Από την άλλη όμως, η εικόνα του ηγέτη έχει επαναπροσδιοριστεί ριζικά στη σύγχρονη εποχή, όπου χρειάζεται να επηρεάζει, να πληροφορεί και να εμπνέει τον κόσμο με αυθεντική ψηφιακή επικοινωνία.
Γράφει ο Πέτρος Αντωνάκης
H εταιρεία συμβούλων Brunswick Group προχώρησε σε μία έρευνα για να καταλήξει στους κορυφαίους 100 CEOs σύμφωνα με την ψηφιακή τους παρουσία και δραστηριότητα στις βασικές social media πλατφόρμες: Twitter, Facebook, Instagram και LinkedIn. Και ιδού η πρώτη δεκάδα.
Ed Bastian CEO, Delta Airlines
Πλατφόρμες: LinkedIn
H πρώτη του θητεία στην Delta Airlines ξεκίνησε το 1998. Έζησε τα δραματικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου από την καρδιά της αεροπορικής βιομηχανίας. Είδε 15.000 υπαλλήλους να απολύονται μέσα σε δύο εβδομάδες, αεροπλάνα να καθηλώνονται για πολύ καιρό. Έφυγε το 2005, για να τον παρακαλέσουν να γυρίσει μετά από έξι μήνες - με 50% λιγότερο μισθό. Όταν ζήτησε να μάθει την οικονομική ρευστότητα της εταιρείας, του είπαν πως έφτανε για μόλις έξι εβδομάδες. Αλλά ήταν αποφασισμένος να σώσει την εταιρεία. Σήμερα, μετά από 20 χρόνια στην Delta, μπορεί να αισθάνεται υπερήφανος πως «τρέχει» μία από τις πιο αξιόπιστες αεροπορικές εταιρείες στον κόσμο. Στην καρδιά της κρίσης και μετά από πολλές περικοπές στους μισθούς, είχε υποσχεθεί στους υπαλλήλους πως όταν «γυρίσουν» τα πράγματα, θα ήταν οι πρώτοι που θα έπαιρναν μερίδιο από τα κέρδη. Και το έκανε. Μέχρι σήμερα τους έχει μοιράσει πάνω από 1 δισ. δολάρια. Και δεν είναι μόνο η τήρηση των υποσχέσεών του αυτό που έκανε τον συγκεκριμένο CEO αρεστό στους υπαλλήλους του και το κοινό. Λίγες μέρες μετά τα δραματικά γεγονότα του Parkland, οι φοιτητές είχαν χρησιμοποιήσει τα social media για να διαμαρτυρηθούν για τις εταιρείες που είχαν σχέση με το NRA (National Rifle Association). Μέχρι τότε η Delta προσέφερε μικρή έκπτωση στα μέλη του NRA. O Bastian αποφάσισε να μπει αμέσως τέρμα στη συνεργασία. Σε αντίποινα, οι συντηρητικοί πολιτικοί έκοψαν μια φορολογική διευκόλυνση που θα γλύτωνε την Delta από 40 εκατομμύρια δολάρια. Η δήλωση του Bastian ήταν άμεση: «Οι αξίες μας δεν πωλούνται».
