Η τεχνητή νοημοσύνη, οι επενδύσεις στην παραγωγή φαρμάκων και η επέκταση της φροντίδας στο σπίτι αλλάζουν τον χάρτη των δεξιοτήτων στην Υγεία και τις Βιοεπιστήμες. Η έκθεση της Manpower «Παγκόσμιες Τάσεις στην Εργασία στον Κλάδο Υγείας και Βιοεπιστημών» αναδεικνύει επτά τάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον της απασχόλησης στον κλάδο, με κοινό ζητούμενο την εξασφάλιση των ανθρώπων που θα μετατρέψουν την καινοτομία σε καλύτερη φροντίδα και επιχειρηματική ανάπτυξη
Σύμφωνα με την έκθεση, το 74% των εργοδοτών στον κλάδο της Υγείας και των Βιοεπιστημών παγκοσμίως δυσκολεύεται να βρει εργαζομένους με τις απαιτούμενες δεξιότητες. Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η παγκόσμια έλλειψη επαγγελματιών υγείας θα φτάσει τα 11 εκατομμύρια έως το 2030, κυρίως σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η επόμενη ημέρα του κλάδου δεν θα καθοριστεί μόνο από την καινοτομία και τις επενδύσεις, αλλά και από την ικανότητα των οργανισμών να προσελκύουν, να αναπτύσσουν και να διακρατούν εξειδικευμένους επαγγελματίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη αποδίδει όταν οι άνθρωποι μπορούν να την αξιοποιήσουν
Η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται στις κλινικές διαδικασίες, στις καθημερινές λειτουργίες των οργανισμών και στην έρευνα και ανάπτυξη, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας. Στις Βιοεπιστήμες, οι εργοδότες εντοπίζουν τη μεγαλύτερη θετική επίδραση της στη μάθηση και την ανάπτυξη των εργαζομένων (31%), στην απόδοση των ομάδων (14%) και στην πρόβλεψη των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό (14%).
Για τις επιχειρήσεις, η πρόκληση είναι να συνδέσουν τις επενδύσεις στην ΤΝ με τις πραγματικές ανάγκες των ομάδων τους. Η ανθρώπινη εποπτεία, η διαφανής λήψη αποφάσεων και η στοχευμένη αναβάθμιση δεξιοτήτων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την επίτευξη ουσιαστικών αποτελεσμάτων.
Η ανθεκτικότητα του κλάδου δημιουργεί νέες προτεραιότητες στελέχωσης
Παρά την οικονομική αβεβαιότητα, πάνω από το 75% των στελεχών βιοφαρμακευτικών και ιατροτεχνολογικών επιχειρήσεων εκφράζει εμπιστοσύνη στις οικονομικές προοπτικές του οργανισμού του για το επόμενο έτος. Αντίθετα, μόλις το 41% εμφανίζεται αισιόδοξο για την παγκόσμια οικονομία. Οι προοπτικές ανάπτυξης, οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές καθώς και οι πιέσεις στο κόστος μεταβάλλουν τις ανάγκες στελέχωσης. Οι οργανισμοί χρειάζονται ευέλικτο σχεδιασμό των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό και στελέχη που μπορούν να υποστηρίξουν την οργανωτική αλλαγή, την ενοποίηση λειτουργιών και τη συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις.
Η λήξη της προστασίας των πατεντών εντείνει την πίεση για καινοτομία
Σημαντικές αλλαγές αναμένονται και στη φαρμακευτική βιομηχανία, καθώς η λήξη της προστασίας φαρμακευτικών πατεντών δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα έσοδα των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν 300 δισ. δολάρια σε έσοδα από φαρμακευτικά προϊόντα αναμένεται να επηρεαστούν από τη λήξη πατεντών έως το 2030. Οι επιχειρήσεις καλούνται να επιταχύνουν την ανάπτυξη νέων προϊόντων, να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και να διαχειριστούν το λειτουργικό τους κόστος, χωρίς να περιορίσουν τις επενδύσεις σε κρίσιμες δεξιότητες. Παράλληλα, η ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων οδηγεί σε επέκταση της περιφερειακής παραγωγής. Στις ΗΠΑ έχουν ήδη ανακοινωθεί επενδύσεις άνω των 200 δισ. δολαρίων για την επέκταση της παραγωγικής δραστηριότητας. Οι εξελίξεις αυτές αυξάνουν τη ζήτηση για εξειδικευμένο επιστημονικό ανθρώπινο δυναμικό.
Η ανάπτυξη της κατ’ οίκον φροντίδας διαμορφώνει νέες ανάγκες στελέχωσης
Η παγκόσμια αγορά κατ’ οίκον υγειονομικής φροντίδας προβλέπεται να αυξηθεί από 309,9 δισ. δολάρια το 2025 σε 473,8 δισ. δολάρια το 2030, με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 8,9%. Η γήρανση του πληθυσμού και η ζήτηση για πιο προσβάσιμη και εξατομικευμένη φροντίδα ενισχύουν την ανάπτυξη υπηρεσιών πέρα από τις παραδοσιακές δομές περίθαλψης.
