Κατά 11 δις ευρώ μειώθηκαν τα απασχολούμενα κεφάλαια στη χώρα μας το χρονικό διάστημα μεταξύ 2009 και 2012, αποκλειστικά λόγω των επιχειρήσεων «Zombies» που λειτουργούν στην αγορά μας.
Παρόλα αυτά η ελληνική οικονομία διατηρεί μεγάλο μέρος του δυναμισμού της μέσα στην κρίση και αυτή τη στιγμή περισσότερες από 2.000 επενδυτικές δυνατότητες στην Ελλάδα αναζητούν 7 δισ. ευρώ νέα κεφάλαια. Ωστόσο, η προσέλκυση κεφαλαίων, θα διευκολυνθεί από απλούστερο και σταθερό θεσμικό πλαίσιο, σταθερό φορολογικό καθεστώς και γρήγορη και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση.
Τα παραπάνω επισημαίνονται στη νέα μελέτη της PwC με τίτλο «Stars & Zombies: Οι ελληνικές επιχειρήσεις βγαίνοντας από την κρίση», η οποία παρουσιάστηκε χθες (19/5) σε εκδήλωση που διοργάνωσαν από κοινού το Ελληνοβρετανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και η PwC. Τα συμπεράσματά της σχολίασε ένα πάνελ αποτελούμενο από τον υπουργό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Κωστή Χατζηδάκη, τον Θεόδωρο Φέσσα πρόεδρο της Quest Συμμετοχών, τον 'Ανθιμο Θωμόπουλο διευθύνοντα σύμβουλο και CEO της Τράπεζας Πειραιώς, και τον Πλάτωνα Μονοκρούσο, αναπληρωτή γενικό διευθυντή και επικεφαλής ανάλυσης της Eurobank.
Αναλυτικότερα, η PwC εξέτασε 2.950 επιχειρήσεις με έσοδα πάνω από 10 εκατ. ευρώ ετησίως κατά τη χρονική περίοδο 2008-2012. Οι επιχειρήσεις αυτές αντιπροσωπεύουν το 85% των εσόδων και το 67% του παγίου ενεργητικού του πληθυσμού των επιχειρήσεων στην Ελλάδα και περίπου το 25% του ΑΕΠ.
Η PwC αξιολόγησε και κατέταξε τις επιχειρήσεις αυτές σε 10 κατηγορίες, από «Stars» έως και «Zombies», με κριτήρια τον μέσο όρο αύξησης του κύκλου εργασιών τους (2008-2012), την απόδοση των απασχολουμένων κεφαλαίων (ROCE) και τη δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους. «Zombies» είναι οι εταιρείες που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους και έχουν ζημιογόνες χρήσεις.
Η ανάπτυξη είναι συγκεντρωμένη στις Stars
Το θετικό συμπέρασμα που βγαίνει από τη μελέτη είναι ότι ενώ στην περίοδο της κρίσης μειώθηκε σημαντικά η οικονομική δραστηριότητα, δεν καταστράφηκε ο παραγωγικός ιστός της χώρας. Η κερδοφορία και η ανάπτυξη στην εταιρική οικονομία είναι συγκεντρωμένες στις εταιρείες Stars, ενώ το χρέος είναι συγκεντρωμένο στις εταιρείες Zombies, των οποίων τα απασχολούμενα κεφάλαια στην οικονομία μειώθηκαν κατά 11 δισ. μεταξύ 2009-2012.
Οι εταιρείες Zombies απορροφούν περισσότερους πόρους από ότι παράγουν και έχουν αρνητική επίδραση στις χρηματοροές του συνόλου των εταιρειών. Αντίθετα, οι εταιρείες με χαρακτηριστικά Stars αναπτύσσονται γρήγορα, είναι κερδοφόρες και έχουν χαμηλό δανεισμό. Η δυναμική της επερχόμενης ανάπτυξης συντίθεται από επενδύσεις για αύξηση δυναμικότητας, συγχωνεύσεις/εξαγορές, αναδιάρθρωση δανείων και αύξηση των ιδίων κεφαλαίων, καθώς και απελευθέρωση περιουσιακών στοιχείων από εταιρείες χωρίς δυναμική.
Δεν υπάρχει βάση για κλαδικές πολιτικές ανάπτυξης
Σύμφωνα με την PwC, δεν υπάρχει ισχυρή βάση για κλαδικές πολιτικές ανάπτυξης. Η αγορά λειτουργεί σε επίπεδο επιχειρήσεων και εκεί πρέπει να εστιάσουν οι πολιτικές. Η μόνη βάση πολιτικών για την διευκόλυνση της κατανομής πόρων μέσα στην οικονομία, είναι η δημιουργία προϋποθέσεων για την εμφάνιση περισσοτέρων και μεγαλυτέρων Stars. Οι πολιτικές πρέπει να εστιάζουν και οι πόροι να κατευθύνονται στις επιχειρήσεις που έχουν συστηματική ανάπτυξη, υψηλή κερδοφορία και λελογισμένο δανεισμό σε σχέση με τις χρηματοροές τους.
Για την αναχρηματοδότηση του εταιρικού τομέα της εταιρικής οικονομίας, πρέπει σε έναν εύλογο χρονικό ορίζοντα να αναδιαρθρωθούν περίπου 15 δισ. ευρώ (25% των δανείων) και να απελευθερωθούν περιουσιακά στοιχεία, κυρίως από εταιρείες Zombies. Ακόμη, πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν περίπου 10δισ. ευρώ (15% των δανείων) για να επανέλθει η συμβατότητα του δανεισμού με τη λειτουργική κερδοφορία περίπου 700 επιχειρήσεων.
Σχετικά με το ζήτημα της αντιμετώπισης του εταιρικού υπερδανεισμού, η PwC υποστηρίζει ότι για τον χειρισμό των υπερχρεωμένων εταιρειών με παγιδευμένο δανεισμό είναι αναγκαία η αλλαγή του πτωχευτικού κώδικα. Από την άλλη πλευρά, βασικός στόχος της αναχρηματοδότησης δανεισμού είναι οι εταιρείες που αντιμετωπίζουν μεν προβλήματα στην αποπληρωμή του, αλλά είναι βιώσιμες και έχουν θετικές προοπτικές.
Αναδιαρθρώνοντας άμεσα κεφάλαια 15 δισ. ευρώ και μετατρέποντας σε κεφάλαια αυξημένου κινδύνου ακόμη 10δισ.ευρώ, μπορεί να κινητοποιηθούν πρόσθετα 7 δισ. ευρώ με τη μορφή αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου και να αποδοθούν πίσω στην παραγωγή περιουσιακά στοιχεία 2 δισ. ευρώ. Επιπλέον, η χρηματοδότηση και η αναχρηματοδότηση της εταιρικής οικονομίας θα δημιουργήσει πολλές ευκαιρίες εξαγορών και συγχωνεύσεων. Η συνεπής προσέγγιση της ανάπτυξης της εταιρικής οικονομίας απ' όλα τα εμπλεκόμενα μέρη (τράπεζες, εταιρείες, ΤτΕ, Κράτος) μπορεί να προσθέσει 0,7% - 1% στο ΑΕΠ ετησίως μέχρι το 2020.