Lynn Good CEO, Duke Energy
Πλατφόρμες: LinkedIn
Από την 1η Ιουλίου του 2013, η Lynn Good πήρε τη σκυτάλη του διευθύνοντος συμβούλου στην Duke Energy Corp, τον μεγαλύτερο πάροχο ενέργειας στις ΗΠΑ. Η πρώην επικεφαλής της Οικονομικής Διεύθυνσης της εταιρείας από τον Ιούλιο του 2009, αν και δεν φανταζόταν ποτέ στα 30-35 της πως θα ηγούνταν ενός κολοσσού που εξυπηρετεί εκατομμύρια Αμερικανούς καταναλωτές από το 1904 και που το 2017 μέτρησε έσοδα της τάξης των 23,5 δισ. δολαρίων, είχε συνηθίσει να βρίσκεται πάντα ανάμεσα σε πολλούς άντρες και να ξεχωρίζει. Είναι αυτό που την είχε ωθήσει από την πρώτη στιγμή να κάνει ο μαθηματικός πατέρας της. Όταν ήρθε η ώρα να διαλέξει μαθήματα για το πανεπιστήμιο, την είχε παρακινήσει να επιλέξει το δρόμο του αναλυτή υπολογιστικών συστημάτων, παρά το γεγονός πως δεν είχε δει καν υπολογιστή. H Good, που προτιμά το LinkedIn και μόνο -η 11η πιο ισχυρή γυναίκα στον επιχειρηματικό κόσμο, σύμφωνα με το Fortune, και μία από στις 100 πιο ισχυρές γυναίκες στον κόσμο, κατά τα λεγόμενα του Forbes- έχει συνηθίσει να είναι η μοναδική γυναίκα στα Διοικητικά Συμβούλια. Αν και η εταιρεία έχει αντιμετωπίσει πολλές φορές κατηγορίες με θέματα μόλυνσης του περιβάλλοντος, η Good παραμένει το πρόσωπο της εταιρείας που αναλαμβάνει όλη την επικοινωνιακή ευθύνη και βγαίνει ανέπαφη μετά από κάθε κρίση. Και σύμφωνα με την ίδια, τα σημαντικότερα μαθήματα που έχει πάρει στην καριέρα της είναι να μετατρέπει τα λάθη σε μαθήματα για να εξελίσσεται, να βγαίνει από το γραφείο, για να έχει καλύτερη αντίληψη των πραγμάτων, και να θυμάται πως πρόκειται για έναν μαραθώνιο και όχι αγώνα ταχύτητας.
Mary Barra CEO, General Motors
Πλατφόρμες: Twitter, LinkedIn
Η Mary Barra, η πρώτη γυναίκα που έγινε CEO σε ένα μεγαθήριο της αυτοκινητοβιομηχανίας όπως είναι η General Motors, σιχαίνεται την κωλυσιεργία. Η γεννημένη στο Μίσιγκαν από γονείς με φινλανδική καταγωγή αρκεί να γνωρίζει το 80% μιας κατάστασης για να προχωρήσει στην επίλυσή της και να κάνει επιπλέον διορθώσεις στην πορεία. Δεν έχει χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι ούτε φωνάζει στα τηλέφωνα. Ειδικά σε μια τέτοια εποχή, όπου τα πάντα αλλάζουν ταχύτατα στην αυτοκινητοβιομηχανία, χρειάζεται «πειθώ, κατανόηση και όραμα», για να σε ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι. Η CEO που πιστεύει πως η τριπλέτα «ηλεκτρικό, αυτόνομο και διαμοιρασμός» είναι το μέλλον της αυτοκίνησης και πως σύντομα το αυτοκίνητο θα είναι το δεύτερο γραφείο μας, βλέπει πολύ μπροστά και κάνει καινοτόμους κινήσεις. To 2016, επένδυσε 500 εκατ. δολάρια στη Lyft για τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου «κατά παραγγελία» οχημάτων, μια συμφωνία που δείχνει πόσο πιστεύει η GM το “ride-sharing”, ενώ αποφάσισε να κλείσει τέσσερα εργοστάσια της εταιρείας, προκαλώντας την αντίδραση μέχρι και του Τραμπ. Όταν οι εργάτες βρήκαν πολύ γρήγορα δουλειά σε άλλες γραμμές, παραγωγής, πιο σύγχρονες και αποδοτικές, η κριτική μετατράπηκε σε συγχαρητήρια. Η γυναίκα που έπιασε δουλειά στην GM από τα 18, που έκανε την εταιρεία να ορθοποδήσει μέσα σε μία δεκαετία μετά τη χρεοκοπία της, το 2009, εκείνη που το 2017 ήταν στο Νο.1 του Fortune στη λίστα με τις πιο ισχυρές γυναίκες, δεν θέλει με τίποτα να μπει η GM στη λίστα με τις «legacy automakers», τις εταιρείες που βλέπουν τη νέα εποχή να τους προσπερνά.
