Το ‘’Ήλιος – θάλασσα’’ δεν είναι πλέον το μοναδικό δίπολο στον ελληνικό τουρισμό και το 2022, παρά τις δυσκολίες του, μοιάζει σαν ένα έτος με πολλαπλές ευκαιρίες σε όσους επιχειρηματίες θέλουν να διαφοροποιηθούν και να προχωρήσουν σε ένα εγχείρημα που αγγίζει μια διαφορετική μορφή τουρισμού, τόσο λόγω του Αναπτυξιακού νόμου, όσο και των κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά τους προηγούμενους μήνες, επιδοτούνται επιχειρήσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, όπως συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ, τουριστικούς λιμένες, χιονοδρομικά κέντρα, θεματικά πάρκα, εγκαταστάσεις ιαματικού τουρισμού [μονάδες ιαματικής θεραπείας, κέντρα ιαματικού τουρισμού θερμαλισμού, κέντρα θαλασσοθεραπείας, κέντρα αναζωογόνησης (spa)], κέντρα προπονητικού αθλητικού τουρισμού, ορειβατικά καταφύγια, αυτοκινητοδρόμια, όπως αυτές ορίζονται στον ν. 4276/2014 (Α΄155)
Επίσης, επιδότηση λαμβάνουν επιχειρήσεις αγροτουρισμού ή οινοτουρισμού ή γεωτουρισμού ή πολυλειτουργικών αγροκτημάτων, τουριστικών καταλυμάτων στην ύπαιθρο τύπου Glamping, αλλά και καταδυτικού τουρισμού,
Κατά τα στοιχεία που έχουν δει το φως το δημοσιότητας, το ελάχιστο ύψος των επενδύσεων στις ενισχύσεις του Αναπτυξιακού Νόμου 4887, ορίζεται με βάση το μέγεθος του φορέα ως εξής: Για Μεγάλες Επιχειρήσεις, στο ποσό του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, για Μεσαίες Επιχειρήσεις, στο ποσό των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ και για Μικρές επιχειρήσεις, στο ποσό των διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ,
O ιαματικός τουρισμός δείχνει το δρόμο
Ανάμεσα στα είδη τουρισμού που αναπτύσσεται ραγδαία τα τα τελευταία χρόνια συγκαταλέγεται και ο ιαματικός τουρισμός.
Η Ελλάδα λόγω και του ηφαιστειογενούς εδάφους πολλών περιοχών της διαθέτει πληθώρα μεταλλικών και ιαματικών πηγών, άλλες από τις οποίες είναι αξιοποιημένες και άλλες όχι.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία από τον Σύνδεσμο Δήμων Ιαματικών Πηγών Ελλάδος, συνολικά έχουν καταμετρηθεί πάνω από 750 ιαματικές πηγές, από τις οποίες είναι αξιοποιημένες και επισκέψιμες περίπου οι 150-180.
Ωστόσο, από αυτές τις 180 μόνο 82 είναι αναγνωρισμένες ως αξιοποιημένες, αλλά μόλις 15 διαθέτουν σήμα λειτουργίας, σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία από την Ελληνική Ακαδημία Ιαματικής Ιατρικής.
Την ίδια στιγμή, από τις αναγνωρισμένες ιαματικές πηγές, σύμφωνα με το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς, η πλειονότητα ανήκει σε δήμους, κάποιες στο Δημόσιο και λίγες σε ιδιώτες, με την Ελλάδα να διαθέτει κάποια κέντρα ιαματικού τουρισμού, αλλά όχι σύγχρονα Health Resorts, τα οποία είναι δημοφιλή σε τουρίστες υψηλής εισοδηματικής στάθμης και μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης για ακόμα περισσότερους επισκέπτες, ακόμα και από το εξωτερικό.
Εξάλλου, κατά φορείς της ιατρικής κοινότητας, οι ιαματικές πηγές δεν θεωρούνται μόνο ‘’μόδα’’, αλλά αρκετές φορές τα έξοδα τους ‘’πληρώνονται’’ από τα Ασφαλιστικά ταμεία για ιατρικούς λόγους, κάτι το οποίο σημαίνει ότι πολλές χιλιάδες ασφαλισμένοι από την Ελλάδα μπορούν να τις επισκεφθούν, αυξάνοντας τα έσοδά τους και αγγίζοντας ακόμα και τα 300 εκατ. ευρώ.
Στις μέρες μας, ο Σύνδεσμος Δήμων Ιαματικών Πηγών Ελλάδας έχει αποδυθεί σε μια συστηματική προσπάθεια για το χαρακτηρισμό και την αδειοδότηση (με βάση τις σύγχρονες πλέον προδιαγραφές) των ιαματικών πηγών με στόχο την ενίσχυση του θερμαλιστικού τουρισμού στη χώρα μας..
