Οι ρωσικές δυνάμεις έλαβαν την Τετάρτη διαταγή από τον υπουργό Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σόιγκου να αποχωρήσουν από την κατεχόμενη πόλη της Χερσώνας και να σχηματίσουν γραμμή άμυνας στην άλλη όχθη του ποταμού Δνείπερου. Η ανακοίνωση σηματοδοτεί μια από τις πιο αξιοσημείωτες αναδιπλώσεις του ρωσικού στρατού και πιθανόν σημείο καμπής στον πόλεμο, ο οποίος πλησιάζει στη συμπλήρωση εννέα μηνών από την έναρξή του.
Ο στρατηγός Σεργκέι Σουροβίκιν, διοικητής των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία, ενημέρωσε τον υπουργό Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σόιγκου ότι δεν είναι πλέον δυνατό να συνεχιστεί η τροφοδοσία της πόλης. «Έχοντας αξιολογήσει διεξοδικά την παρούσα κατάσταση, προτείνεται η συγκρότηση γραμμής άμυνας κατά μήκος της αριστερής (ανατολικής) όχθης του ποταμού Δνείπερου», δήλωσε ο Σουροβίκιν, υποδεικνύοντας τις θέσεις των στρατευμάτων σε χάρτη του οποίου οι λεπτομέρειες ήταν γκριζαρισμένες για το τηλεοπτικό κοινό. «Κατανοώ ότι πρόκειται για πολύ δύσκολη απόφαση, αλλά έτσι θα διασφαλίσουμε αυτό που είναι σπουδαιότερο: τις ζωές των στρατιωτών μας και γενικότερα το αξιόμαχο των δυνάμεών μας, που είναι μάταιο να συνεχίσουμε να διατηρούμε σε περιορισμένη ζώνη στη δεξιά (δυτική) όχθη (του Δνείπερου)», συνέχισε.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Κίεβο ανακοίνωσε σημαντικές επιτυχίες του ουκρανικού στρατού στην αντεπίθεση που εξαπέλυσε για την ανακατάληψη περιοχών στην περιφέρεια της Χερσώνας. Στο ίδιο διάστημα, οι ρώσοι εισβολείς είχαν επιδοθεί σε αγώνα δρόμου για τη μετεγκατάσταση περίπου 100.000 κατοίκων στην αντίπερα όχθη του Δνείπερου.
Η Χερσώνα είναι η πρωτεύουσα της ομώνυμης ουκρανικής περιφέρειας – μιας από τις τέσσερις που ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο ότι εντάσσονται «δια παντός» στη Ρωσική Ομοσπονδία και το Κρεμλίνο ανέφερε ότι έχουν πλέον τεθεί υπό την πυρηνική ομπρέλα της Μόσχας.
Αφού άκουσε την εισήγηση του στρατηγού Σουροβίκιν, ο ρώσος υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου δήλωσε: «Συμφωνώ με τα συμπεράσματα και τις προτάσεις σας. Η ζωή και η υγεία των ρώσων στρατιωτών αποτελεί πάντοτε προτεραιότητα για εμάς. Πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη την απειλή για τον άμαχο πληθυσμό». «Προχωρήστε με το σχέδιο αποχώρησης των στρατευμάτων και λάβετε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφαλή μεταφορά προσωπικού, όπλων και εξοπλισμού στην αντίπερα όχθη του ποταμού Δνείπερου», ήταν η εντολή του υπουργού Άμυνας της Ρωσίας.
Την εξέλιξη είχαν προβλέψει ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές σε αναρτήσεις τους, χαρακτηρίζοντάς την «οδυνηρό πλήγμα» για τον ρωσικό στρατό. «Προφανώς θα εγκαταλείψουμε την πόλη, όσο οδυνηρό κι αν είναι να γράφουμε για αυτήν τώρα», ανέφερε ο μπλόγκερ War Gonzo, ο οποίος έχει 1,3 εκατομμύρια ακολούθους στο Telegram. «Με απλά λόγια, η Χερσώνα δεν μπορεί να κρατηθεί άλλο με γυμνά χέρια… Ναι, είναι μαύρη σελίδα στην ιστορία του ρωσικού στρατού. Στην ιστορία του ρωσικού κράτους. Τραγική σελίδα».