Οι πάροχοι καλούνται να συντονίζουν το ανθρώπινο δυναμικό τους σε κατοικίες ασθενών, κλινικές, κοινοτικές δομές καθώς και μέσω ψηφιακών καναλιών. Αυξάνεται έτσι η ανάγκη για επαγγελματίες που συνδυάζουν κλινικές και ψηφιακές δεξιότητες με ικανότητες αποτελεσματικής επικοινωνίας με τους ασθενείς και αυτόνομης εργασίας. Η διακράτηση νοσηλευτών και επαγγελματιών φροντίδας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η επέκταση της βιοφαρμακευτικής παραγωγής αυξάνει τη ζήτηση για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η ανάγκη ενίσχυσης των εφοδιαστικών αλυσίδων επιταχύνουν τις επενδύσεις στην περιφερειακή παραγωγή φαρμάκων. Σύμφωνα με την έκθεση, το 76% των στελεχών βιοφαρμακευτικών επιχειρήσεων εκτιμά ότι η γεωπολιτική αστάθεια θα επηρεάσει σημαντικά τις στρατηγικές προμηθειών, ενώ το 56% προβλέπει σημαντική αύξηση της εγχώριας παραγωγής βιολογικών φαρμάκων μέσα στην επόμενη τριετία. Στις ΗΠΑ έχουν ανακοινωθεί επενδυτικές δεσμεύσεις άνω των 200 δισ. δολαρίων για την επέκταση της φαρμακευτικής παραγωγής.
Η λειτουργία νέων εγκαταστάσεων, όμως, προϋποθέτει την έγκαιρη εξασφάλιση κατάλληλων εργαζομένων. Ενισχύεται η ζήτηση για ειδικούς στη βιοφαρμακευτική παραγωγή, στον αυτοματισμό, στη μηχανική, στη διασφάλιση ποιότητας και στην επικύρωση διαδικασιών. Οι συνεργασίες με εκπαιδευτικούς φορείς, η ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού και η επανεκπαίδευση αποτελούν βασικές προτεραιότητες για την κάλυψη αυτών των αναγκών.
Η Κυβερνοασφάλεια αναδεικνύεται σε κρίσιμη προτεραιότητα
Η προστασία των δεδομένων ασθενών και των συνδεδεμένων ιατροτεχνολογικών συσκευών, καθώς και η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας, αποτελούν ακόμη μια από τις επτά τάσεις. Η έκθεση επισημαίνει ότι η ανθεκτικότητα απέναντι στις κυβερνοαπειλές απαιτεί εξειδικευμένα στελέχη ασφάλειας, αλλά και βασικές γνώσεις προστασίας δεδομένων στις κλινικές, ερευνητικές, εμπορικές και λειτουργικές ομάδες. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 83% των CIOs στον κλάδο της Υγείας θεωρεί ότι οι κυβερνοαπειλές αποτελούν τον σημαντικότερο κίνδυνο για την επιχείρησή του για την επιχείρηση του. Η εκπαίδευση και ο σχεδιασμός αντιμετώπισης περιστατικών εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική ανθρώπινου δυναμικού.
Η διαχρονική έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού συνδέει όλες τις τάσεις
Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού παραμένει μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον κλάδο της Υγείας και των Βιοεπιστημών, περιορίζοντας την ικανότητα των οργανισμών να αναπτύσσονται και να καινοτομούν. Οι ελλείψεις δεν περιορίζονται στις ιατρικές ειδικότητες, καθώς οι εργοδότες αναφέρουν δυσκολίες στην εύρεση εργαζομένων με δεξιότητες διοικητικής και γραμματειακής υποστήριξης (17%), Τεχνητής Νοημοσύνης (16%) και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού (15%).
Στην Ελλάδα, οι προκλήσεις είναι ακόμη πιο έντονες, καθώς, σύμφωνα με την Έρευνα Έλλειψης Ταλέντου 2026 της ManpowerGroup, το 80% των εργοδοτών στον κλάδο της Υγείας δυσκολεύεται να βρει κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό. Οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται στις δεξιότητες διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού (26%), διοικητικής και γραμματειακής υποστήριξης (24%) και αξιοποίησης εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (18%), με τα ποσοστά να υπερβαίνουν τα αντίστοιχα παγκόσμια ευρήματα. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικότερες στρατηγικές προσέλκυσης και διακράτησης ταλέντων, ανάπτυξης δεξιοτήτων και ευέλικτης στελέχωσης.
Ο κ. Χαράλαμπος Καζαντζίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της ManpowerGroup Ελλάδας, δηλώνει: «Η ανάπτυξη του κλάδου Υγείας και Βιοεπιστημών στην Ελλάδα απαιτεί ανθρώπους με τις κατάλληλες επιστημονικές, τεχνικές και ψηφιακές δεξιότητες. Στη ManpowerGroup Ελλάδας, βοηθάμε τις επιχειρήσεις να συνδέσουν τις επενδύσεις και τον μετασχηματισμό τους μέσα από την προσέλκυση εξειδικευμένων επαγγελματιών και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, υποστηρίζουμε την κάλυψη κρίσιμων αναγκών και τη δημιουργία ομάδων που μπορούν να στηρίξουν την επόμενη ημέρα του κλάδου».
Το ανθρώπινο δυναμικό στο επίκεντρο της στρατηγικής των επιχειρήσεων
Η Manpower αναδεικνύει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των οργανισμών:
- Προσλήψεις με βάση τις δεξιότητες (Skills-based Hiring): Διεύρυνση της δεξαμενής υποψηφίων πέρα από τα παραδοσιακά τυπικά προσόντα.
- Στρατηγική επανεκπαίδευση (Strategic Reskilling): Ανάπτυξη κρίσιμων δεξιοτήτων στο υπάρχον ανθρώπινο δυναμικό.
- Ευέλικτα μοντέλα στελέχωσης (Flexible Workforce Models): Συνδυασμός μόνιμου προσωπικού, εργαζομένων ευέλικτης απασχόλησης και εξειδικευμένων επαγγελματιών για συγκεκριμένα έργα.
- Ανάλυση και πρόβλεψη αναγκών ανθρώπινου δυναμικού (Workforce Intelligence): Έγκαιρος εντοπισμός μελλοντικών αναγκών και ελλείψεων δεξιοτήτων.
