Η Ευρώπη κάνει ένα τολμηρό βήμα προς την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία στην Τεχνητή Νοημοσύνη: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF) για την ανάπτυξη των λεγόμενων AI Gigafactories, τεράστιων υποδομών αφιερωμένων στην εκπαίδευση και ανάπτυξη μοντέλων ΑΙ νέας γενιάς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θέσει ως στρατηγική προτεραιότητα την ίδρυση των AI Factories στο πλαίσιο του AI Innovation Package 2024 και του AI Continent Action Plan. Μέχρι το 2026 προβλέπεται να λειτουργούν 15 AI Factories και αρκετά AI Antennas, με στόχο τη δικτύωση των εθνικών οικοσυστημάτων και την ενίσχυση της πρόσβασης των ευρωπαϊκών startups σε υπολογιστικούς πόρους. Για τον σκοπό αυτό, θα αποκτηθούν 9 νέοι υπερυπολογιστές ΑΙ, υπερτριπλασιάζοντας την υφιστάμενη υπολογιστική ισχύ του EuroHPC.
Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν ήδη 19 χώρες, με κόμβους όπως το Pharos στην Ελλάδα, το Meluxina-AI στο Λουξεμβούργο, το JAIF στη Γερμανία, το 1HealthAI στην Ισπανία και το LUMI AIF στη Φινλανδία. Οι πρώτες εγκαταστάσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2025.
Παράλληλα, το InvestAI Facility θα κινητοποιήσει 20 δισ. ευρώ για τη δημιουργία έως 5 AI Gigafactories – εγκαταστάσεων μεγάλης κλίμακας που θα ενσωματώνουν πάνω από 100.000 προηγμένους επεξεργαστές ΑΙ. Τα Gigafactories θα επικεντρωθούν σε υποδομές υψηλής ενεργειακής απόδοσης, ασφάλεια εφοδιαστικής αλυσίδας και αυτοματοποίηση με ΤΝ, ενισχύοντας τη βιομηχανική αυτονομία της Ευρώπης.
Οι συνολικές επενδύσεις της Επιτροπής, των κρατών-μελών και των συνεργαζόμενων χωρών για την περίοδο 2021–2027 μέσω του EuroHPC JU ανέρχονται στα 10 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος των πόρων για την ΑΙ σε 30 δισ. ευρώ μαζί με το InvestAI Facility.
Τα AI Factories αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πρόκειται για κόμβους που συνδυάζουν υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και ταλέντο, με στόχο τη δημιουργία αξιόπιστων και καινοτόμων μοντέλων ΑΙ. Μέσω του προγράμματος EuroHPC Joint Undertaking, οι υποδομές αυτές αξιοποιούν υπερυπολογιστές αιχμής και παρέχουν πρόσβαση σε ερευνητές, βιομηχανίες, startups και δημόσιους φορείς σε όλη την Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει ξεκάθαρα ότι δεν προτίθεται να μείνει πίσω στην παγκόσμια κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Με τις AI Factories και τις Gigafactories, η Ευρώπη επιδιώκει να ενώσει καινοτομία, εμπιστοσύνη και κυριαρχία σε ένα ενιαίο οικοσύστημα που θα παράγει όχι μόνο τεχνολογία, αλλά και αξίες. Από το 2025 και μετά, η «ευρωπαϊκή σχολή» ΑΙ θα έχει τη δική της βιομηχανική και ερευνητική βάση και φιλοδοξεί να γίνει πρότυπο παγκόσμιας συνεργασίας και υπευθυνότητας.
