Κοινό μέτωπο δημιουργούν τον τελευταίο καιρό οι επιχειρηματίες ιδιωτικών παιδικών σταθμών ανά την χώρα, μπροστά σε μια σειρά προβλημάτων που έχουν ανακύψει το προηγούμενο χρονικό διάστημα, με κυριότερο τη μη πληρωμή τους από την ΕΕΤΑΑ (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης), για το πρόγραμμα ‘’Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής’’ του ΕΣΠΑ, τους τελευταίους τρεις μήνες, γεγονός που απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητά τους.
Δεδομένου ότι ποσοστό άνω του 60-70% των ιδιωτικών παιδικών σταθμών σε όλη τη χώρα χώρα παίρνουν παιδιά μέσω της συγκεκριμένης επιδότησης που λαμβάνουν εργαζόμενες μητέρες, στηρίζοντας σε αυτή το μεγαλύτερο ποσοστό του τζίρου τους, είναι κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί και αναμένεται, αν δεν εκταμιευθούν σύντομα τα χρήματα μηνών Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου και Νοεμβρίου, να διογκωθεί ακόμα περισσότερο.
Χαρακτηριστικό της κατάστασης στην οποία έχουν περιέλθει οι ιδιωτικοί παιδικοί σταθμοί πανελληνίως είναι, σύμφωνα με κάποιους επαγγελματίες του κλάδου, το γεγονός ότι πλέον, εν μέσω χειμερινής περιόδου δεν έχουν πλέον χρήματα για να αγοράσουν ούτε… πετρέλαιο για να ζεσταθούν τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, τα οποία φιλοξενούνται σε αυτές τις δομές.
Σε αρκετές, δε, περιπτώσεις οι εργαζόμενοί τους πληρώνονται τους τελευταίους μήνες έναντι των οφειλόμενων ποσών, λόγω της απουσίας των επιδοτήσεων του ΕΣΠΑ, που για πολλούς επιχειρηματίες είναι και ο κύριος πόλος χρηματοδότησης και κινητήριος μοχλός για την βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεών τους, στις οποίες εργάζονται πάνω από 20.000 εργαζόμενοι από τον παιδαγωγικό και όχι μόνο κλάδο.
Αυτό το ζήτημα, εξάλλου, συμπληρώνει αρκετές δυσλειτουργίες που αντιμετώπισε ο κλάδος κατά τα δύο έτη της πανδημίας, καθώς η στήριξη από πλευράς της πολιτείας, σύμφωνα με τους αρμόδιους φορείς, ήταν ελάχιστη έως ανύπαρκτη, με τους επιχειρηματίες – ιδιοκτήτες δομών για παιδιά προσχολικής ηλικίας να έχουν στη διάθεσή τους σε σχέση με άλλες κατηγορίες επαγγελματιών, πολύ λίγα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις προηγούμενες ημέρες έλαβαν χώρα ανά την Ελλάδα πληθώρα γενικών συνελεύσεων ανάμεσα στα μέλη των τοπικών σωματείων, τα οποία είχαν ως κοινή τους παράμετρο την ανάγκη για δυναμικές κινητοποιήσεις από τον κλάδο: Ενέργειες που μπορεί να ξεκινούν από ειρηνική πορεία διαμαρτυρίας στη Βουλή με τα σχολικά λεωφορεία των δομών παιδικής φροντίδας μέχρι και την απεργία μίας ή περισσότερων ημερών, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα χιλιάδες μικρά παιδιά να μείνουν εκτός δομών, δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα στους εργαζόμενους γονείς.
Τα προβλήματα, εξάλλου, τόσο των προηγούμενων μηνών της πανδημίας, όσο και έχουν κοινοποιηθεί κατά καιρούς και με επιστολές και στον Πρωθυπουργό, από τον οποίο ζητείται η κατανόηση για τα τρέχοντα ζητήματα ενός τόσο ευαίσθητου, καθώς έχει να κάνει με μικρά παιδιά- κλάδου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα προγράμματα επιδότησης για συμμετοχή βρεφών, νηπίων και παιδιών σε φορείς παροχής υπηρεσιών φροντίδας και φιλοξενίας είναι ιδιαίτερα δημοφιλή ανάμεσα στους γονείς.
Ενδεικτικό είναι ότι για το σχολικό έτος 2019-2020 82.900 μητέρες με βρέφη και νήπια έλαβαν επιδότηση (vouche)r που αντιστοιχεί περίπου στο 18% του αντίστοιχου ηλικιακού πληθυσμού (0-4 έτη).
Μπουκέτο από προβλήματα
Η πρωτοφανής καθυστέρηση των οφειλών της ΕΕΤΑΑ-για πρώτη φορά τόσο μεγάλη από το 2011, έτος έναρξής του στην Ελλάδα με κονδύλια του ΕΣΠΑ- που ‘’τρέχει’’ το πρόγραμμα δεν είναι όμως το μόνο πρόβλημα για τον κλάδο αυτόν αυτή της στιγμή, λίγο πριν το μέσο της παιδαγωγικής χρονιάς.
