Συνεχή μείωση καταγράφει η δαπάνη των νοικοκυριών σε είδη παντοπωλείου την τελευταία πενταετία (2010-2014), ενώ για το 2015, εκτιμάται ότι θα παρατηρηθεί νέα μείωση στη δαπάνη.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, συνολικά η μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών σε είδη παντοπωλείου έχει μειωθεί την τελευταία 5ετία κατά 17,4%, ενώ συγκεκριμένα η δαπάνη σε τρόφιμα κατά 14,8%. Το 2010 το μέσο νοικοκυριό δαπανούσε μηνιαία σε είδη παντοπωλείου 460 ευρώ, ενώ το 2014 380 ευρώ, 80 ευρώ δηλαδή λιγότερο.
Συνολικά, οι δαπάνες παντοπωλείου, διατροφής και εστίασης (δηλαδή οι δαπάνες που σχετίζονται με τη διατροφή) μειώθηκαν κατά 21,4% την πενταετία 2010-2014.
Όμως ενώ η δαπάνη των νοικοκυριών σε είδη παντοπωλείου σε αξία μειώθηκε, η δαπάνη ως ποσοστό επί των συνολικών αγορών των νοικοκυριών έμεινε σταθερή και μάλιστα αυξήθηκε λίγο. Το 2010 η δαπάνη σε είδη παντοπωλείου αντιστοιχούσε στο 23,5% των αγορών του μέσου νοικοκυριού, ενώ το 2014 αντιστοιχούσε στο 26%, αυξήθηκε δηλαδή κατά 2.5%. Πρακτικά δηλαδή ενώ η δαπάνη σε είδη παντοπωλείου μειώθηκε, οι υπόλοιπες δαπάνες (π.χ. είδη ένδυσης, είδη επίπλωσης, υπηρεσίες) μειώθηκαν με ακόμα μεγαλύτερο ρυθμό. Η εξέλιξη αυτή είναι αναμενόμενη καθώς τα περισσότερα από τα προϊόντα παντοπωλείου και ειδικά τα είδη διατροφής εξυπηρετούν βασικές ανάγκες του καταναλωτή και κατά συνέπεια πιο δύσκολο να περικοπούν σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
Ένα μεγάλο μέρος της μείωσης της δαπάνης που παρατηρείται, αντιστοιχεί στην αξιοποίηση από τον καταναλωτή προσφορών και εκπτώσεων. Συγκεκριμένα, οι 9 στους 10 καταναλωτές εξοικονομούν χρήματα μέσω προσφορών και 7 στους 10 τουλάχιστον 5% της αξίας των αγορών τους. Πρακτικά, το καταναλωτικό κοινό προσπαθεί να αγοράσει τα ίδια πράγματα που αγόραζε δαπανώντας λιγότερα χρήματα.
Όσον αφορά το 2015, η εκτίμηση είναι ότι θα παρατηρηθεί νέα μείωση στη δαπάνη ειδών παντοπωλείου αντίστοιχης με αυτή του 2014 και πιθανότατα λίγο μεγαλύτερη. Συγκεκριμένα σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για τον Δείκτη Κύκλου Εργασιών στο Λιανικό Εμπόριο, η μείωση του δείκτη για το 2015 για τα καταστήματα ειδών διατροφής είναι 1,5% σε σχέση με το 2014, έναντι 0,9% το 2014 σε σχέση με το 2013. Με αυτά τα δεδομένα, μία εκ νέτου μείωση της τάξης των 20 ευρώ (5%) ανά νοικοκυριό μηνιαίως (240 ευρώ ανά έτος) είναι πολύ πιθανή, με δεδομένη μάλιστα την αύξηση του ΦΠΑ τον Αύγουστο του 2015.
Για φέτος, η πλειονότητα των καταναλωτών (52%) δηλώνει ότι το 2016 θα μειώσει εκ νέου την αξία των αγορών της από το σούπερ μάρκετ, το 30% θα τη διατηρήσει στα ίδια επίπεδα και μόλις 18% θα την αυξήσει. Μεσοσταθμικά οι καταναλωτές δηλώνουν ότι περιμένουν η δαπάνη τους στο σούπερ μάρκετ το 2016 να μειωθεί κατά 3,2%.
