Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης σε βάρος του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, του πρώην υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ και του επικεφαλής του ένοπλου τμήματος της Χαμάς Μοχάμεντ Ντέιφ.
Ακολουθούν τα βασικά σημεία των ενταλμάτων, τα οποία ο Νετανιάχου χαρακτήρισε αμέσως «αντισημιτικά» και «γελοία».
-Τα εντάλματα καλύπτουν την περίοδο από τις 8 Οκτωβρίου 2023 (την επομένη των επιθέσεων της Χαμάς στο Ισραήλ) μέχρι τουλάχιστον την 20ή Μαΐου 2024, όταν ο εισαγγελέας του ΔΠΔ Καρίμ Χαν υπέβαλε το αίτημα έκδοσής τους.
-Το ΔΠΔ λέει ότι πιστεύει πως οι Νετανιάχου και Γκάλαντ ήταν «ποινικά υπεύθυνοι» για το έγκλημα πολέμου του λιμού ως πολεμικής μεθόδου, καθώς επίσης για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας της δολοφονίας, της δίωξης και άλλων «απάνθρωπων ενεργειών».
-Το ΔΠΔ λέει ότι οι δύο άνδρες «φέρουν επίσης ποινική ευθύνη, ως πολιτικοί ηγέτες, για το έγκλημα πολέμου που συνίσταται στη σκόπιμη επίθεση εναντίον άμαχου πληθυσμού.
-Το Δικαστήριο θεωρεί ότι τα φερόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας αποτελούν μέρος μιας «γενικευμένης και συστηματικής επίθεσης εναντίον του άμαχου πληθυσμού στη Γάζα».
-Το Δικαστήριο εκτιμά επίσης εύλογο ότι οι δύο άνδρες προκάλεσαν σκοπίμως «την έλλειψη τροφίμων, νερού, ηλεκτρικού ρεύματος και καυσίμων, καθώς και συγκεκριμένων ιατρικών προμηθειών» στη Λωρίδα της Γάζας.
-Το ΔΠΔ λέει ότι πιστεύει πως «δεν υπήρχε καμία προφανής στρατιωτική ανάγκη, ούτε καμία άλλη δικαιολογία, με βάση το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο», για τους περιορισμούς στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
-Κατά συνέπεια, το ΔΠΔ εκτιμά ότι οι Νετανιάχου και Γκάλαντ είναι υπόλογοι για το έγκλημα πολέμου που συνίσταται στην επιβολή λιμού.
-«Η έλλειψη τροφίμων, νερού, ηλεκτρικού και καυσίμων καθώς και συγκεκριμένων ιατρικών προμηθειών, δημιούργησε συνθήκες διαβίωσης υπολογισμένες για να προκληθεί η καταστροφή ενός μέρους του άμαχου πληθυσμού στη Γάζα», πρόσθεσε το ΔΠΔ.
-Η κατάσταση αυτή προκάλεσε τον θάνατο αμάχων, κυρίως παιδιών, λόγω υποσιτισμού και αφυδάτωσης.
-Το ΔΠΔ λέει επίσης ότι πιστεύει πως διαπράχθηκε το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που συνίσταται στη δολοφονία των θυμάτων. Οι δικαστές ωστόσο «δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν ότι πληρούνται όλα τα κριτήρια για το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που συνίσταται στην εξόντωση», όπως ζητούσε ο Χαν στο αίτημά του.
-Εμποδίζοντας την είσοδο ιατρικού υλικού, συμπεριλαμβανομένων και αναισθητικών, στη Γάζα, οι δύο άνδρες πιστεύεται ότι διέπραξαν «άλλες απάνθρωπες πράξεις».
-«Οι γιατροί αναγκάστηκαν να χειρουργούν τραυματίες και να προχωρούν σε ακρωτηριασμούς, ακόμη και σε παιδιά, χωρίς αναισθητικό», αναφέρει το ΔΠΔ.
-Το Δικαστήριο δήλωσε ότι οι φερόμενες ενέργειες των δύο Ισραηλινών ηγετών «στέρησαν από ένα σημαντικό μέρος του άμαχου πληθυσμού της Γάζας τα θεμελιώδη δικαιώματά του, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων στη ζωή και την υγεία».
-Ο πληθυσμός της Γάζας μπήκε στο στόχαστρο για πολιτικούς λόγους και/ή λόγω της εθνικής ταυτότητάς του, εκτιμά το Δικαστήριο, συμπεραίνοντας ότι διαπράχθηκε το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας του διωγμού.
