Σε τροχιά επανεκκίνησης εισέρχονται οι προπαρασκευαστικές έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), με την έναρξη των εργασιών να τοποθετείται πλέον στο τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου. Η γαλλική Nexans έχει ήδη κινήσει τη διαδικασία αδειοδότησης του εξειδικευμένου ερευνητικού πλοίου «VB Abeille Marengo», ενώ η προοπτική επιστροφής του στην περιοχή επαναφέρει στο προσκήνιο τις τουρκικές αξιώσεις και το ενδεχόμενο νέας έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το πρώτο ουσιαστικό βήμα έγινε στις 8 Οκτωβρίου, όταν η γαλλική εταιρεία Nexans SA, ανάδοχος του έργου, υπέβαλε στην αρμόδια Διεύθυνση Δ1 του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών αίτημα για την κατ’ εξαίρεση χορήγηση άδειας διεξαγωγής θαλάσσιων ερευνών.
Οι εργασίες πρόκειται να πραγματοποιηθούν με το γαλλικής σημαίας «VB Abeille Marengo» και αποτελούν μέρος της προετοιμασίας για τη μελλοντική πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέσει ηλεκτρικά την Κρήτη με την Κύπρο.
Η υποβολή του αιτήματος ενεργοποιεί τη διαδικασία εξέτασης και έγκρισης από τις ελληνικές αρχές. Επόμενο βήμα είναι η σχετική εισήγηση του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, προς τη διυπουργική Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), η οποία έχει την αρμοδιότητα να λάβει την τελική απόφαση για τη χορήγηση της άδειας.
Εφόσον ολοκληρωθεί η αδειοδότηση, η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού θα εκδώσει την προβλεπόμενη NAVTEX, προσδιορίζοντας τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες, καθώς και τη χρονική διάρκειά τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η «Καθημερινή», η διαδικασία αναμένεται να απαιτήσει περίπου δύο εβδομάδες. Με βάση αυτό το χρονοδιάγραμμα, η έναρξη των εργασιών εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί λίγο πριν από το τέλος Οκτωβρίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Nexans έχει απευθυνθεί αποκλειστικά στις αρμόδιες ελληνικές αρχές για την αδειοδότηση των ερευνητικών εργασιών.
Αντίστοιχα, η Αθήνα φέρεται να μην έχει προχωρήσει σε συνεννόηση με τις αρχές άλλου κράτους, πέραν της Γαλλίας και της Κύπρου, για τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Η παράμετρος αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της πάγιας τουρκικής θέσης ότι για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της απαιτείται δική της άδεια.
Η Άγκυρα εξακολουθεί να διεκδικεί ρόλο στη διαδικασία αδειοδότησης των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση, επικαλούμενη τις δικές της θέσεις για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική πλευρά επιμένει ότι «πρέπει να ληφθεί άδεια από την Τουρκία με την υποβολή γνωστοποίησης», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι όποιος πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες σε περιοχή την οποία χαρακτηρίζει «τουρκική υφαλοκρηπίδα» οφείλει να εξασφαλίσει σχετική άδεια.
Στις εκτιμήσεις για την εξέλιξη της κατάστασης περιλαμβάνεται και ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αποφυγή εντάσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δύο συμμάχων στο ΝΑΤΟ.
Με το αίτημα της Nexans να έχει ήδη υποβληθεί και τη διαδικασία αδειοδότησης να βρίσκεται σε εξέλιξη, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις των ελληνικών αρχών και στην έκδοση της NAVTEX που θα καθορίσει το πλαίσιο των ερευνητικών εργασιών.
Εφόσον τηρηθεί το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα των περίπου δύο εβδομάδων, το «VB Abeille Marengo» θα μπορούσε να ξεκινήσει τις προπαρασκευαστικές έρευνες πριν από την εκπνοή του Οκτωβρίου.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η επανέναρξη των εργασιών για το Great Sea Interconnector θα εξελιχθεί ομαλά ή εάν οι τουρκικές αξιώσεις θα προκαλέσουν νέο κύκλο διπλωματικών και επιχειρησιακών αντιπαραθέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε κάθε περίπτωση, η επικείμενη ερευνητική δραστηριότητα αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου, χωρίς να ταυτίζεται με την έναρξη της ίδιας της πόντισης του καλωδίου.