Ben van Beurden CEO, Royal Dutch Shell
Πλατφόρμες: Twitter, LinkedIn
Ο άνθρωπος που ηγείται του αγγλο-ολλανδικού πετρελαϊκού γίγαντα που το 2018 ανακοίνωσε κέρδη της τάξης των 21,4 δισ. δολαρίων, μεγάλωσε σε μια οικογένεια που δεν έκανε ποτέ διακοπές γιατί τις θεωρούσε πολυτέλεια, κάτι που αφορούσε άλλες οικογένειες. Έχει να λέει όμως πως ο τρόπος που ανατράφηκε του έδωσε ένα τρομερό κίνητρο για να πετύχει, ενώ του έμαθε τη σημασία του να θέτεις στόχους, να επιμένεις και να μη διαλέγεις τον εύκολο δρόμο. Ο Ολλανδός Ben van Beurder, που σπούδασε χημικός μηχανικός, πιστεύει πως είναι ώρα να στραφούμε στη φύση, όπως γράφει σε άρθρο του στο LinkedIn, γι’ αυτό πέρα από τις προσπάθειες της εταιρείας να μειώσει τους ρύπους, κινεί τα νήματα για να προχωρούν projects όπως η φύτευση πέντε εκατομμυρίων δέντρων στην Ολλανδία σε συνεννόηση με την κυβέρνηση. Δεν είναι ικανοποιημένος από τα επίπεδα ασφαλείας της εταιρείας, κάθε επίθεση σ’ αυτήν την εκλαμβάνει προσωπικά και -με το δίκιο του- καυχιέται για τις διαθέσιμες ταμειακές ροές ρεκόρ που θα παραγάγει μέχρι το 2020 η Shell, βλέπε από 25 έως 30 δισ. δολάρια. Τι τα… θέλει τόσα χρήματα; Πιστεύει πως έρχεται μία μεγάλη αλλαγή. Δεν ξέρει ποια θα είναι αυτή, αλλά όταν θα εμφανιστεί, η Shell πρέπει να είναι οικονομικά έτοιμη, για να μπορέσει να την ακολουθήσει και να την εφαρμόσει. Μετά από 30 χρόνια στη Shell και πολλές περίοπτες θέσεις σε οργανισμούς της βιομηχανίας, ο van Beurden εξακολουθεί να αναζητά τη γυναίκα του όταν χρειάζεται να πάρει μια δύσκολη απόφαση, τον «καλύτερο life coach» που έχει γνωρίσει.
Hans Vestberg CEO, Verizon Communications
Πλατφόρμες: Twitter, LinkedIn, Instagram
Μετά από μια άκρως επιτυχημένη επταετία ως CEO της Ericsson, o Hans Vestberg ανέλαβε τη Verizon την 1η Αυγούστου του 2018. Δηλώνει πως είναι ένας λογιστής που έχει ωστόσο περάσει τα τελευταία 20 χρόνια στα πιο βαθιά κανάλια της τεχνολογίας και αν και δεν υποστηρίζει πως είναι σούπερ ειδικός επάνω σ’ αυτή, την κατανοεί. Και ξέρει τις απαιτούμενες κινήσεις που χρειάζονται για να φέρει τη νέα 5G εποχή και να κάνει τη Verizon την πρώτη εταιρεία επικοινωνιών που θα τη λανσάρει παγκοσμίως. Ο ικανότατος Σουηδός δεν αγχώνεται που η Verizon δραστηριοποιείται αυστηρά στην Αμερική και δεν διαθέτει δίκτυο εκτός συνόρων, αφού προς το παρόν θέλει να ανοίξει το δρόμο του 5G στα 110 εκατομμύρια συνδρομητές της εταιρείας. Όπως δεν θέλει ακόμα να «μπλέξει» με εταιρείες περιεχομένου, τηλεοπτικές ειδικότερα. Αρκείται στο deal με το Yahoo, το οποίο εξαγόρασε το καλοκαίρι του 2016 έναντι 4,83 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και πρόσφατα δήλωσε πως το συγκεκριμένο τμήμα θα πρέπει να τακτοποιήσει καλύτερα τα του οίκου του και να μην τα περιμένει όλα από τη «μητρική» φροντίδα. Eπίσης, ο Vestberg έχει σημειώσει τις παρατηρήσεις των ειδικών πως η εταιρεία παραείναι soft στο επικοινωνιακό παιχνίδι και προσπαθεί να το αλλάξει αυτό. Λάτρης του handball, τακτικότατος τζόγκερ και μόνιμα στο twitter, στον Vestberg αρέσει ιδιαίτερα η ομαδική προσπάθεια και να μοιράζει το παιχνίδι, ίσως γι’ αυτό και να προχώρησε στην αναδιάρθρωση της εταιρείας επάνω στους τρεις άξονες -«consumer», «business» και «Verizon Media Group»-, ενώ παράλληλα έδωσε ένα κομμάτι των IT λειτουργιών στην «εξωτερική» Infosys.