-Το Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης και σε βάρος του ηγετικού στελέχους της Χαμάς Μοχάμεντ Ντέιφ, διευκρινίζοντας ότι ο εισαγγελέας δεν ήταν σε θέση να αποφανθεί εάν είναι εν ζωή. Το Ισραήλ λέει ότι ο Ντέιφ σκοτώθηκε, αλλά η Χαμάς δεν το επιβεβαιώνει.
-Το ΔΠΔ λέει ότι έχει λόγους να υποψιάζεται ότι ο Ντέιφ ευθύνεται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας όπως φόνους, εξόντωση, βασανιστήρια, βιασμούς και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας.
-Το Δικαστήριο λέει επίσης ότι ο Ντέιφ διέπραξε εγκλήματα πολέμου όπως δολοφονίες, βάναυση μεταχείριση, βασανιστήρια, σύλληψη ομήρων, προσβολή της αξιοπρέπειας του ατόμου, βιασμό και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας.
-Οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 «εντάσσονται στο πλαίσιο μιας σφαγής μελών του άμαχου πληθυσμού» αναφέρει το ΔΠΔ συμπεραίνοντας ότι υπάρχουν «εύλογοι λόγοι να θεωρούμε ότι διαπράχθηκε το έγκλημα πολέμου της εξόντωσης».
-Η σύλληψη πολλών ομήρων συνιστά επίσης έγκλημα πολέμου, σύμφωνα με το ΔΠΔ.
-Το Δικαστήριο ανέφερε ότι «ορισμένοι όμηροι, κυρίως γυναίκες, υπέστησαν σεξουαλική και σεξιστική βία, όπως βίαιη διείσδυση, εξαναγκαστική γύμνια και μειωτική και εξευτελιστική μεταχείριση».
-Λόγω της συμπεριφοράς που επιφυλάχθηκε στους ομήρους, ο Ντέιφ είναι ύποπτος για βασανιστήρια, βιασμό και άλλη σεξουαλική βία, βάναυσης μεταχείρισης και προσβολής της αξιοπρέπειας του ατόμου.
-Το Δικαστήριο συμπεραίνει ότι ο Ντέιφ και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της Χαμάς είχαν προσχεδιάσει τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου. Ως ηγετικό στέλεχος της Χαμάς την εποχή εκείνη, ο Μοχάμεντ Ντέιφ «είναι υπεύθυνος για τη διάπραξη αυτών των εγκλημάτων».
Αντιδράσεις στα εντάλματα σύλληψης
Άμεσες και έντονες ήταν οι αντιδράσεις χωρών και οργανώσεων στα εντάλματα σύλληψης που εξέδωσε σήμερα το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον ηγέτη της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς Μοχάμεντ Ντιάμπ Ιμπραχίμ Αλ-Μάσρι, τον επονομαζόμενο Μοχάμεντ Ντέιφ, τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον μέχρι πρότινος υπουργό Άμυνας του Ισραήλ Γιόαβ Γκάλαντ.
«Το Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης κατά δύο ιδιωτών, του κ. Μπενιαμίν Νετανιάχου και του κ. Γιόαβ Γκάλαντ, για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου τα οποία διαπράχθηκαν τουλάχιστον από τις 8 Οκτωβρίου 2023 μέχρι τουλάχιστον τις 20 Μαΐου 2024, ημερομηνία κατά την οποία η κατηγορούσα αρχή κατέθεσε τα αιτήματα για την έκδοση των ενταλμάτων σύλληψης», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Η ηγεσία του εβραϊκού κράτους ήταν η πρώτη που αντέδρασε σφόδρα.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου χαρακτήρισε ως «αντισημιτική» την απόφαση, θεωρώντας τον εαυτό του θύμα μιας νέας «υπόθεσης Ντρέιφους».
«Η αντισημιτική απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου είναι συγκρίσιμη με την δίκη Ντρέιφους που θα τελειώσει με τον ίδιο τρόπο», σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του.
Καταδικασμένος για κατασκοπεία ο Γαλλοεβραίος λοχαγός Άλφρεντ Ντρέιφους καθαιρέθηκε ατιμωτικά από το αξίωμά του και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη στα τέλη του 19ου αιώνα στη Γαλλία. Αθωώθηκε και αποκαταστάθηκε λίγα χρόνια αργότερα.
