Είναι το υλικό από το οποίο παράγονται παιδικά παιχνίδια, σωληνώσεις, μπουκάλια νερού ή αναψυκτικών, σακούλες, ρούχα, στυλό, αλλά και μέρος των αυτοκινήτων ή πολλών ηλεκτρονικών συσκευών. Τα παραδείγματα είναι άπειρα και το πλαστικό καταλαμβάνει -μακράν του δεύτερου- την πρώτη θέση ως το πιο χρησιμοποιούμενο υλικό από τη βιομηχανία και τους καταναλωτές, εξυπηρετώντας τις περισσότερες από τις ανάγκες μας.
Σήμερα εκτιμάται ότι ο άνθρωπος παράγει ετησίως περισσότερους από 400 εκατομμύρια τόνους πλαστικού.
Από τα 2 εκατομμύρια μετρικούς τόνους παραγωγής πλαστικού το 1950, σήμερα εκτιμάται ότι ο άνθρωπος παράγει ετησίως περισσότερους από 400 εκατομμύρια, με τη συνολική παραγωγή σε αυτές τις επτά δεκαετίες να έχει ξεπεράσει τα 9,2 δισεκατομμύρια τόνους .
Όμως παρά αυτήν την ευρύτατη χρήση του, το πλαστικό αποτελεί και μια τεράστια πηγή μόλυνσης του περιβάλλοντος, αφού ένα πολύ μικρό ποσοστό αυτής της παραγωγής ανακυκλώνεται. Περίπου το 1/10 σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, με το υπόλοιπο να αποσυντίθεται (με πολύ αργούς ρυθμούς) σε χωματερές ή ελεύθερα στο περιβάλλον, με ένα μεγάλο ποσοστό να καταλήγει σε λίμνες, ποτάμια και τη θάλασσα. Το εκτεθειμένο πλαστικό έχει εξελιχθεί σε μια από τις σοβαρές απειλές του περιβάλλοντος και για την αντιμετώπισή του χρειάζεται μια συντονισμένη προσπάθεια από κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις, αλλά και εμάς τους ιδιώτες. Διόλου τυχαία τα Ηνωμένα Έθνη επέλεξαν να εστιάσουν και φέτος την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος στην καταπολέμηση της μόλυνσης από το πλαστικό με το σλόγκαν #BeatPlasticPollution.
Η τεχνολογία και o πολυδιάστατος ρόλος της
Σ’ αυτόν τον αγώνα για την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης η τεχνολογία μπορεί και ήδη παίζει πολυδιάστατο ρόλο. Από την αφύπνιση του κοινού για τη μείωση του πλαστικού μιας χρήσεως έως τα προγνωστικά μοντέλα για την καλύτερη κατανόηση των φυσικών οικοσυστημάτων η τεχνολογία αναδεικνύεται ως πολύτιμος σύμμαχος του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Το Internet και τα Social Media μπορούν να μεταφέρουν τάχιστα το μήνυμα για κάθε καμπάνια προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά και να λειτουργήσουν ως μέσα προβολής και προώθησης αποτελεσματικών πρακτικών και λύσεων σε αυτόν τον αγώνα.
Από την άλλη πλευρά, συστήματα δορυφορικής απεικόνισης και μηχανικής μάθησης μπορούν να βοηθήσουν στον καθαρισμό και τη συλλογή μεγάλων όγκων πλαστικών που παρατηρούνται στους Ωκεανούς. Ήδη ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος έχει ανακοινώσει ότι θα χρησιμοποιήσει δορυφόρους για να ανιχνεύσει και να παρακολουθήσει μεγάλες ποσότητες πλαστικού από το διάστημα, επικεντρώνοντας τις προσπάθειες καθαρισμού στις περιοχές που παρατηρούνται οι μεγάλες συγκεντρώσεις.
Επιπρόσθετα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη λειτουργία των φυσικών συστημάτων και να κάνουν τις απαραίτητες παρεμβάσεις, σύμφωνα με τα κλιματικά μοτίβα που έχουν προβλέψει. Εξίσου σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει στο συντονισμό μεταξύ των ερευνητών για την ανταλλαγή και ανάλυση βασικών δεδομένων σχετικά με τη ρύπανση. Ακόμα και η τεχνολογία Blockchain μπορεί να βοηθήσει στη συλλογή πλαστικού για ανακύκλωση, μειώνοντας τη ροή του προς τα υδάτινα συστήματα.