Πέρα από τα διάσημα Καμμένα Βούρλα, τα Λουτρά της Αιδηψού, του Καϊάφα, αλλά και τα εξαιρετικά δημοφιλή τα τελευταία χρόνια, Λουτρά Πόζαρ στην Αριδαία, οι υπόλοιπες ιαματικές πηγές είτε έχουν εγκαταλειφθεί, όπως πχ η επένδυση του Πλατύστομου στη Λαμία, η οποία γνώρισε δόξες πριν κάποια χρόνια και τώρα γίνεται ξανά προσπάθεια να ξαναγεννηθεί από στις στάχτες της, είτε δεν αξιοποιήθηκαν ποτέ όσο θα έπρεπε.
Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη του 2021, το υπουργείο Τουρισμού είχε προχωρήσει στη σύσταση της ανώνυμης εταιρείας «Ιαματικές Πηγές Ελλάδας» (Ι.Π.Ε) με σκοπό την αναγνώριση, διαχείριση και παραχώρηση των ιαματικών πηγών της χώρας για την καλύτερη αξιοποίηση τους.
Αυτό κρίθηκε αναγκαίο, καθώς οι ιαματικές πηγές βρίσκονται κατακερματισμένες σε πολλαπλά καθεστώτα ιδιοκτησίας και παραχώρησης του δικαιώματος εκμετάλλευσης, με τον ιδρυόμενο φορέα να έχει ως στόχο τη δημιουργία επενδυτικών φακέλων για την μέγιστη εκμετάλλευση και αξιοποίηση των πηγών, μεριμνώντας για τις εκμισθώσεις και τις σχετικές μελέτες, ώστε τα επενδυτικά σχέδια να καθίστανται ώριμα προς αξιοποίηση.
Την ίδια στιγμή, σε πρόσφατο συνέδριο για τον τουρισμό, εκπρόσωπος του ΤΑΙΠΕΔ τόνισε ότι υπάρχει κινητικότητα σε σχέση με τις ιαματικές πηγές της Ελλάδος, αναφέροντας το επιτυχημένο παράδειγμα των Ξενία Κύθνου, το οποίο εγκαινιάστηκε πριν από μερικές ημέρες, μαζί με τις ιαματικές πηγές τους, τα οποία κατάφεραν να πωληθούν, μετά από πολλές προσπάθειες σε Ισραηλινών συμφερόντων εταιρεία και αναμένεται να είναι μια σημαντική επένδυση για τα επόμενα χρόνια.
Σε διαγωνισμό αναμένεται να μπουν σύντομα και τα Καμμένα Βούρλα με τα ιαματικά λουτρά του Κονιαβίτη και το Πλατύστομο στη Λαμία, ενώ ήδη έχει εκφραστεί επενδυτικό ενδιαφέρον και για τις δύο περιπτώσεις, το οποίο, βέβαια, μένει να αποδειχθεί και όταν ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία.
Θαλάσσιος τουρισμός : ''Ατμομηχανή'' το νέο νομοθετικό πλαίσιο
«Το νέο νομοθετικό πλαίσιο για το θαλάσσια τουρισμό τοποθετεί πλέον την Ελλάδα στον χάρτη των ισχυρών κρατών του σύγχρονου yachting», δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννης Πλακιωτάκης, με αφορμή την έγκριση του νέου θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη και την λειτουργία των πλοίων αναψυχής στη Βουλή, κάτι που ανοίγει ακόμα περισσότερο τους ορίζοντες για την περαιτέρω ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού.
Όπως τόνισε ο υπουργός, «το νέο νομοθετικό πλαίσιο οδηγεί τον κλάδο του θαλασσίου τουρισμού σε μια νέα εποχή με ασφάλεια, σχέδιο και όραμα», ενώ, όπως επεσήμανε, «τοποθετεί πλέον την Ελλάδα στον χάρτη των ισχυρών κρατών του σύγχρονου yachting».
Σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλία,ς το νέο νομοθετικό πλαίσιο κινείται σε τρεις βασικούς άξονες: Στον εκσυγχρονισμό και την κωδικοποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου, στην εισαγωγή καινοτομιών και επιτυχημένων διεθνών πρακτικών, και στη δημιουργία του ψηφιακού πλέγματος που θα διασυνδέει τους ενδιαφερόμενους με το κράτος - γρήγορα, ευέλικτα και αποδοτικά.
Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο καταργείται το εμπόδιο στη δραστηριοποίηση των super-mega και gigayachts, τα οποία θα μπορούν πλέον να εκκινούν και να τελειώνουν τους πλόες τους σε ελληνικά λιμάνια, παρόλαυτα υπό αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις.