Dan Schulman CEO, PayPal
Πλατφόρμες: Facebook, Twitter, LinkedIn
Μετά από 20 χρόνια δεν θα υπάρχουν πιστωτικές κάρτες, υποστηρίζει ο Dan Schulman, ο CEO του PayPal από το 2015, αφού οι QR κωδικοί θα έχουν τον πρώτο λόγο και όλοι οι καταναλωτές θα έχουν πλήρη συνδεσιμότητα σε πολύ χαμηλές τιμές. Τονίζει πως θα υπάρχει πάντα ένα «εργαλείο χρηματοδότησης» πίσω από αυτές τις ψηφιακές μεθόδους πληρωμής, όμως αντί για το χρώμα μιας πιστωτικής, οι καταναλωτές θα ενδιαφέρονται περισσότερο για την αξία που θα έχουν αυτές οι οικονομικές υπηρεσίες. Ξεκίνησε από την AT&Τ, έμεινε εκεί 18 χρόνια και, προς μεγάλη έκπληξη των γονιών του, άφησε τη δουλειά για να δοκιμάσει την τύχη του σε start-ups (αφού το γραφείο του είχε μέσα μπάνιο πίστευαν πως ήταν η καλύτερη θέση στον κόσμο!), από εκεί στην American Express και μετά στην Priceline. Και, φυσικά, βοήθησε τον Richard Branson να γίνει ακόμα πιο πλούσιος με το λανσάρισμα της Virgin Mobile, μια εμπειρία που έχει να το λέει πως τον βοήθησε ιδιαίτερα να αντιμετωπίζει την κάθε δουλειά σαν ένα εργαλείο για να προσφέρει κανείς στο σύνολο. Πλέον οδηγεί την PayPal στη σύγχρονη εποχή και διώχνει τα καθημερινά άγχη με την εξάσκησή του, εδώ και χρόνια, στις πολεμικές τέχνες. Ειδικά την “krav maga”, την τέχνη της αυτοάμυνας που χρησιμοποιούν οι Ισραηλινοί στρατιώτες. Τον έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό, στη φιλοσοφία του ως «ηγέτη», ενώ τον έχει μάθει να μη σηκώνει ποτέ τον τόνο της φωνής του. Και πιστεύει ακράδαντα πως δεν υπάρχει κάτι πιο δυνατό από το να γνωρίζει η ομάδα σου πως όταν φέρει εις πέρας μια αποστολή, θα της το αναγνωρίσεις και θα κερδίσει τα εύσημα.
Adena Friedman CEO, Nasdaq
Πλατφόρμες: Facebook, Twitter, Instagram, LinkedIn
«Θέλω να είμαι γνωστός ως ένας σπουδαίος ηγέτης. Όχι ως μια σπουδαία γυναίκα ηγέτης». Η Adena Friedman, η πρώτη γυναίκα που έγινε αφεντικό σε ένα χρηματιστήριο αξιών, ξεκαθαρίζει τα πράγματα από την αρχή και δεν θέλεις να της πας κόντρα. Γιατί έμαθε από μικρή ηλικία πως μπορεί να γίνει οτιδήποτε θελήσει -πολύτιμη η συμβουλή των καθηγητών της- και γιατί... έχει μαύρη ζώνη στο τάε κβο ντο. O πατέρας της δούλευε στην εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων Τ. Rowe Price και είχε μάθει από πολύ νωρίς να περνά ώρες μπροστά στο “trading desk”. H Friedman, αφού σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων, μπήκε στη Nasdaq, για να δουλέψει ως ασκούμενη. Το 2017 κατέληξε να αναλάβει τη θέση του CEO. Πέρα από τρία χρόνια θητείας στην Carlyle Group, έχε περάσει μια ολόκληρη ζωή στην εταιρεία, την οποία προσπαθεί να κάνει πιο συλλογική, επιβλέποντας τη διαρκή μεταμόρφωσή της από ένα χρηματιστήριο σε μια πολυσυλλεκτική εταιρεία που παρέχει τεχνολογία σε άλλα χρηματιστήρια στον υπόλοιπο κόσμο. Την ίδια ώρα, όταν βλέπει γυναίκες υπαλλήλους να μιλούν χαμηλόφωνα, τις συμβουλεύει να «κόψουν» τις ντροπαλές φωνές και να μιλούν στα meetings το ίδιο δυνατά με κάθε άλλον και είναι σίγουρο πως οι ιδέες τους θα εκτιμηθούν. Όπως δηλώνει η ίδια, βρήκε τη «φωνή» της στο high school και δεν σταμάτησε να κάνει ερωτήσεις στο πανεπιστήμιο όταν όλες οι άλλες κοπέλες σιωπούσαν. H Friedman φροντίζει να ποστάρει τακτικά τα επιχειρηματικά κατορθώματα της εταιρείας στο Twitter, το οποίο προτιμά, ενώ «κρυμμένο» στο Instagram θα βρει κανείς και το «μπουγέλο» που είχε δεχθεί επί της πάλαι ποτέ “Ice Bucket Challenge” εποχής.
