Η βουλγαρική Βουλή ενέκρινε σήμερα μεταρρύθμιση για την προστασία δημοσιογράφων, ακτιβιστών και άλλων που συμμετέχουν στη δημόσια συζήτηση κατά των καταχρηστικών αγωγών SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation – Στρατηγικές Αγωγές Κατά της Συμμετοχής του Κοινού).
Αυτές συνίστανται σε ενέργειες στη δικαιοσύνη, συχνά για δυσφήμηση, που δεν έχουν σκοπό κάποιο όφελος αλλά να εκφοβίσουν, να εξαντλήσουν οικονομικά ή να φιμώσουν δημοσιογράφους, καταμηνυτές ατασθαλιών, ενώσεις ή πολίτες που ασκούν κριτική.
Η βουλγαρική μεταρρύθμιση αποτελεί εφαρμογή ευρωπαϊκής οδηγίας του 2024 την οποία τα κράτη μέλη όφειλαν να ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο πριν από τις 7 Μαΐου 2026.
Η μεταρρύθμιση επιτρέπει κυρίως, σε ένα πρώιμο στάδιο, να απορριφθούν αιτήματα εμφανώς αβάσιμα, επιβάλλει σύντομες προθεσμίες για την εκδίκαση υποθέσεων στα δικαστήρια και αυξάνει τις προϋποθέσεις για τη λήψη συντηρητικών μέτρων όπως το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων του εναγόμενου.
Οι νέοι κανόνες θα εφαρμόζονται επίσης στις δίκες που είναι ήδη σε εξέλιξη όταν η πρώτη ακρόαση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.
Δέκα οργανώσεις που ειδικεύονται κυρίως στην υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης, της πρόσβασης στην πληροφορία, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του περιβάλλοντος, χαιρέτισαν την έγκριση της μεταρρύθμισης,
"Είναι ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της συμμετοχής των πολιτών στη Βουλγαρία", ανέφεραν σε κοινή ανακοίνωση.
"Οι νομοθετικές τροποποιήσεις συνιστούν μεγάλη πρόοδο", δήλωσε ο Αλεξάντρ Κασούμοφ, συνήγορος κατηγορουμένων σε πολλές τέτοιες δίκες.
Όπως είπε, δεκάδες υποθέσεις, η κάθε μία από τις οποίες αφορά "δεκάδες αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ" εκκρεμούν αυτή τη στιγμή ενώπιον των δικαστηρίων, με "αποτέλεσμα την αδρανοποίηση της ελευθερίας της έκφρασης".
Στην έκθεσή της για το κράτος δικαίου το 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε πως η καταφυγή σε αγωγές SLAPP και σε άλλες μορφές νομικής πίεσης σε βάρος δημοσιογράφων στη Βουλγαρία επιμένει, με πολλούς από αυτούς να έχουν χάσει τέτοιες δίκες στη διάρκεια της περασμένης χρονιάς.