Αίσθηση προκάλεσε η είδηση του θανάτου του δεύτερου στην ιεραρχία της διορισμένης από τη Μόσχα διοίκησης στη Χερσώνα. Ο Κίριλ Στρεμούσοφ σκοτώθηκε χθες Τετάρτη σε τροχαίο δυστύχημα. Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του, λίγες μόλις ώρες προτού βρει τον θάνατο, ο Στρεμούσοφ κατήγγειλε τους ουκρανούς «Ναζί», ενώ υποστήριζε ότι ο ρωσικός στρατός είχε τον «απόλυτο έλεγχο» της κατάστασης στον νότο.
Αυτοσυγκράτηση συνέστησε με δηλώσεις του σε διεθνή πρακτορεία ειδήσεων καθώς και με μια δική του ανάρτηση στο Twitter ο Μιχαήλο Ποντόλιακ, σύμβουλος του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Κατά την άποψή του, τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο, παρά τη διαταγή εκκένωσης της Χερσώνας την οποίαν έδωσε η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία της Ρωσίας. Συγκεκριμένα, ο Ποντόλιακ έγραψε ότι «τα έργα μιλούν πιο δυνατά από τα λόγια. Δεν παρατηρούμε κανένα σημάδι ότι η Ρωσία εγκαταλείπει τη Χερσώνα αμαχητί. Τμήμα των ρωσικών δυνάμεων παραμένει στην πόλη και επιπλέον εφεδρείες ενισχύουν την περιοχή. Η Ουκρανία απελευθερώνει τμήματα της επικράτειάς της, κάτι που βασίζεται σε έγκυρα δεδομένα, όχι σε σκηνοθετημένες τηλεοπτικές δηλώσεις».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν σχολίασε ότι η ανακοινωθείσα αποχώρηση των ρώσων εισβολέων από τη Χερσώνα, στη νότια Ουκρανία, δείχνει ότι ο ρωσικός στρατός έχει πραγματικά «προβλήματα». «Αυτό είναι απόδειξη ότι ο ρωσικός στρατός έχει πραγματικά προβλήματα», είπε ο αμερικανός πρόεδρος στη συνέντευξη Τύπου για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ δήλωσε πως είναι «ενθαρρυντικό» να βλέπει ότι ο ουκρανικός στρατός καταφέρνει να απελευθερώσει περισσότερα εδάφη της χώρας, μετά τη διαταγή του υπουργού Άμυνας της Ρωσίας στις δυνάμεις του να αποχωρήσουν από τη Χερσώνα. Σε συνάντηση που είχε στο Λονδίνο με τον πρωθυπουργό της Βρετανίας Ρίσι Σούνακ, ο Στόλτενμπεργκ δήλωσε: «Οι νίκες, τα οφέλη που αποκομίζουν οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ανήκουν στους γενναίους, θαρραλέους ουκρανούς στρατιώτες. Ωστόσο, η υποστήριξη που λαμβάνουν από το Ηνωμένο Βασίλειο, από τους συμμάχους και εταίρους τους στο ΝΑΤΟ είναι απολύτως αναγκαία».
Guardian: Οι λόγοι που αποσύρθηκαν οι Ρώσοι από τη Χερσώνα
Σύμφωνα με τον Guardian, εκ πρώτης όψεως, η παράδοξη τηλεοπτική ανακοίνωση της Ρωσίας ότι θα εγκαταλείψει την πόλη Χερσώνα και τα σημεία δυτικά του ποταμού Ντνίπρο αντιπροσωπεύει μια αξιοσημείωτη νίκη για την Ουκρανία και μια εξελιγμένη στρατιωτική στρατηγική. Καθώς, όμως, η Ρωσία εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο μιας μεγάλης έκτασης κατεχόμενων εδαφών, η Ουκρανία μπορεί να συναντήσει απροσδόκητη αντίσταση καθώς προσπαθεί να πιέσει τα στρατεύματα της Μόσχας στον νότο.
