Σημαντική επίδραση στην οικονομία της χώρας μας μπορεί να αποτελέσει η προσέλκυση παραγωγής ξένων κινηματογραφικών ταινιών, αρκεί να αρθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια αδειοδότησης, που συντηρούνται επί δεκαετίες.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ με τίτλο «Παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών στην Ελλάδα: Επιδράσεις στην οικονομία» η παραγωγή κινηματογράφου συνεισφέρει στην οικονομία προσφέροντας υπηρεσίες με εμπορική αξία, συμβάλλοντας επίσης στη διατήρηση θέσεων εργασίας.
Συγκεκριμένα, μέσω των πολλαπλασιαστικών επιδράσεων, για κάθε εκατομμύριο ευρώ δαπάνης για την κινηματογραφία στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι η εγχώρια προστιθέμενη αξία ενισχύεται κατά περίπου €1,4 εκατ., το ΑΕΠ της χώρας αυξάνεται κατά €1,6 εκατ., το κράτος εισπράττει επιπλέον €339 χιλ. και δημιουργούνται περίπου 30 θέσεις εργασίας. Με αυτό τον τρόπο υπολογίζεται ότι η παραγωγή 20 ελληνικών ταινιών ετησίως με μέσο προϋπολογισμό €450 χιλ. οδηγεί σε αύξηση του ΑΕΠ κατά €14,2 εκατ., στηρίζοντας 272 θέσεις εργασίας στο σύνολο της οικονομίας.
Πολύ μεγαλύτερη είναι η συνεισφορά του κλάδου εφόσον ληφθούν υπόψη και συναφείς δραστηριότητες, όπως η παραγωγή τηλεοπτικών προγραμμάτων και διαφημιστικών σποτ. Υπολογίζοντας την αξία του συνόλου των δραστηριοτήτων του κλάδου, η συνεισφορά του σε όρους ΑΕΠ εκτιμάται ότι ανέρχεται σε €686 εκατ., εκ των οποίων €108 εκατ. δημιουργούνται άμεσα στον κλάδο. Σε όρους απασχόλησης, η συνολική επίδραση εκτιμάται ότι προσεγγίζει τις 12,1 χιλ., με την απασχόληση εντός του κλάδου να ανέρχεται σε 2,0 χιλ. άτομα.
Τα βασικά εμπόδια
Οι σημαντικότερες αδυναμίες που σχετίζονται με την πραγματοποίηση κινηματογραφικών ταινιών στην Ελλάδα, όπως προκύπτουν από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο αφορούν σε:
1. Γραφειοκρατικά εμπόδια που σχετίζονται με την πρόσβαση σε ειδικού ενδιαφέροντος περιοχές (π.χ. προηγούμενη έγκριση από κρατικές υπηρεσίες, καθυστέρηση στην έγκριση ταινίας μέχρι να διαβαστεί το σενάριο κ.α.)
2. Φορολογικά / οικονομικά κίνητρα.
Αναφορικά με την αδειοδότηση για την πραγματοποίηση γυρισμάτων στην ελληνική επικράτεια, καταγράφεται πολυπλοκότητα διαδικασιών, κυρίως λόγω της εμπλοκής και αλληλεπίδρασης αρμόδιων φορέων. Έτσι, σε αρκετές περιπτώσεις η διαδικασία έκδοσης αδειών για γυρίσματα σε εξωτερικούς χώρους (π.χ. λιμάνια, αεροδρόμια, αρχαιολογικούς χώρους) αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα, καθώς ο ενδιαφερόμενος κινηματογραφιστής καλείται να λάβει άδεια από περισσότερες από μια αρχές.
Η έλλειψη επομένως ενός ενιαίου φορέα, όπου μια ενδιαφερόμενη εταιρία παραγωγής θα μπορούσε να απευθυνθεί, δημιουργεί εμπόδια στη διεκπεραίωση των απαραίτητων διαδικασιών.
Εκτός όμως από τα γραφειοκρατικού τύπου εμπόδια, η πραγματοποίηση κινηματογραφικών ταινιών και ειδικά η προσέλκυση ξένων παραγωγών συνδέονται και με τη θέσπιση αντισταθμιστικών οφελών με τη μορφή οικονομικών κινήτρων. Η βιομηχανία κινηματογράφου αποτελεί δραστηριότητα με σχετικά υψηλό κόστος παραγωγής, ενώ η εξεύρεση κεφαλαίων είναι σε αρκετές περιπτώσεις δύσκολη. Για το λόγο αυτό η ύπαρξη χρηματοδοτικών διευκολύνσεων αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα από τις διεθνείς εταιρίες παραγωγής κινηματογραφικών (και τηλεοπτικών) παραγωγών.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται κυρίως τα φορολογικά κίνητρα (π.χ. έκπτωση στο κεφάλαιο που φορολογείται μέσω μειωμένου συντελεστή), όπως επίσης και επιδότηση μέρους του κόστους παραγωγής.
Ο οπτικοακουστικός τομέας στην Ελλάδα
Μετά από σχετική σταθεροποίηση τη δεκαετία του 2000, η παραγωγή κινηματογράφου εισέρχεται ξανά σε περίοδο κρίσης τα τελευταία χρόνια, όπως προκύπτει και από τη μείωση του αριθμού εισιτηρίων στις εγχώριες κινηματογραφικές αίθουσες. Ο κύκλος εργασιών του κλάδου περιορίστηκε σημαντικά, καθώς την περίοδο 2010-2013 υποχώρησε κατά 14% κατά μέσο όρο κάθε χρόνο. Η αρνητική αυτή επίδοση είναι η μεγαλύτερη ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ-28, όπου σημειώνεται μέση άνοδος κατά 3% περίπου την αντίστοιχη περίοδο. Ωστόσο, η τάση αυτή όμως αντιστρέφεται στις αρχές του 2014, καθώς το α’ τρίμηνο του έτους καταγράφεται άνοδος κατά 19% σε σχέση με το αντίστοιχο περσυνό διάστημα
Αντίστοιχα, η απασχόληση στον οπτικοακουστικό κλάδο συρρικνώθηκε σε 2,0 χιλ. άτομα το 2013 από 4,3 χιλ. μόλις δύο χρόνια πριν.
