Οι ελληνικές τράπεζες αύξησαν σημαντικά το χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων τους τα τελευταία χρόνια, τα οποία όμως διατηρούν σε συντριπτικό βαθμό έως τη λήξη τους, γεγονός που περιορίζει τους κινδύνους από την πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων, σύμφωνα με ανάλυση του οίκου πιστοληπτικής αξιολόγησης DBRS για τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Η αξία των κρατικών ομολόγων στα βιβλία των ελληνικών τραπεζών είχε αυξηθεί κοντά στο 300% του κεφαλαιακού δείκτη τους (CET1) τον Ιούνιο του 2026 έναντι λιγότερο από 100% τον Ιούνιο του 2019. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο των τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Eυρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, το οποίο αυξήθηκε στο 264% από 214% στο τέλος του 2022 - το υψηλότερο επίπεδο από το 2019 - αλλά είναι χαμηλότερο σε σχέση με αυτό για τις πορτογαλικές, τις ιταλικές και τις ισπανικές τράπεζες (367%, 361% και 342%, αντίστοιχα).
Η αύξηση της έκθεσης των ελληνικών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα συνοδεύτηκε από την αύξηση της συμμετοχής τίτλων άλλων χωρών στο χαρτοφυλάκιό τους. Το ποσοστό των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου μειώθηκε σε λιγότερο από 50% του συνολικού χαρτοφυλακίου τον Ιούνιο του 2026 από πλέον του 60% τον Ιούνιο του 2019, ενώ στην ΕΕ/ΕΟΧ το αντίστοιχο ποσοστό μειώθηκε στο 43% από το υψηλό επίπεδο του 53% τον Ιούνιο του 2021. Κατά την άποψη του DBRS, η τάση αυτή εξηγείται εν μέρει από την αναζήτηση αποδόσεων από την πλευρά των τραπεζών και μεγαλύτερων ευκαιριών διαφοροποίησης, κάτι που με τη σειρά του ενισχύει μία δυνητικά ασθενέστερη αλληλεξάρτηση μεταξύ των τραπεζών και των κρατών.
Οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν το υψηλότερο ποσοστό ομολόγων με διάρκεια άνω των πέντε ετών, το οποίο ανέρχεται στο 71%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις τράπεζες της ΕΕ/ΕΟΧ αυξήθηκε στο 46% από 42% τον Ιούνιο του 2019. Σε ποσοστό πάνω από το 80%, οι ελληνικές τράπεζες αποτιμούν τα κρατικά ομόλογα με τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους (amortised cost), διατηρώντας τα έως τη λήξη τους, γεγονός που σημαίνει ότι οι αυξήσεις των αποδόσεων των κρατικών τίτλων δεν θα οδηγούν σε λογιστικές ζημιές. Στις τράπεζες της ΕΕ/ΕΟΧ, το 59% των κρατικών ομολόγων τους αποτιμάτο με τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους.
O DBRS σημειώνει επίσης ότι τα χαρτοφυλάκια μακροπρόθεσμων ομολόγων σε αποσβεσμένο κόστος προστατεύουν τα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών από τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα των επιτοκίων μεσοπρόθεσμα. Οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν για συναλλαγές μόνο ένα μικρό μονοψήφιο ποσοστό των ομολόγων τους, σύμφωνα με τα στοιχεία του DBRS.
«Κατά την άποψή μας, ο παραδοσιακός δεσμός μεταξύ κρατών και τραπεζών έχει γίνει λιγότερο άμεσος, καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες εστιάζουν λιγότερο στα εγχώρια κρατικά ομόλογα και το εποπτικό πλαίσιο είναι ισχυρότερο σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους πίεσης. Παρ' όλα αυτά, οι εκθέσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα παραμένουν σημαντικές, καθώς οι τράπεζες έχουν δημιουργήσει μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια τίτλων με μακρύτερη διάρκεια, γεγονός που τις καθιστά πιο ευαίσθητες στις μεταβολές των επιτοκίων, εάν οι αποδόσεις συνεχίσουν να παρουσιάζουν ανοδική τάση.
Ωστόσο, αναμένουμε ότι ο αντίκτυπος στις ευρωπαϊκές τράπεζες θα παραμείνει διαχειρίσιμος, δεδομένου του μεγάλου μεριδίου του κρατικού χρέους που διακρατείται στο αποσβεσμένο κόστος, της βελτιωμένης δημιουργίας κερδών και των ισχυρότερων ισολογισμών τους», σημειώνει ο DBRS.