Ramon Laguarta CEO, PepsiCo
Πλατφόρμες: Facebook, Twitter, LinkedIn
Ο γεννημένος στη Βαρκελώνη Ramon Laguarta, ο οποίος παρεμπιπτόντως μιλάει 5 γλώσσες, ανάμεσά τους και τα ελληνικά, είναι μέλος της Pepsi από το 1996. Πλέον, φιγουράρει ως ο 6ος CEO στην ιστορία της PepsiCo, μια τεράστια επαγγελματική ανέλιξη, που τον βρήκε να μετακομίζει από την Ισπανία στην Αμερική, αφήνοντας τα ευρωπαϊκά και υπο-Σαχάρια τμήματα στον επόμενο. O Laguarta αντικατέστησε την Indra Nooyi (αυτή η παράδοση-παραλαβή διατηρεί τη συνήθεια της PepsiCo να επιλέγει CEO πάντα από τα σπλάχνα της), ένα πρόσωπο-σύμβολο για την εταιρεία, την οποία οδήγησε τα τελευταία 12 χρόνια από τη θέση του CEO, ενώ μετρούσε στο σύνολο 24 στον κολοσσό των αναψυκτικών. Συνολικά, την περίοδο της θητείας της, η PepsiCo αύξησε τα κέρδη της κατά 80%. Αυτή η υστεροφημία είναι σίγουρα μία από τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει ο Laguarta μαζί με τη γενικότερη τακτική πως πρέπει να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη πιο υγιών, εναλλακτικών προϊόντων και τις μεγάλες επενδύσεις στις «ναυαρχίδες» της Pepsi. O Laguarta τονίζει το πόσο ευγνώμων αισθάνεται για την εμπιστοσύνη που του έδειξε η εταιρεία, ενώ από τα social media του φροντίζει να προβάλλει τις επιτυχίες του κάθε τομέα της και να επισημαίνει πως το ομαδικό πνεύμα είναι αυτό που δίνει πάντα έξτρα ώθηση. Ξεχωριστή θέση στα post του έχουν οι προσπάθειες της εταιρείας να επικεντρωθεί σε πιο «πράσινες» στρατηγικές, που αποτελούν άλλωστε και το μεγάλο του στοίχημα για την επόμενη ημέρα. Πιστεύει πως το «μέλλον δεν θα είναι εύκολο» και πως το κλειδί για να προσαρμοστούμε πιο εύκολα σ’ αυτό είναι η καινοτομία.
