Αλλά μέχρι στιγμής, η Ρωσία έχει ελάχιστα να επιδείξει για αυτό που αποκαλεί "ειδική στρατιωτική επιχείρηση": Οι δυνάμεις της έχουν εγκλωβιστεί σε μάχες κυρίως στις βόρειες, ανατολικές και νότιες περιοχές της Ουκρανίας και η Μόσχα έχει διαπιστώσει ότι η Ουκρανία είναι πολύ πιο οργανωμένη και καλύτερα εξοπλισμένη από ό,τι περίμενε.
Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν καταλάβει μόνο μία πόλη, τη Χερσώνα, αλλά ακόμη και αυτή η κατάληψη μοιάζει επισφαλής, με τις ουκρανικές δυνάμεις να έχουν εξαπολύσει αντεπίθεση για την ανακατάληψη της πόλης. Παρόμοιες κινήσεις έχουν παρατηρηθεί και αλλού στην Ουκρανία, με τους αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι οι δυνάμεις της πραγματοποιούν όλο και περισσότερες αντεπιθέσεις.
Μόλις ένα μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, η Μόσχα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις απρόβλεπτες συνέπειες της επιθετικότητάς της στην Ουκρανία, οι οποίες κυμαίνονται από υψηλές απώλειες των στρατευμάτων της έως την οικονομική καταστροφή για τα επόμενα χρόνια.
Ακολουθούν οι 5 συνέπειες:
1. Οι ρωσικές απώλειες είναι πολύ υψηλές
Η Ρωσία είναι επιφυλακτική όσον αφορά τη δημοσιοποίηση στατιστικών στοιχείων σχετικά με τις απώλειές της, αλλά ένας αξιωματούχος του ρωσικού υπουργείου Άμυνας δήλωσε την Παρασκευή ότι 1.351 Ρώσοι στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους στον πόλεμο μέχρι στιγμής και ότι 3.825 στρατιώτες έχουν τραυματιστεί.
Οι αρχές της Ουκρανίας υποστηρίζουν ότι περισσότεροι από 15.000 Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί στη σύγκρουση, ενώ υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ εκτίμησε την περασμένη εβδομάδα ότι έχουν σκοτωθεί μεταξύ 8.000 και 15.000 Ρώσοι στρατιώτες.
Αν είναι ακριβείς, οι αριθμοί αυτοί αποτελούν έναν βαρύ απολογισμός θανάτων για τη Ρωσία, συγκρίσιμος με τους σχεδόν 15.000 Σοβιετικούς στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του 10ετούς πολέμου στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980. Μέχρι σήμερα, εκείνη η εισβολή είναι δεν είναι δημοφιλής στη Ρωσία επειδή πρόσφερε ελάχιστα κέρδη στη χώρα αλλά κόστισε πολύ σε απώλειες στρατιωτών.
2. Οι Ουκρανοί απεχθάνονται πλέον τη Ρωσία
Μία από τις πιθανές συνέπειες αυτού του πολέμου είναι ότι περισσότεροι Ουκρανοί θα τρέφουν πλέον μια μόνιμη εχθρότητα προς τη Ρωσία. Οι ρωσικές επιθέσεις σε μη στρατιωτικές υποδομές - συμπεριλαμβανομένων ενός παιδικού νοσοκομείου και μαιευτηρίου, καθώς και ενός θεάτρου όπου οικογένειες αναζητούσαν καταφύγιο - θεωρούνται ευρέως ως εγκλήματα πολέμου από τη διεθνή κοινότητα. Η Ρωσία από τη μεριά της ισχυρίζεται ότι δεν έχει βάλει στο στόχαστρο αμάχους.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνόψισε το κλίμα στη χώρα στις αρχές Μαρτίου, όταν δήλωσε ότι "δεν θα συγχωρήσουμε, δεν θα ξεχάσουμε, θα τιμωρήσουμε όλους όσοι διέπραξαν φρικαλεότητες σε αυτόν τον πόλεμο στη γη μας".
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει εκθειάσει τους πολιτιστικούς, γλωσσικούς και ιστορικούς δεσμούς μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, αλλά έχει δημιουργήσει μια μόνιμη έχθρα μεταξύ των δύο χωρών.