Αυτό θα ισχύει για περιορισμένο αριθμό ημερών, με καταβολή ειδικού τέλους, με προπληρωμή του ΦΠΑ και φυσικά μέσω άδειας που εκδίδεται πλήρως και αποκλειστικά με ψηφιακό τρόπο, ενώ εισάγεται νέο τέλος - δημόσιο έσοδο για τα πλοία αναψυχής που ενώ εκκινούν και καταλήγουν στο εξωτερικό, εντούτοις όλο κατ' ουσίαν το ταξίδι τους, όλη η τουριστική τους δραστηριότητα πραγματοποιείται στις θάλασσες και τα νησιά της χώρας.
Εξάλλου, αναμορφώνονται ολιστικά από την 1η Ιανουαρίου 2023, τα θέματα στελέχωσης - ασφάλισης - απασχόλησης των εργαζομένων. Με συμφωνία των φορέων και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις αναγκαίες παραμέτρους και πραγματικές ανάγκες με γνώμονα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την βελτίωση των όρων και συνθηκών εργασίας επί των πλοίων αναψυχής.
Σημαντικό είναι δε, ότι για πρώτη φορά ρυθμίζεται η ασφάλιση του λοιπού και βοηθητικού προσωπικού, μη ναυτικών ειδικοτήτων των πλοίων αναψυχής που απασχολείται, πλέον της τηρούμενης οργανικής σύνθεσης.
Oινοτουρισμός: Σε συνεχή άνοδο
Σε πεδίο δόξης λαμπρόν αναδεικνύεται και ο ελληνικός οινοτουρισμός, ο οποίος ακόμα και εν μέσω πανδημίας γνώρισε αξιοσημείωτη ανάπτυξη, ενώ φαίνεται πως αυτή την πορεία, μέσα στο 2022 δεν την κάμπτει ούτε και η ουκρανική κρίση.
Ενδεικτικό είναι ότι το συγκεκριμένο είδος τουρισμού ευδοκιμεί όλο τον χρόνο, δίνοντας την ευκαιρία στους οινοπαραγωγούς να αντλήσουν έσοδα από αυτή τη δραστηριοποίηση σε όλη τη διάρκεια του έτους, αν και την άνοιξη και το καλοκαίρι είναι που βρίσκεται στην αποκορύφωσή του. Μάλιστα, φορείς του κλάδου κάνουν λόγο για 50% αύξηση του ποσοστού επισκέψεων μέσα στο 2022.
Στην παρούσα φάση, στην Ελλάδα λειτουργούν 1.300 οινοποιεία, τα οποία απασχολούν περί τους 180.000 ανθρώπους, με αυξητική διάθεση κάθε έτος, καθώς ο κλάδος ανά χρονιά γνωρίζει όλο και μεγαλύτερη άνθιση, με τους οινοποιούς να επενδύουν, σε συνδυασμό και με επιδοτήσεις μέσω ΕΣΠΑ, στην ανάπτυξή τους.
Είναι πολλοί, δε, από αυτούς που έχουν ως χώρα- στόχο τους την Ιταλία, έναν προορισμό στον οποίο ο οινοτουρισμός είναι πλέον υπολογίσιμη οικονομική δύναμη, καθώς κατά μέσο όρο, σε ένα κανονικό έτος, τα οινοποιεία της χώρας επισκέπτονται περίπου πέντε εκατομμύρια ταξιδιώτες, με τα έσοδα από αυτές τις επισκέψεις να υπολογίζονται άνω των 2,5 δις. ευρώ.
Σημαντικό ορόσημo, εξάλλου, για τους φορείς του κλάδου, εντός του 2022 αναμένεται να αποτελέσει και ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος, ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει την ενίσχυση τμήματος των δαπανών ενός επενδυτικού σχεδίου που αφορά στην ίδρυση και δημιουργία νέας μονάδας, στην επέκταση παραγωγικής δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας, στη διαφοροποίηση της παραγωγής μιας επιχείρησης σε προϊόντα ή υπηρεσίες καθώς και στη θεμελιώδη αλλαγή του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας, αφορώντας και τις υπηρεσίες οινοποιείου.
Mάλιστα, το μέγιστο ποσοστό ενίσχυσης κυμαίνεται στο 70% του προϋπολογισμού, ανάλογα με την περιοχή εγκατάστασης βάσει του Νέου Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων.
Παράλληλα, προς την περαιτέρω ανάπτυξη του οινοτουρισμού αναμένεται να βοηθήσει και η δέσμευση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύψους άνω των 100 εκατ. ευρώ, τα οποία θα διατεθούν για έργα υποδομών στις ειδικές μορφές τουρισμού, στις οποίες εντάσσεται και ο οινοτουρισμός.