«Το Ισραήλ απορρίπτει με απέχθεια τις παράλογες και ψευδείς ενέργειες που στρέφονται εναντίον του από το ΔΠΔ», ανέφερε το γραφείο του πρωθυπουργού, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ δεν «θα υποκύψει στην πίεση» για την υπεράσπιση των πολιτών του.
Ο Γκάλαντ από την πλευρά του τόνισε πως η απόφαση του ΔΠΔ δημιουργεί «ένα επικίνδυνο προηγούμενο» που «ενθαρρύνει την τρομοκρατία».
Η απόφαση αυτή «θέτει το κράτος του Ισραήλ και τους δολοφόνους ηγέτες της Χαμάς στο ίδιο επίπεδο και έτσι νομιμοποιεί τη δολοφονία βρεφών, τον βιασμό γυναικών και την απαγωγή ηλικιωμένων από το κρεβάτι τους», αντέδρασε ο Γκάλαντ.
Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ έκανε λόγο για «παράλογη απόφαση», λέγοντας ότι η «απόφαση επέλεξε την πλευρά της τρομοκρατίας και του κακού έναντι της δημοκρατίας και της ελευθερίας και μετέτρεψε το ίδιο το διεθνές δικαστικό σύστημα σε ανθρώπινη ασπίδα για τα εγκλήματα της Χαμάς κατά της ανθρωπότητας».
Το ΔΠΔ «απώλεσε κάθε νομιμότητα» μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης για τον Νετανιάχου και τον Γκάλαντ, δήλωσε σήμερα ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ. «Μια σκοτεινή στιγμή για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο», είπε ο Σάαρ με ανάρτηση στο X, προσθέτοντας ότι το Δικαστήριο εξέδωσε «παράλογες εντολές χωρίς εξουσιοδότηση».
Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ χαρακτήρισε «στίγμα ντροπής» τα εντάλματα του ΔΠΔ, ενώ ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ κατήγγειλε μία «επιβράβευση της τρομοκρατίας».
«Το Ισραήλ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τους πολίτες του και την ασφάλειά του με αποφασιστικότητα», δήλωσε ο ακροδεξιός υπουργός Μπεζαλέλ Σμότριτς, προτρέποντας τον Νετανιάχου να διακόψει κάθε επαφή με το Δικαστήριο και να επιβάλει κυρώσεις στην Παλαιστινιακή Αρχή και τους ηγέτες της «μέχρι το σημείο της κατάρρευσής της».
Το άλλο ακροδεξιό μέλος της κυβέρνησης, ο υπουργός Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δήλωσε: «Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης δείχνει για άλλη μια φορά ότι είναι πέρα για πέρα αντισημιτικό».
Από την πλευρά της, η Χαμάς χαιρέτισε την έκδοση των συγκεκριμένων ενταλμάτων. «Καλούμε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να διευρύνει το εύρος της λογοδοσίας σε όλους τους ηγέτες της εγκληματικής κατοχής», ανέφερε η οργάνωση σε ανακοίνωσή της.
«Η Παλαιστινιακή Αρχή χαιρετίζει την απόφαση και προτρέπει τα μέλη του Δικαστηρίου να την εφαρμόσουν», αναφέρει σε ανακοίνωσή της, την οποία μετέδωσε το παλαιστινιακό πρακτορείο ειδήσεων WAFA.
Από αμερικανικής πλευράς, η Ουάσινγκτον απέρριψε κατηγορηματικά την απόφαση του ΔΠΔ, δήλωσε ένας εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου. «Οι ΗΠΑ απορρίπτουν ριζικά την απόφαση του Δικαστηρίου να εκδώσει εντάλματα σύλληψης κατά ανωτέρων Ισραηλινών αξιωματούχων. Παραμένουμε βαθιά ανήσυχοι για τη βιασύνη του εισαγγελέα να επιδιώξει εντάλματα σύλληψης και για τα ανησυχητικά λάθη της διαδικασίας που οδήγησαν σε αυτήν την απόφαση», είπε ο εκπρόσωπος, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ συζητούν τα επόμενα βήματα με τους εταίρους τους. Ο εκπρόσωπος επανέλαβε ότι σύμφωνα με την Ουάσινγκτον «το ΔΠΔ δεν έχει νομική δικαιοδοσία σε αυτή την υπόθεση».
Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, στενός σύμμαχος του εκλεγμένου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε αναφορικά με την απόφαση του ΔΠΔ: «Το Δικαστήριο είναι ένα επικίνδυνο αστείο. Είναι πλέον καιρός η Γερουσία των ΗΠΑ να δράσει και να επιβάλει κυρώσεις σε αυτό το ανεύθυνο σώμα».
