Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το θεματολόγιο για τους καταναλωτές με ορίζοντα το 2030, ένα στρατηγικό σχέδιο για την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τους καταναλωτές την επόμενη πενταετία. Τα 450 εκατομμύρια των καταναλωτών της ενιαίας αγοράς συμβάλλουν με τις δαπάνες των νοικοκυριών τους πάνω από το 51% του ΑΕΠ της ΕΕ και είναι βασική κινητήρια δύναμη της οικονομίας μας. Η αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, η εξασφάλιση νομικής σαφήνειας, η ενίσχυση της επιβολής των κανόνων και η διευκόλυνση των διοικητικών διαδικασιών για τις επιχειρήσεις είναι βασικοί στόχοι των δράσεων του θεματολογίου, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για να προασπίζουν την προστασία των καταναλωτών και να προωθούν την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη βιώσιμη ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το καταναλωτικό κοινό στην Ευρώπη απολαμβάνει μεν ορισμένα από τα υψηλότερα επίπεδα προστασίας παγκοσμίως, ωστόσο είναι αναγκαίο να προσαρμοστεί το ισχύον πλαίσιο ώστε να συμβαδίζει με ένα τοπίο που μεταβάλλεται ταχύτατα και το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένο κόστος διαβίωσης, εξελισσόμενες πρακτικές της αγοράς, ιδίως στο διαδίκτυο, και ραγδαία άνοδο του ηλεκτρονικού εμπορίου. Μια ισχυρή πολιτική για τους καταναλωτές δεν μπορεί να εξαντλείται στην προστασία μόνο των καταναλωτών· πρέπει να προασπίζει και τις επιχειρήσεις που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΕΕ και να τις προστατεύει από τον αθέμιτο ανταγωνισμό από μη συμμορφούμενους εμπόρους.
Το θεματολόγιο για τους καταναλωτές με ορίζοντα το 2030 θεσπίζει μια σειρά από νέες πρωτοβουλίες για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά αυτές οι προκλήσεις, εστιάζοντας σε τέσσερις βασικούς τομείς: ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς για τους καταναλωτές, ψηφιακή δικαιοσύνη και προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο, προώθηση της βιώσιμης κατανάλωσης, και αποτελεσματική επιβολή των κανόνων και έννομη προστασία.
- Ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς για τους καταναλωτές: Σχέδιο Δράσης για τους Καταναλωτές στην Ενιαία Αγορά για την εξάλειψη των διασυνοριακών εμποδίων για τους καταναλωτές και την ενίσχυση των ευκαιριών για τις επιχειρήσεις. Αυτό το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει την αξιολόγηση του Κανονισμού για τον Γεωγραφικό Αποκλεισμό, για να αξιολογηθεί εάν έχει επιτύχει τον στόχο του να εξαλείψει τον αδικαιολόγητο γεωγραφικό αποκλεισμό και άλλες μορφές διακρίσεων λόγω ιθαγένειας, τόπου διαμονής ή εγκατάστασης. Θα ενθαρρύνει επίσης την κινητικότητα με μια σειρά μέτρων που θα βοηθήσουν τους καταναλωτές να συγκρίνουν τιμές, να βρίσκουν τις καλύτερες επιλογές ταξιδιού ή να κάνουν κράτηση για τα ταξιδιωτικά τους ταξίδια. Η Επιτροπή θα επιδιώξει επίσης να βελτιώσει την πρόσβαση σε διασυνοριακές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας ανοίγματος λογαριασμού ταμιευτηρίου και επένδυσης σε άλλο κράτος μέλος.
- Ψηφιακή δικαιοσύνη και προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο: η Επιτροπή θα προτείνει, το 2026, έναν Νόμο για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη (DFA) για την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών στο ψηφιακό περιβάλλον, από πρακτικές όπως τα σκοτεινά πρότυπα, τα εθιστικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού ή η αθέμιτη εξατομίκευση που εκμεταλλεύεται τα τρωτά σημεία των καταναλωτών. Ο Νόμος για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, ώστε να μειωθεί η έκθεση των ανηλίκων σε επιβλαβείς πρακτικές και χαρακτηριστικά των ψηφιακών προϊόντων. Η Επιτροπή θα απλοποιήσει επίσης τους κανόνες για τις επιχειρήσεις και θα διερευνήσει πώς οι ψηφιακές λύσεις μπορούν να μειώσουν το διοικητικό βάρος για τις εταιρείες και να βελτιώσουν την πρόσβαση των καταναλωτών σε πληροφορίες. Η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών από την ηλεκτρονική απάτη θα αποτελέσει επίσης σημαντικό τομέα εργασίας.
- Προώθηση της βιώσιμης κατανάλωσης: η Επιτροπή θα υποστηρίξει τα κράτη μέλη στην εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για τα προϊόντα και τους καταναλωτές, η οποία προστατεύει τους καταναλωτές από το ξέπλυμα πράσινου νομίσματος, προωθεί μια ευρύτερη προσφορά βιώσιμων αγαθών και διευκολύνει την ανθεκτικότητα και την επισκευασιμότητα των προϊόντων. Η Επιτροπή θα υποστηρίξει επίσης την κυκλική οικονομία συνεργαζόμενη με τα ενδιαφερόμενα μέρη για την προώθηση της επιστροφής αγαθών που δεν χρησιμοποιούνται πλέον, των αγορών μεταχειρισμένων προϊόντων ή των καινοτόμων κυκλικών νεοσύστατων επιχειρήσεων.
- Αποτελεσματική επιβολή και έννομη προστασία: η εκθετική αύξηση του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει οδηγήσει στην αυξανόμενη κυκλοφορία μη ασφαλών ή μη συμμορφούμενων προϊόντων που προέρχονται κυρίως από τρίτες χώρες. Οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν επίσης αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στο διαδίκτυο από μη συμμορφούμενους εμπόρους. Το 2026, η Επιτροπή θα δώσει προτεραιότητα στην αναθεώρηση του κανονισμού για τη συνεργασία για την προστασία των καταναλωτών, με στόχο την ενίσχυση της επιβολής του, την προστασία των καταναλωτών από τους παράγοντες της αγοράς που δεν τηρούν τους κανόνες και την προστασία των συμμορφούμενων επιχειρήσεων από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την ανάγκη συγκέντρωσης των εξουσιών επιβολής σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και τον τρόπο περαιτέρω ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ των εθνικών αρχών. Για την αντιμετώπιση της μη συμμόρφωσης των προϊόντων που πωλούνται στην αγορά μας, η Επιτροπή θα διασφαλίσει την αποτελεσματική επιβολή του Γενικού Κανονισμού για την Ασφάλεια των Προϊόντων (ΓΚΠΣ) και θα προτείνει αναθεώρηση των κανόνων για την εποπτεία της αγοράς. Η ΕΕ θα συνεχίσει επίσης να συνεργάζεται άμεσα με τρίτες χώρες, για την αντιμετώπιση της ασφάλειας των προϊόντων στην πηγή.