Ένα μέλος του ουκρανικού κοινοβουλίου, η Κίρα Ρούντικ, έγραψε τη Δευτέρα στο Twitter ότι βλέποντας ουκρανικά σπίτια να καίγονται ως αποτέλεσμα των ρωσικών επιθέσεων "απλά μας κάνει να νιώθουμε μεγαλύτερη οργή", ενώ ένα άλλο μέλος προσχώρησε στις εκκλήσεις για αποζημιώσεις ύψους 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Ρωσία προκειμένου να ανοικοδομηθεί η Ουκρανία.
Ο Πούτιν έχει εκνευρίσει τους Ουκρανούς τα τελευταία χρόνια, επαναλαμβάνοντας την πεποίθησή του ότι η Ουκρανία δεν είναι "καν κράτος" και ότι αποτελεί ιστορικό τμήμα -και μάλιστα δημιούργημα- της Ρωσίας, έναν ισχυρισμό που επανέλαβε τις τελευταίες εβδομάδες.
Πολλοί Ουκρανοί, από την άλλη πλευρά, πέρασαν μεγάλο μέρος των τελευταίων δύο δεκαετιών προσπαθώντας να επιβεβαιώσουν την ανεξαρτησία της από τη Ρωσία, απορρίπτοντας τη φιλορωσική πολιτική (και τους πολιτικούς) και πραγματοποιώντας όχι μία αλλά δύο εξεγέρσεις το 2004 και το 2013 αντίστοιχα. Στην τελευταία -την επανάσταση Euromaidan- χιλιάδες Ουκρανοί αψήφησαν την αστυνομική βία και τη βίαιη καταστολή για να απαιτήσουν πολιτική αλλαγή και την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Αυτή η φιλοδοξία έχει ενισχυθεί υπό τον Ζελένσκι, ο οποίος ζήτησε από την ΕΕ να επιταχύνει την ένταξη της Ουκρανίας στο μπλοκ, ενώ παραδέχθηκε ότι η Ουκρανία μπορεί να μην ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ, καθώς αναζητά συμβιβασμούς προκειμένου να βρει μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία.
3. Οικονομική καταστροφή
Η διεθνής κοινότητα κατηγορήθηκε για αναποτελεσματικότητα όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία από την Ουκρανία το 2014. Αυτή τη φορά, η Δύση ανέβασε τους τόνους όταν άρχισε η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας, με τις δυτικές χώρες να επιβάλλουν ευρείες κυρώσεις σε βασικούς ρωσικούς τομείς, επιχειρήσεις και άτομα που συνδέονται με το Κρεμλίνο ή υποστηρίζουν την εισβολή.
Ως εκ τούτου, η ρωσική οικονομία αναμένεται να πέσει σε βαθιά ύφεση φέτος. Το Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών προβλέπει ότι η οικονομία της Ρωσίας θα συρρικνωθεί έως και 15% το 2022 λόγω του πολέμου. Προβλέπει επίσης πτώση 3% το 2023 και προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι ο πόλεμος "θα εξαφανίσει δεκαπέντε χρόνια οικονομικής ανάπτυξης".
Οι αναλυτές της TS Lombard προβλέπουν ότι οι Ρώσοι πολίτες θα βιώσουν ένα "σοβαρό πλήγμα" στο βιοτικό επίπεδο από τον συνδυασμό ύφεσης και υψηλού πληθωρισμού. Ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού αναμένεται να διαμορφωθεί στο 14,5% μέχρι το τέλος της τρίτης εβδομάδας του Μαρτίου, "με ένα εύλογο εύρος στο τέλος του έτους μεταξύ 30-35%", ανέφεραν τη Δευτέρα οι Christopher Granville και Madina Khrustaleva της TS Lombard.
