Τα αποτελέσματα μιας νέας έρευνας σχετικά με τις «Διαπολιτισμικές Τάσεις στις Ευρωμεσογειακές Χώρες», η οποία ξεκίνησε από το Anna Lindh Foundation, αποκαλύπτει ότι οι Ευρωμεσογειακές χώρες δεν αποτελούν «θύμα σύγκρουσης πολιτισμών», όπως αναφέρεται συχνά, αλλά μάλλον μια «σύγκρουση άγνοιας» με βάση τα ιστορικά στερεότυπα και τον «πολιτισμό συγκρούσεων» που προωθείται από μερικά ΜΜΕ και πολιτικές αναφορές.
Η έρευνα διερεύνησε τι θεωρούν οι πολίτες ως κρίσιμες πτυχές της ζωής στις Ευρω-μεσογειακές χώρες και τις μεταξύ τους βασικές ομοιότητες και διαφορές προερχόμενοι από άλλες χώρες, πολιτισμούς και υπόβαθρα. Επίσης, εξετάζει την εμπιστοσύνη που καταδεικνύουν σε διαφόρους τύπους πηγών πληροφόρησης ανά χώρα και ηλικιακό εύρος.
Για την πραγματοποίηση της έρευνας διεξάχθηκαν 13,000 συνεντεύξεις σε 13 χώρες από την Ipsos-Mori κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2016, εξετάζοντας τις προσδοκίες, ανησυχίες και αξίες τους. Οι χώρες που μελετήθηκαν περιλάμβαναν οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Αυστρία, Κροατία, Φινλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία και Ολλανδία) και πέντε χώρες της νοτιοανατολικής Μεσογείου (Αλγερία, Ισραήλ, Ιορδανία, Παλαιστίνη και Τυνησία).
Τα εκπαιδευτικά προγράμματα και αυτά που σχετίζονται με τους νέους έλαβαν υποστήριξης από όλους τους συμμετέχοντες, με το 81% να προέρχεται από χώρες της Ε.Ε. και το 85% από τις νοτιοανατολικές χώρες της Μεσογείου οι οποίοι δήλωσαν πως τέτοιοι μηχανισμοί βοηθούν την πρόληψη και την αντιμετώπιση των προκλήσεων του ριζοσπαστισμού.
Η τηλεόραση αναφέρθηκε ως η πιο αξιόπιστη πηγή ειδήσεων, τόσο στις Ευρωπαϊκές, όσο και στις χώρες της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Τα έντυπα Μέσα Ενημέρωσης, οι ταινίες και τα ντοκιμαντέρ κατέλαβαν στις Ευρωπαϊκές αγορές τη 2η, 3η και 4η θέση αντίστοιχα, ενώ στις χώρες της νοτιοανατολικής Μεσογείου, τα διαδικτυακά Μέσα Ενημέρωσης κατατάσσονται στη 2η θέση ως αξιόπιστη πηγή ειδήσεων, ενώ τα βιβλία λαμβάνουν την 3η θέση.
Αν και η μετανάστευση καταγράφεται ως ένα από τα βασικά «χαρακτηριστικά της περιοχής» – ιδιαίτερα στις χώρες της νοτιοανατολικής Μεσογείου – στο σύνολο των ζητημάτων που απασχολούν τους πολίτες κατατάσσεται πιο κάτω από αυτό της φιλοξενίας και της ποιότητας ζωής. Αυτό αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι αυτής της περιοχής έχουν περισσότερα κοινά από ό,τι προωθείται συνήθως από ορισμένα ΜΜΕ και πολιτικές αναφορές.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Μάλτας, Δρ. George Vella, υπογράμμισε τη σημαντικότητα των αποτελεσμάτων της έρευνας: «Αυτή η πρωτοποριακή μελέτη του Anna Lindh Foundation είναι καίριας σημασίας για τη διαμόρφωση της πολιτικής της Ε.Ε., αφού παρέχει τεκμηριωμένα στοιχεία τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν ως σημείο αναφοράς για τις μελλοντικές Προεδρίες. Τα ευρήματα της έρευνας έρχονται να επιβεβαιώσουν τους πυλώνες στους οποίους επικεντρώνεται ο Οργανισμός και που στηρίζονται από την Μαλτέζικη Προεδρία – που ανάμεσά τους είναι οι “Διαπολιτισμικές Πόλεις και Μάθηση”, “Η φωνή των νέων” και “Διάλογος των Μ.Μ.Ε”.
