδεξιά
Ο Μερτς έχει υποσχεθεί ότι η Γερμανία θα ανακτήσει την παγκόσμια θέση της, όμως όπως δήλωσε η πρώτη του δουλειά θα είναι να κλείσει τα σύνορα της χώρας σε μετανάστες χωρίς έγγραφα.
Οι κορυφαίες προκλήσεις για την επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας
Μια σειρά από θανατηφόρες τρομοκρατικές επιθέσεις έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη και την αίσθηση ασφάλειας των πολιτών. Ο Μερτς έχει υποσχεθεί ότι οι δυνάμεις του νόμου και τάξης θα επιδεικνύουν «μηδενική ανοχή» και δεσμεύτηκε ότι οι αιτούντες άσυλο που απορρίπτεται η αίτησή τους θα κρατούνται μέχρι την απέλασή τους.
Για ορισμένα από τα σχέδιά του μπορεί να χρειαστούν μακροχρόνιες συνομιλίες ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση συνασπισμού που θα μπορούσε να περιλαμβάνει τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους, όμως όλα τα κόμματα υποστηρίζουν αυστηρότερους κανόνες.
Ωστόσο, θα πρέπει να γίνουν πιο ριζικές αλλαγές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εάν ο επόμενος καγκελάριος επιθυμεί πιο θεμελιώδεις αλλαγές στο μεταναστευτικό καθεστώς που ισχύει στην ΕΕ.
Ανόρθωση της οικονομίας
Η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου συρρικνώνεται, έχοντας καταγράψει τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά της σε ύφεση και με αμφίβολες προοπτικές.
Η Κίνα μετατρέπεται από μια μεγάλη αγορά σε βασικό ανταγωνιστή, τη στιγμή που οι μεγάλες γερμανικές επιχειρήσεις έχουν να παλέψουν επιπλέον με υψηλές τιμές ενέργειας και μεγάλες ελλείψεις εργατικού δυναμικού.
Οι περισσότεροι υποψήφιοι στις εκλογές συμφωνούν ότι η κορυφαία οικονομία της Ευρώπης πρέπει αναδιαρθρώσει τις υποδομές της, επιταχύνοντας την ψηφιοποίηση διαφόρων υπηρεσιών και να μειώνοντας τη γραφειοκρατία.
Τα κόμματα έκαναν ανταγωνιστικές προτάσεις ώστε η χώρα να προσελκύσει επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και να επαναδραστηριοποιήσει τον κατασκευαστικό της τομέα.
Υπάρχουν όμως μεγάλα εμπόδια, συμπεριλαμβανομένων των απειλών εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι δύσκολες σχέσεις με τις ΗΠΑ
Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ ταλαιπωρεί τους συμμάχους με απειλές και εκτελεστικές εντολές που έχουν πυροδοτήσει φόβους για ότι τα χειρότερα έπονται.
Η προσέγγισή του με την εδώ και καιρό απομονωμένη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχει πυροδοτήσει ανησυχίες για το μέλλον της Βορειοατλαντικής συμμαχίας.
Η Γερμανία μάλιστα ίσως έχει συγκλονιστεί ακόμη περισσότερο, καθώς έχει χτίσει τη μεταπολεμική της ευημερία κάτω από την ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ. Θεωρούσε από καιρό την Ουάσιγκτον ως βασικό της σύμμαχο.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχει επικρίνει τη Γερμανία για το εμπορικό της πλεόνασμα, τις αμυντικές δαπάνες και για πολιτιστικά ζητήματα, ενώ ο θερμός υποστηρικτής του Ίλον Μασκ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας υποστήριξε σθεναρά το ακροδεξιό AfD.
Ο Μερτς από την πλευρά του έχει υποστηρίξει ότι το Βερολίνο πρέπει να είναι μια «ισχυρή φωνή» σε μια ενωμένη Ευρώπη, ώστε η ΕΕ να μπορεί να αντιμετωπίσει με σιγουριά τον Τραμπ.
Ουκρανία και άμυνα
Στον πόλεμο της Ουκρανίας, που κλείνει πλέον τα τρία χρόνια, η Γερμανία ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος υποστηρικτής του Κιέβου ενάντια στη Ρωσία, πίσω μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, ο Τραμπ ανέτρεψε τη στάση των ΗΠΑ με το εντυπωσιακό άνοιγμα προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και χαρακτηρίζοντας τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι «δικτάτορα».