Από ευρωπαϊκής πλευράς, ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ δήλωσε ότι τα εντάλματα σύλληψης που εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο θα πρέπει «να γίνουν σεβαστά και να εφαρμοστούν», σημειώνοντας ότι η απόφαση του Δικαστηρίου είναι δεσμευτική για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.
«Δεν πρόκειται για πολιτική απόφαση. Είναι απόφαση δικαστηρίου, ενός διεθνούς δικαστηρίου. Και η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει να γίνει σεβαστή και να εφαρμοστεί», είπε ο Μπορέλ στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Αμάν μαζί με τον Ιορδανό ομόλογό του, τον Αϊμάν Σαφάντι.
Ο Σαφάντι δήλωσε ότι η απόφαση του ΔΠΔ πρέπει να γίνει σεβαστή και να εφαρμοστεί, προσθέτοντας ότι οι Παλαιστίνιοι αξίζουν δικαιοσύνη μετά από αυτά που ονόμασε «εγκλήματα πολέμου» του Ισραήλ στη Γάζα.
Η Βρετανία σέβεται την ανεξαρτησία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, δήλωσε ένας εκπρόσωπος του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. «Σεβόμαστε την ανεξαρτησία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο είναι ο πρωταρχικός διεθνής θεσμός για τη διερεύνηση και τη δίωξη των πιο σοβαρών εγκλημάτων διεθνούς ενδιαφέροντος», είπε ο εκπρόσωπος στους δημοσιογράφους.
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας Σάιμον Χάρις χαρακτήρισε «σημαντικό και σοβαρό βήμα» τα εντάλματα σύλληψης που εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο με τις κατηγορίες των εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.
«Η απόφαση (...) είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα. Οι κατηγορίες αυτές δεν θα μπορούσαν να είναι πιο σοβαρές», σχολίασε ο Χάρις. «Η Ιρλανδία σέβεται τον ρόλο του ΔΠΔ. Όποιος είναι σε θέση να το βοηθήσει στην εκτέλεση του ζωτικής σημασίας έργου του πρέπει να το κάνει τώρα κατεπειγόντως», πρόσθεσε.
Ο εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών Κριστόφ Λεμουάν τόνισε ότι η γαλλική αντίδραση στα εντάλματα θα είναι «σύμφωνη με το καταστατικό του ΔΠΔ», αλλά αρνήθηκε να πει αν η Γαλλία θα συλλάβει τον Νετανιάχου αν επισκεφτεί τη χώρα. «Αυτό είναι ένα σημείο που είναι νομικά περίπλοκο», είπε.
Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Κασπάρ Φέλντκαμπ δήλωσε στο κοινοβούλιο: «Η Ολλανδία προφανώς και σέβεται την ανεξαρτησία του ΔΠΔ», προσθέτοντας: «Δεν θα εμπλακούμε σε μη απαραίτητες επαφές και θα ενεργήσουμε σύμφωνα με τα εντάλματα σύλληψης. Συμμορφωνόμαστε πλήρως με το Καταστατικό της Ρώμης του ΔΠΔ», πρόσθεσε.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Αντόνιο Ταγιάνι ανέφερε ότι η Ρώμη θα εξετάσει με τους συμμάχους πώς θα ερμηνεύσει την απόφαση και θα ενεργήσει από κοινού. «Στηρίζουμε το ΔΠΔ... το Δικαστήριο πρέπει να διαδραματίσει νομικό και όχι πολιτικό ρόλο», πρόσθεσε.
«Είναι σημαντικό το ΔΠΔ να φέρνει σε πέρας την αποστολή του με συνετό τρόπο. Έχω εμπιστοσύνη ότι το Δικαστήριο θα προχωρήσει στην υπόθεση με βάση τα υψηλότερα πρότυπα δίκαιης δίκης», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας Έσπεν Μπαρθ Άιντε.
Η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ δήλωσε ότι η Στοκχόλμη και η ΕΕ «στηρίζουν το σημαντικό έργο του Δικαστηρίου και προστατεύουν την ανεξαρτησία και την ακεραιότητά του». Οι σουηδικές αρχές επιβολής του νόμου αποφασίζουν για τη σύλληψη ατόμων που τα βαραίνουν εντάλματα του ΔΠΔ στη σουηδική επικράτεια, πρόσθεσε.