Κατά τον Πρόεδρο της ΠΟΣΙΠΣ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών και του Πανελληνίου Συλλόγου Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών Άρη Καντά «στην ατζέντα του κλάδου αυτή τη στιγμή βρίσκονται πολλά ανοιχτά ζητήματα, τα οποία έχουν τεθεί και υπόψη της αρμόδιας υφυπουργού Δόμνας Μιχαηλίδου, ανάμεσα στα οποία το πρόγραμμα «Νταντάδες της γειτονιάς», το οποίο επί της ουσίας, αναθέτει σε εργαζόμενες να κάνουν φύλαξη μικρών παιδιών εντός του σπιτιού τους, χωρίς να τηρούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας, αλλά και το ηλεκτρονικό παρουσιολόγιο, μέσω ραβδοκώδικα (barcode) το οποίο έχει αρκετές εκκρεμότητες για την εφαρμογή του. Πέρα από την ανάγκη για άμεση εξόφληση των μηνών του προγράμματος, προκειμένου να πληρώσουμε εκκρεμότητες και εργαζομένους, είναι απαραίτητο να ενσκύψουν οι αρμόδιοι φορείς σε προβλήματα τα οποία απειλούν τόσο την βιωσιμότητα του κλάδου, όσο και την ασφάλεια των μικρών παιδιών».
Με μελανά χρώματα περιγράφει την κατάσταση και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ιδιοκτητών Παιδικών Σταθμών Κεντρικής Μακεδονίας Λευτέρης Δημόπουλος: «Ο κλάδος έχει περιέλθει σε σημείο μηδέν. Είναι, ίσως η πρώτη φορά που υπάρχουν συσσωρευμένα τόσα προβλήματα, τα οποία πνίγουν καθημερινά τους συναδέλφους».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πλειοψηφία των ιδιοκτητών παιδικών σταθμών στη Βόρεια Ελλάδα λειτουργούν κατά κύριο λόγο μέσω της επιδότησης του ΕΣΠΑ, ενώ σε ένα μεγάλο βαθμό, ειδικά στη Θεσσαλονίκη, πολλοί ιδιωτικοί παιδικοί σταθμοί έχουν όλα τα παιδιά που στεγάζουν με επιδότηση μέσω ΕΣΠΑ και άρα εξαρτώνται άμεσα από την καταβολή της από το κράτος.
«Το πρόβλημα με τις πληρωμές είναι μεγάλο, αν και δεν είναι το μόνο, αλλά είναι αυτό που καθορίζει την επιβίωσή μας. Μαθαίνω ότι οι εργαζόμενοι σε κάποιους παιδικούς σταθμούς απειλούν ότι θα κάνουν καταγγελία στην επιθεώρηση εργασίας, καθώς είναι απλήρωτοι πάνω από δύο μήνες. Αντιλαμβάνεστε, βέβαια, ότι με αυτή την κατάσταση, δημιουργείται και ένα άσχημο κλίμα για τα παιδιά».
Κατά τον κ. Δημόπουλο, «η μεγαλύτερη δαπάνη αυτή τη στιγμή είναι το ενοίκιο και η μισθοδοσία, είμαστε σε μια φάση που είμαστε απλήρωτοι από τις αρχές της σχολικής χρονιά και όλοι θέλουν να πληρωθούν. Πλέον υπάρχει ξεκάθαρο θέμα ρευστότητας, καθώς είναι και η χρονική στιγμή, πλησιάζοντας προς το τέλος του έτους που όλοι θέλουν να κλείσουν τις υποχρεώσεις τους».
Την ίδια στιγμή και η Βόρεια Ελλάδα αντιτίθεται στην εφαρμογή του ηλεκτρονικού παρουσιολογίου. «Με αυτή τη μορφή την οποία επιθυμούν να περάσουν εσπευσμένα και χωρίς καμία εφαρμογή, δεν συμφωνούμε. Αν τελικά θελήσουν να παίρνουν τις ηλεκτρονικές απουσίες μια φορά την ημέρα, είναι κάτι που το συζητάμε και δεν είμαστε αντίθετοι. Σε αυτό που είμαστε αντίθετοι είναι η χρονική στιγμή που επιθυμεί το κράτος να εφαρμοστεί όλο αυτό, σε μια περίοδο που υπάρχει ακόμα στην καθημερινότητά μας ο Covid που δημιουργεί πολλαπλά προβλήματα. Είναι λίγο δύσκολο να ξεκινήσει όλο αυτό μέσα στην πανδημία την στιγμή που προσπαθούμε να αποφύγουμε τις επαφές».
Υπογεννητικότητα
Αξίζει να σημειωθεί, ότι πέρα από τα τωρινά προβλήματα που έχουν προκύψει από την καθυστέρηση πληρωμών και τις ριζικές αλλαγές στο παρουσιολόγιο των ιδιωτικών παιδικών σταθμών, σημαντικό και πρωτεύον ζήτημα στο οποίο βρίσκεται μπροστά ο κλάδος είναι η υπογεννητικότητα.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της ICAP για λογαριασμό της ΠΟΣΙΠΣ, για το 2020 καταγράφηκε σωρευτική μείωση των γεννήσεων κατά 27% το 2018 σε σχέση με το 2008.
Παράλληλα, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης δεκαετίας αγγίζει το -2,8% , ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των γεννήσεων συγκεντρώνει η Αττική (37,4%) ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία (16,2%) και η Κρήτη (7,2%).