Για την άνοδο του συγκεκριμένου είδους τουρισμού στη χώρα αναφέρθηκε, εξάλλου, πρόσφατα από το βήμα σχετικού συνεδρίου και η υφυπουργός Τουρισμού Σοφία Ζαχαράκη, υποστηρίζοντας ότι ο ρόλος του ελληνικού οινοτουρισμού, αλλά και της Δυτικής Μακεδονίας θα είναι κομβικός στην ανάκαμψη εν γένει του τουρισμού, στον απόηχο της πανδημίας.
Σύμφωνα, δε, με όσα τόνισε, η Ελλάδα είναι πλέον υπολογίσιμη ανερχομένη δύναμη με σταθερή παρουσία στο χάρτη του διεθνούς οινοτουρισμού, ενώ η ίδια υποστήριξε ότι είναι ανοικτή σε νέες ιδέες, πρωτοβουλίες και συνέργειες, με στόχο τη δημιουργία ενός ισχυρού ρεύματος οινοτουρισμού, ειδικά σε περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία, στην οποία τα τελευταία χρόνια υπάρχουν σημαντικά δείγματα γραφής στον συγκεκριμένο τομέα.
Ιατρικός τουρισμός: Πως μια επίσκεψη για επέμβαση μπορεί να συνδυαστεί με διαμονή
Είναι κάτι που δεν το έχουν αντιληφθεί ίσως πολλοί ακόμα στη χώρα μας, αλλά σύμφωνα με εκείνους που γνωρίζουν καλά πρόσωπα και πράγματα στο χώρο του τουρισμού, ένας από τους κλάδους που μπορούν να παρέχουν το ‘’αύριο’’ στο χώρο είναι ο ιατρικός τουρισμός.
Αυτό επιβεβαιώθηκε και σε πρόσφατο forum που έλαβε χώρα στο Κατάρ, μια χώρα, η οποία θα μπορούσε να αποδειχθεί ‘’χρυσοφόρα’’ όσον αφορά την έλευση επισκεπτών για ιατρικό τουρισμό στην Ελλάδα, καθώς μάλιστα υπάρχουν και πολλές διευκολύνσεις για όσους Καταριανούς επιλέγουν να επισκεφθούν ξένες χώρες για ιατρικά ζητήματα.
Κατά τους επιχειρηματίες του κλάδου «η Ελλάδα είναι μια χώρα που διαθέτει όλα τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά προκειμένου να αποτελέσει δημοφιλή προορισμό ιατρικού τουρισμού. Το ήπιο κλίμα της, η εξαιρετική γεωγραφική της θέση, οι άρτιες νοσοκομειακές και τουριστικές υποδομές, το άριστα εκπαιδευμένο προσωπικό της, καθώς και το υψηλό επίπεδο ιατρικών και τουριστικών υπηρεσιών σε συνδυασμό με το χαμηλό κόστος παροχής των υπηρεσιών αυτών, αποτελούν τα κύρια στοιχεία που συνθέτουν το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας και των δυνατοτήτων που διαθέτει έτσι ώστε να αναπτυχθεί και να διακριθεί στον κλάδο αυτό».
Ο όρος "ιατρικός τουρισμός" δηλώνει κυρίως δύο κατηγορίες υπηρεσιών υγείας: Τη διαχείριση ιατρικών αναγκών για επισκέπτες ο οποίοι βρίσκονται σε ξένη χώρα για ταξίδι διακοπών, ή για επαγγελματικό ταξίδι, ή για προσωρινή εγκατάσταση και περιλαμβάνει επείγοντα περιστατικά υγείας ή τακτικές υγειονομικές ανάγκες για χρόνια νοσήματα.
Δεύτερον, αναφέρεται στον "Ιατρικό Τουρισμό Επιλογής" όπου ο ασθενής επιλέγει να ταξιδέψει για να λάβει μια συγκεκριμένη ιατρική υπηρεσία, παρακινημένος από παράγοντες όπως: το κόστος της υπηρεσίας, την ποιότητα της υπηρεσίας και συνολικά της υγειονομικής περίθαλψης, τον χρόνο αναμονής στη χώρα προέλευσης του για την παροχή παρόμοιας υπηρεσίας, την ευκαιρία να συνδυάσει ιατρική φροντίδα με ψυχαγωγία/ ταξίδι. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται υπηρεσίες όπως εμφύτευση μαλλιών, εξωσωματική γονιμοποίηση, ορθοδοντικές υπηρεσίες, πλαστική χειρουργική κλπ.
