Η έκθεση, που δημοσιεύεται σήμερα, αφορά στις πέντε χώρες της ΕΕ που είχαν το μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων ασύλου, την Αυστρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Σουηδία, καθώς και στην Ελλάδα ως χώρα πρώτης υποδοχής που έχει μεγάλο αριθμό αφίξεων. Η έρευνα βασίστηκε σε συνεντεύξεις με 163 πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, με έμφαση στις ηλικίες 16-24 ετών, και 426 εργαζόμενους του πεδίου, σε 15 περιοχές (στην Ελλάδα έγινε σε Αθήνα και Λέσβο).
Ο υπερπληθυσμός στις δομές φιλοξενίας αναφέρθηκε και στις έξι χώρες που ερευνήθηκαν, όπως και η έλλειψη υγιεινής, που συχνά είχε ως αποτέλεσμα δερματολογικά προβλήματα, η έλλειψη ιδιωτικότητας και η ελλιπής φροντίδα των ευάλωτων.
Στην Ελλάδα, οι αιτούντες άσυλο έκαναν λόγο «για άθλιες συνθήκες διαβίωσης», ενώ μία νεαρή γυναίκα ανέφερε ότι αναγκάστηκε να κοιμηθεί σε πάρκο, όπου έπεσε θύμα σεξουαλικής επίθεσης. Θετικό ρόλο στις χώρες που ερευνήθηκαν, σημειώνει η έκθεση, διαδραματίζουν πρωτοβουλίες από την κοινωνία των πολιτών και από εθελοντές, που βοηθούν στην ανάπτυξη δεσμών με τις τοπικές κοινωνίες.
Η έκθεση αναδεικνύει, επίσης, τις αργές διαδικασίες για την απόδοση διεθνούς προστασίας, που εντοπίστηκαν και στις έξι χώρες. Οι χρονοβόρες διαδικασίες, σημειώνει ο FRA, έχουν αρνητικές συνέπειες στους αιτούντες, καθώς προκαλούν άγχος και ένταση και μπορούν να οδηγήσουν σε ψυχολογικά προβλήματα, όπως διαταραχές ύπνου, απώλεια όρεξης, ακόμα και κατάθλιψη. Οι μακρόχρονες διαδικασίες, εξάλλου, έχουν αντίκτυπο και στην καθημερινότητα των αιτούντων, καθώς αυτοί έχουν πιο περιορισμένη πρόσβαση σε δικαιώματα και υπηρεσίες σε σχέση με τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες. «Όσο περισσότερο ένα άτομο δεν έχει πλήρη πρόσβαση σε δικαιώματα και παροχές, ιδίως εκείνα που σχετίζονται με την επαγγελματική κατάρτιση και την απασχόληση, τόσο πιο δύσκολο είναι αυτό να αναπληρώσει τη διαδικασία ενσωμάτωσης μόλις χορηγηθεί το καθεστώς του πρόσφυγα», σημειώνει η έκθεση και παρατηρεί ότι οι αρνητικές συνέπειες μπορούν να αμβλυνθούν, εάν η διαδικασία ενσωμάτωσης όσων έχουν υψηλές πιθανότητες να λάβουν άσυλο ξεκινήσει ενόσω είναι σε εξέλιξη η εξέταση της αίτησής τους.