Ιδιαίτερα δύσκολη για τους Γερμανούς είναι η πιθανότητα να χρειαστεί να επωμιστούν το βάρος της διατήρησης της ειρήνης στην Ουκρανία μετά από οποιαδήποτε πιθανή κατάπαυση του πυρός.
Ο απερχόμενος καγκελάριος Όλαφ Σολτς και ο Μερτς δεν θέλησαν σε καμία περίπτωση να μπουν σε συζητήσεις για την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία, όμως μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να καταστεί αναπόφευκτη.
Μετά από χρόνια ελλιπούς χρηματοδότησης, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας βρίσκονται σε απελπιστική κατάσταση και τα κύρια κόμματα συμφωνούν ότι ακόμη και μια σημαντική αύξηση των δαπανών θα αργήσει να κάνει το γερμανικό στρατό πλήρως ανταγωνιστικό.
Ο Τραμπ ζήτησε από τους ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ ότι θα πρέπει να ξοδέψουν το 5% του ΑΕΠ τους για την κοινή άμυνα, με το ποσοστό αυτό να είναι μάλλον υπερβολικό για τους πολιτικούς στο Βερολίνο, αν και παρέμειναν ασαφείς σχετικά με τα νούμερα που θα είναι αρκετά.
Τα ποσά ενδέχεται να υπερβαίνουν τα αυστηρά όρια χρέους που έχει θέσει η Γερμανία, οπότε τα κόμματα θα πρέπει να συμφωνήσουν να τα παρακάμψουν κατά κάποιο τρόπο, ένα βήμα που θα ήταν αδιανόητο να συλλάβει κανείς μέχρι και πολύ πρόσφατα.
DW: Μερικές πρώτες χρήσιμες παρατηρήσεις
Το αποτέλεσμα αυτό είναι το χειρότερο στην ιστορία και για το SPD και για την CDU/SCU. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να αγνοήσει ούτε ο Φρίντριχ Μερτς, άσχετα αν είναι πρώτος και θα λάβει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Στην πλευρά των Σοσιαλδημοκρατών η σιωπή με την οποία αντέδρασαν στα πρώτα αποτελέσματα τα λέει όλα. Ο Όλαφ Σολτς λογικά θα αναλάβει τις ευθύνες της ήττας, αλλά δεν φταίει μόνο αυτός. Το SPD δείχνει συχνά να μη γνωρίζει το όνομά του.
Θα έχει βεβαίως ψυχολογική σημασία αν η ακροδεξιά ξεπεράσει το 20%, κάτι που φαίνεται δυνατό αυτή τη στιγμή. Σε κάθε περίπτωση έχει σχεδόν διπλασιάσει τα ποσοστά της κι αυτό δεν είναι πιστοποιητικό καλής διαγωγής για κανέναν. Και μόνο το ότι όλοι ασχολούνται με το αν και ποιος θα συνεργαστεί κάποια στιγμή μαζί της είναι μια επιτυχία.
Η επιτυχία της Αριστεράς επιβεβαιώνει και αυτή την παρακμή του άλλοτε πανίσχυρου συστημικού δικομματισμού. Δείχνει επίσης πόσο χρήσιμη είναι για ένα κόμμα η «δουλειά στη βάση». Το γεγονός ότι ένα κόμμα, που το αντιμετώπιζαν ως «απόστημα» του πολιτικού συστήματος, αναγκάζει κάποιους να το γλυκοκοιτάνε πλέον ως εταίρο μιλάει από μόνο του.
Τα κόμματα υπάρχουν όταν είναι χρήσιμα για τους πολίτες. Το ρητό θα επιβεβαιωθεί απόψε στα αποτελέσματα των Φιλελευθέρων και της Σάρα Βάγκενκνεχτ. Το σίγουρο είναι ότι οι πολίτες μεσοπρόθεσμα εκνευρίζονται με την υπεροψία κάποιων πολιτικών.
Οι Πράσινοι έχουν ακόμα καύσιμο στη μηχανή, αλλά αυτό λιγοστεύει και δεν είναι αυτομάτως ανανεώσιμο. Το ότι είχαν τις μικρότερες απώλειες από τα τρία μέχρι τώρα κυβερνητικά κόμματα οφείλεται και στο ότι κατάφεραν να μείνουν μακριά από τις ευθύνες για την κατάρρευση της κυβέρνησης.
Πηγή: AFP, DW