Αυτό, πρόσθεσαν, μπορεί να έχει σημαντικές μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες, ιδίως σε πολιτικό επίπεδο, με τη δημοτικότητα του Πούτιν να δοκιμάζεται πιθανότατα εξαιτίας αυτού. Σημείωσαν, ωστόσο, έναν τρόπο με τον οποίο η Ρωσία μπορεί να μετριάσει τις επιπτώσεις των κυρώσεων στην οικονομία της: να ενισχύσει τις εξαγωγές πετρελαίου προς την Κίνα και την Ινδία. Οι πετρελαιοπαραγωγοί σύμμαχοι της Ρωσίας στον OPEC στέκονται επίσης στο πλευρό της.
4. Η Ευρώπη εγκαταλείπει τη ρωσική ενέργεια
Ο πόλεμος επιτάχυνε επίσης τη μετάβαση της Ευρώπης από τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας, μειώνοντας σημαντικά τα έσοδα που λαμβάνει η Ρωσία από τις εξαγωγές ενέργειας.
Έχει επίσης καταστήσει μη εφικτή την έγκριση, ίσως για πάντα, του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, αξίας 11 δισ. δολαρίων, ο οποίος σχεδιάστηκε για να φέρει περισσότερο ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη (και για τον οποίο οι ΗΠΑ, η Πολωνία και η Ουκρανία προειδοποιούσαν ότι θα αύξανε την ενεργειακή ανασφάλεια της περιοχής).
Η ΕΕ, η οποία εισήγαγε περίπου το 45% του φυσικού αερίου της από τη Ρωσία το 2021, έχει δεσμευτεί να μειώσει τις αγορές ρωσικού φυσικού αερίου κατά δύο τρίτα πριν από το τέλος του έτους, ενώ η Κομισιόν θέλει να σταματήσει να αγοράζει ρωσικά ορυκτά καύσιμα πριν από το 2030. Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να παρέμβουν, προμηθεύοντας το δικό τους υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στην περιοχή. Ωστόσο, η μετάβαση παραμένει περίπλοκη.
"Ξέρουμε ότι η Ευρώπη επέτρεψε στον εαυτό της να γίνει υπερβολικά εξαρτημένη από τη Ρωσία, ιδίως η Γερμανία, αλλά χρειάζεται χρόνος για να αλλάξεις πηγές ενέργειας, δεν είναι απλά ένας διακόπτης που κλείνεις από τη μια μέρα στην άλλη", δήλωσε στο CNBC ο Fred Kempe, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ατλαντικού Συμβουλίου.
5. Η Ρωσία έχει ενώσει τη Δύση
Κατά τη διάρκεια των 22 περίπου ετών της προεδρίας του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν προσπάθησε συστηματικά και επανειλημμένα να αποδυναμώσει και να υπονομεύσει τη Δύση, είτε με παρεμβάσεις στις δημοκρατικές διαδικασίες στις ΗΠΑ (με τις εκλογές του 2016) και στην Ευρώπη (με τη χρηματοδότηση δεξιών πολιτικών ομάδων) είτε με σοβαρά περιστατικά όπως η υποτιθέμενη χρήση νευροπαραλυτικών ουσιών εναντίον προσωπικών και πολιτικών εχθρών του.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ο Πούτιν πιθανώς περίμενε ότι η εισβολή του στην Ουκρανία θα είχε αποδιοργανωτική επίδραση στη Δύση, με τις χώρες να μην μπορούν να συμφωνήσουν σε κυρώσεις ή να στείλουν όπλα στην Ουκρανία, αλλά τελικά η πραγματικότητα τον διέψευσε.
"Η αντίδραση της Δύσης είναι πρωτοφανής. Είναι πέρα από ό,τι θα μπορούσε να προβλέψει κανείς, είναι ενωμένη πολύ περισσότερο από ό,τι κάποιος στη Ρωσία είχε προετοιμαστεί", δήλωσε στο CNBC ο Anton Barbashin, πολιτικός αναλυτής και διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Riddle Russia.
"Ουσιαστικά πρόκειται για τον απόλυτο οικονομικό πόλεμο που θα καταστρέψει τη ρωσική οικονομία όπως την ξέρουμε. Θα αποτρέψουν αυτές οι κυρώσεις τον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία; Όχι, αλλά σίγουρα θα περιορίσουν σημαντικά τον χρόνο που έχουμε με τη Ρωσία του Πούτιν, όπως είναι σήμερα", πρόσθεσε ο Barbashin.