Συνεχίζοντας για τα αποτελέσματα της έρευνας, ο Υπουργός Vella δήλωσε: «Τα ευρήματα της έρευνας είναι καλοδεχούμενα, γιατί σταδιακά αναιρούν ένα μεγάλο μέρος του μύθου που αφορά την αύξηση των προκαταλήψεων στον κόσμο. Καθώς ο κόσμος έρχεται αντιμέτωπος με τις προκλήσεις των “εναλλακτικών γεγονότων” και «ψεύτικων ειδήσεων», είναι υψίστης σημασίας να υπάρχει πρόσβαση σε χειροπιαστές πληροφορίες που να μην είναι χειραγωγημένες προς εξυπηρέτηση συγκεκριμένων σκοπών. Τα πραγματικά γεγονότα είναι εύκολο να γίνουν κατανοητά. Η πλειοψηφία και των δύο περιοχών, έχουν κοινή αντίληψη για αυτά που τους ενώνουν. Έχουν δείξει ότι δεν επηρεάζονται από τις πιέσεις συγκεκριμένων ομάδων που προέρχονται και από τις δύο πλευρές, που σκοπό έχουν να τονίσουν τα αρνητικά καθώς και τους παράγοντες που τους διαφοροποιούν. Είναι πλέον σαφές ότι ο διάλογος είναι πρωταρχικής σημασίας και ότι η “Διαμάχη των Πολιτισμών” που συχνά αναφέρεται, δεν είναι αναπόφευκτο συμπέρασμα».
Η έρευνα εξετάζει επίσης τη στάση απέναντι στα ΜΜΕ και συμπεραίνει ότι οι αντιλήψεις διαφέρουν ανάλογα με την πηγή πληροφόρησης. Η έρευνα αντικατοπτρίζει τα επίπεδα δυσπιστίας που είναι πολύ μεγαλύτερα μεταξύ εκείνων που καθοδηγήθηκαν από τα ΜΜΕ, παρά αυτών που έφτασαν μόνοι τους στα δικά τους συμπεράσματα χωρίς την επιρροή των Μέσων.
Αν και παρατηρείτε αυξημένη δυσπιστία προς τα ΜΜΕ, ερωτήσεις σχετικές με την συντακτική πολιτική που ακολουθούν, καταδεικνύουν παράλληλα και την επιρροή που εξασκούν στην κοινωνία και τους ίδιους τους πολιτικούς.
Υπό το πρίσμα αυτό, το Anna Lindh Foundation λανσάρει επίσης το Παρατηρητήριο των ΜΜΕ, το οποίο συνδέεται με το Ευρωμεσογειακό Ίδρυμα, και θα παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο τα Μέσα Ενημέρωσης καλύπτουν θέματα διαπολιτισμικών σχέσεων, ενώ παράλληλα θα παρέχει στους δημοσιογράφους τεκμηριωμένες πηγές και υλικό.
Η έρευνα του 2017 από το Anna Lindh Foundation είναι η 3η από μια σειρά από μελέτες που ξεκίνησε το 2010, παρέχοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πως η δυναμική της περιοχής έχει αλλάξει με την πάροδο των χρόνων. Η έρευνα είναι μόνο ένα κομμάτι από τις πολλές δραστηριότητες που έχει προγραμματίσει το Foundation για τα επόμενα 3 χρόνια, και στοχεύουν στην ανάλυση του διαπολιτισμικού διαλόγου, στη διαχείριση πρακτικών που μπαίνουν σε εφαρμογή και στην παροχή συμβουλών σε φορείς χάραξης πολιτικής. Όλες αυτές οι δραστηριότητες εμπίπτουν στο πρόγραμμα εκδηλώσεων που διοργανώνει το Foundation για «Επένδυση στη νέα γενιά», με έμφαση σε πρωτοβουλίες των νέων και στην εκπαίδευση, αφού θεωρείται ως η καλύτερη απάντηση στις διαμάχες και τη ριζοσπαστικοποίηση.