Σύμφωνα με τον Guardian, εάν η αποχώρηση όντως οδηγήσει στην ταχεία ανακατάληψη της Χερσώνας, αυτό θα έχει επιτευχθεί με σχετικά μικρές απώλειες στρατιωτών για τους Ουκρανούς και χωρίς έναν δαπανηρό πόλεμο σε αστικό ιστό. Ένα άμεσο ερώτημα είναι εάν η Ουκρανία θα αντιμετωπίσει τώρα απροσδόκητη αντίσταση, καθώς προσπαθεί να απωθήσει τους Ρώσους στα νότια.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Gurdian, με την τεχνολογία αναγνωριστικών drone που διαθέτει θα πρέπει να είναι σε θέση να ανιχνεύσει εάν υπάρχουν σημαντικές δυνάμεις που έχουν απομείνει. Σοβαρές μάχες φαίνονται απίθανες -αν και τα ουκρανικά στρατεύματα θα πρέπει να είναι επιφυλακτικά για τις νάρκες που αφήνουν οι εισβολείς κατά την αποχώρησή τους.
Η Ρωσία προετοιμάζει την έξοδό της εδώ και έναν μήνα, μεταφέροντας τη διοίκηση, τον έλεγχο και τουλάχιστον μερικές από τις έμπειρες δυνάμεις της κατά μήκος του ποταμού.
Η Ουκρανία θα θέλει να διαταράξει τη ρωσική υποχώρηση όσο το δυνατόν περισσότερο, αιχμαλωτίζοντας στρατιώτες και, κυρίως, εξοπλισμό. Αυτό θα μετέτρεπε την απόσυρση σε κάτι σαν αυτό που παραλίγο να συμβεί τον Σεπτέμβριο, όταν η Ρωσία πήρε την παρόμοια απόφαση να αποσυρθεί από το Χάρκοβο και το Ιζιούμ πίσω από τον ποταμό Oskill, σε μια προσπάθεια, μόνο εν μέρει επιτυχημένη, να εδραιώσει τη θέση της για τα τέλη του φθινοπώρου και τις αρχές του χειμώνα.
Κρίσιμης σημασίας θα είναι για την Ουκρανία να εξασφαλίσει το φράγμα Νόβα Κακόβκα, κοντά στη Χερσώνα. Ρώσοι αξιωματούχοι και στρατιωτικοί μπλόγκερ εξακολουθούν να επαναλαμβάνουν την απίθανη απειλή ότι η Ουκρανία σκοπεύει να καταστρέψει το φράγμα, ύψους 30 μέτρων, μια υδροηλεκτρική εγκατάσταση. Η Ρωσία θα μπορούσε να αποκομίσει τα μεγαλύτερα οφέλη από την καταστροφή του φράγματος, αν και πιθανότατα θα ήταν έγκλημα πολέμου, επηρεάζοντας περαιτέρω τα ήδη ταλαιπωρημένα ενεργειακά αποθέματα της Ουκρανίας και διευρύνοντας τον τεράστιο ποταμό σε ένα σχετικά στενό σημείο -παρόλο που θα μπορούσε να διαταράξει και την παροχή νερού στην Κριμαία.
Όπως γράφει ο Guardian, η στρατηγική της Ρωσίας είναι ξεκάθαρα να προσπαθήσει να εδραιώσει τα εδαφικά της κέρδη, καθώς επιδιώκει να προωθήσει περισσότερους από τους 300.000 επιστρατευμένους για να σταθεροποιήσει τις πρώτες γραμμές και να γυρίσει το φράγμα του Ντνίπρο υπέρ της. Αυτό, ωστόσο, είναι πιθανό να στρέψει την προσοχή σε άλλα μέρη της πρώτης γραμμής, όπως το μέτωπο νοτιοανατολικά της Ζαπορίζια, το οποίο είναι σταθερό εδώ και μήνες. Αυτό που προσελκύει τους Ουκρανούς στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ότι η επίθεση εδώ θα μπορούσε να κόψει τη γέφυρα στην Κριμαία.
Προς το παρόν, ωστόσο, η Ρωσία διατηρεί τον έλεγχο ενός μεγάλου τμήματος κατεχόμενων εδαφών. Αλλά αυτό που η Ουκρανία έχει δείξει με συνέπεια όλο το φθινόπωρο είναι ότι ο στρατός της είναι σε θέση να ανταποκριθεί ευέλικτα και δημιουργικά, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται.
Σημειώνει ότι η φαινομενική νίκη της Ουκρανίας δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη, καθώς Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ανησυχούν για το υψηλό ενεργειακό κόστος που προκλήθηκε από τον πόλεμο.