Brent Saunders CEO, Allergan
Πλατφόρμες: Twitter, LinkedIn, Instagram
Ο Brent Saunders, CEO από το 2014 της φαρμακευτικής Allergan (πρώην Actavis), που το 2018 μέτρησε 15,7 δισ. δολάρια έσοδα, λατρεύει να αναζητά τους τρόπους που μπορεί ένας ηγέτης της αγοράς να πέσει επάνω στο “disruption” που τον περιμένει στην επόμενη γωνία. Αυτή την ανάγκη του τη γέννησε το κλασικό παράδειγμα της Kodak, που δεν κατάφερε να δει έγκαιρα την επέλαση του ψηφιακού. Γι’ αυτόν το λόγο λοιπόν αρέσκεται να δίνει άδεια στην ομάδα του, για να κάνουν πραγματικό brainstorming και να επιστρέφουν με τις καλύτερες ιδέες που μπορούν να ανατρέψουν την ίδια την ομάδα. Ο 49χρονος με τις πλούσιες σπουδές σε οικονομικά, νομική και διοίκηση επιχειρήσεων, πιστεύει πως ο CEO πρέπει να ηγείται δίνοντας το καλύτερο παράδειγμα και είναι υποχρέωσή του να εκπαιδεύεται και να μορφώνεται. Ο πανίσχυρος Saunders, που από τα χέρια του τα τελευταία 7-8 χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί deal αξίας κοντά στα 100 δισ. δολαρίων, έχει ρίξει τα δίχτυα του σε πολλά start-up ταλέντα εκτός του φαρμακευτικού κλάδου και τους προκαλεί διαρκώς να ανακαλύπτουν ψηφιακές πλατφόρμες που φωνάζουν “disruption”. Η Allergan, η δημιουργός του Botox, κάτι που έκανε κάποτε onstage o Saunders -ναι, σωστά το μαντέψατε, έχει τις λιγότερες ρυτίδες από κάθε CEO στην Αμερική- επενδύει γύρω στο 1,5 δισ. δολάρια στον R&D τομέα και στους περίπου 2.000 ανθρώπους που τον απαρτίζουν. Λάτρης του κολεγιακού μπάσκετ, ο Saunders ανάμεσα στα εκατοντάδες επαγγελματικά του ενσταντανέ, δεν χάνει την ευκαιρία να ποστάρει στο Instagram και τα δύο αγαπημένα του σκυλιά.
Doug McMillon CEO, Walmart
Πλατφόρμες: Facebook, LinkedIn, Instagram
O Doug McMillon ξεκίνησε να δουλεύει για τη Walmart πριν από περισσότερα από 28 χρόνια ως ωρομίσθιος, φορτώνοντας φορτηγά σε ένα κέντρο διανομής. Από τότε η πορεία του εκτοξεύτηκε. Προτού καταλήξει, το 2014, να αναλάβει τη θέση του CEO και πλέον να κερδίζει γύρω στα 20 εκατομμύρια δολάρια το χρόνο, μεγαλούργησε όποιο πόστο της εταιρείας κι αν ανέλαβε. «Μη σκέφτεσαι την επόμενη κίνησή σου πριν τελειώσεις αυτό που κάνεις σήμερα και μάλιστα εξαιρετικά καλά», συνηθίζει να λέει ο McMillon, που έχει να υπερηφανεύεται για την πολιτική της Walmart να αυξήσει τους μισθούς -ανέβασε τον κατώτατο στα 11 δολάρια την ώρα, μια αύξηση 50% τα τελευταία τέσσερα χρόνια- και να δώσει βάρος στην εκπαίδευση του 1,5 εκατομμυρίου υπαλλήλων. Ο βαθύτατα Χριστιανός και ιδιαίτερα δραστήριος στο Facebook Mc Millon πιστεύει πως ο σωστός CEO βοηθάει τους άλλους γύρω του, κάτι που σταδιακά τους κάνει να σε βλέπουν ως φυσικό ηγέτη, ενώ δεν υπάρχει καλύτερο τεστ ικανοτήτων για εκείνον από το να αναλαμβάνεις ένα task που μοιάζει να έχει «κολλήσει». Ο McMillon, που έχει επενδύσει πολλά στο e-commerce κεφάλαιο, δεν χάνει ευκαιρία να τονίζει πως οι προτεραιότητες είναι να προμηθεύσει την εταιρεία με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να μηδενίσει τα απόβλητα και να προωθήσει τα βιώσιμα προϊόντα. Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ του ζήτησε τις οικονομικές του συμβουλές, εκείνος του τις έδωσε, ωστόσο μίλησε για «μία μεγάλη χαμένη ευκαιρία να ενώσει τη χώρα», όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν καταδίκασε τις ρατσιστικές επιθέσεις στα δραματικά γεγονότα του Charlottesville.