Δράσεις κυκλικής οικονομίας
Ο κλάδος της τεχνολογίας πρωταγωνιστεί και σε δράσεις κυκλικής οικονομίας, υλοποιώντας πρωτοβουλίες για τη μείωση της χρήσης του πλαστικού, την αποφυγή απορριμμάτων και την υπεύθυνη διαχείρισή τους.
Χαρακτηριστικό και ξεχωριστό παράδειγμα τέτοιων πρωτοβουλιών είναι αυτές που πραγματοποιεί ο Όμιλος ΟΤΕ τα τελευταία χρόνια, τόσο στα γραφεία όσο και στο δίκτυο καταστημάτων. Ενδεικτικά, με τη δράση #zeroplastic στα κτίρια γραφείων αποτράπηκε η χρήση περισσότερων από 1,1 εκατομμυρίων τεμαχίων πλαστικών ειδών μιας χρήσης μόνο το 2022, ενώ μέσα από την ίδια δράση στο δίκτυο καταστημάτων με την κατάργηση της διάθεσης πλαστικής σακούλας αποτράπηκε η χρήση 1,4 εκατομμυρίων πλαστικών σακουλών μιας χρήσης. Ανάλογο αποτύπωμα αναμένεται να έχει και η πρακτική υιοθεσίας περιβαλλοντικά βιώσιμων προδιαγραφών στη συσκευασία των προϊόντων, που δεν περιέχουν πλαστικό, που ξεκίνησε το 2022 η COSMOTE για τις δικές της συσκευές, στο πλαίσιο του στόχου για 100% βιώσιμες συσκευασίες στα νέα προϊόντα με σήμανση COSMOTE.
Παράλληλα, μόνο για το 2022 το πρόγραμμα ανακύκλωσης κτιρίων προώθησε προς ανακύκλωση 839 κιλών πλαστικού, ενώ από το δίκτυο καταστημάτων ανακυκλώθηκαν περίπου 25 τόνοι φορητών συσκευών εξοικονομώντας περίπου 4,2 τόνους πλαστικού και 2,8 τόνους πολύτιμων μετάλλων. Πρόγραμμα που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με πιστοποιημένες εταιρείες για τη διασφάλιση της ορθής διαχείρισης των παραγόµενων αποβλήτων αλλά και τηνανάκτηση των περιεχόµενων υλικών (π.χ. χαλκός, σίδηρος, χάλυβας, κ.α.) και την εξοικονόµησηφυσικών πόρων, βάσει των αρχών κυκλικής οικονομίας. Επιπλέον, ανακατασκευάστηκαν 195.500 συσκευές τερµατικού εξοπλισµού, εξοικονομώντας ~31 τόνους πλαστικού, ενώ 99.000 συσκευές ανακυκλώθηκαν.
Οι δράσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν και πρωτοβουλίες στο φυσικό περιβάλλον, στηρίζοντας το πρόγραμμα Mediterranean Cleanup της περιβαλλοντικής ΜΚΟ ΕΝΑΛΕΙΑ, για τον καθαρισµό θαλασσών και ακτών από απορρίµµατα και πλαστικά που το 2022 επεκτάθηκε σε 4 ελληνικά νησιά. Μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος συλλέχθηκαν περισσότερα από 8.000 κιλά αποβλήτων, κυρίως πλαστικά, η διαχείριση των οποίων έγινε µε περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο. Πάνω από το 55% του πλαστικού που συλλέχτηκε στάλθηκε για ανακύκλωση από τους πιστοποιηµένους συνεργάτες της ΕΝΑΛΕΙΑ, το οποίο και θα επιστρέψει στην οικονοµία, µετά τη µετατροπή του σε νέα προϊόντα.
Το πολυδιάστατο πρόγραμμα κυκλικής οικονομίας του Ομίλου περιλαμβάνει μια σειρά από στόχους που περιλαμβάνουν τη βιώσιμη διαχείριση αποβλήτων, τις βιώσιμες συσκευασίες προϊόντων, όχι μόνο του ίδιου του Ομίλου, αλλά και τρίτων μερών, τη μείωση της χρήσης του χαρτιού και τη κατάργηση των πλαστικών μιας χρήσης σε όλα τα κτίριά του.
Όλοι οι παραπάνω στόχοι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της στρατηγικής Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ομίλου ΟΤΕ, μέσα από την οποία επιδιώκεται δημιουργία ενός κόσμου καλύτερου για όλους μέσω της τεχνολογίας.
