Την έλλειψη συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην ελληνική αγορά καυσίμων διαπιστώνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, προχωρώντας σε δεσμευτική παρέμβαση για την κατάργηση ρητρών αποκλειστικότητας στην αποθήκευση πετρελαιοειδών και εισηγούμενη σειρά πρόσθετων μέτρων για τη διευκόλυνση των εισαγωγών και την ενίσχυση του ανταγωνισμού.
Η απόφαση 896/2025 της Ολομέλειας, η οποία ελήφθη ομόφωνα στις 10 Δεκεμβρίου 2025, αποτελεί την κατάληξη έρευνας που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2022 και κάλυψε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα διυλιστήρια και τις εταιρείες εμπορίας έως τα πρατήρια.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τρία βασικά προϊόντα: η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, το πετρέλαιο κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης.
Η Επιτροπή είχε ήδη καταλήξει, με την Έκθεση Δεύτερων Απόψεων του Ιουλίου 2025, ότι στον κλάδο δεν επικρατούν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού, προτείνοντας δέσμη μέτρων τα οποία αξιολόγησε ως αναγκαία, πρόσφορα και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.
Καταργούνται οι ρήτρες αποκλειστικότητας
Η βασική δεσμευτική παρέμβαση αφορά την αποθήκευση καυσίμων. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποφάσισε να τροποποιηθούν οι συμβάσεις αποθήκευσης και εξυπηρέτησης καυσίμων σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις τρίτων εταιρειών, ώστε να μην περιλαμβάνουν πλέον ρήτρες αποκλειστικότητας ως προς την αποθήκευση.
Πρόκειται για το μοναδικό μέτρο της απόφασης με κανονιστικό χαρακτήρα. Οι υπόλοιπες παρεμβάσεις αποτελούν γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής, βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 του Ν. 3959/2011.
Νέο σύστημα για τα αποθέματα ασφαλείας
Για την ενίσχυση της δυνατότητας εισαγωγών, η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας.
Ο νέος φορέας, σύμφωνα με την εισήγηση, θα εποπτεύεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και θα αναλαμβάνει τη διατήρηση των υποχρεωτικών αποθεμάτων για λογαριασμό των επιχειρήσεων που υπάγονται στη σχετική υποχρέωση.
Το κόστος θα κατανέμεται μεταξύ όλων των υπόχρεων επιχειρήσεων, ανάλογα με τις συνολικές καταναλώσεις τους κατά το προηγούμενο έτος και όχι με βάση τις εισαγωγές που πραγματοποίησαν.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενιαίου μητρώου αποθηκευτικών εγκαταστάσεων πετρελαιοειδών. Σε αυτό θα καταγράφονται οι διαθέσιμοι χώροι, οι ελλείψεις υποδομών και οι εγκαταστάσεις που παραμένουν αναξιοποίητες.
Η Επιτροπή εισηγείται επίσης τον ορισμό αρμόδιου φορέα για την τήρηση του μητρώου.
Αλλάζει ο τρόπος γνωστοποίησης των τιμών διυλιστηρίων
Παρέμβαση προτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο γνωστοποιούνται οι τιμές πώλησης των πετρελαιοειδών από τα διυλιστήρια προς τις εταιρείες εμπορίας.
Σήμερα, βάσει υπουργικής απόφασης του 2007, οι τιμές για τα προϊόντα που προορίζονται για την εγχώρια αγορά γνωστοποιούνται ηλεκτρονικά το αργότερο έως τις 10 το πρωί της ημέρας παράδοσης και δημοσιοποιούνται σε καθημερινή βάση.
Η Επιτροπή προτείνει να σταματήσει η δημόσια ανάρτηση αυτών των τιμών και η γνωστοποίησή τους να γίνεται αποκλειστικά μέσω εξατομικευμένης επικοινωνίας με τις εταιρείες εμπορίας.
Η πρόταση αποσκοπεί, σύμφωνα με την Επιτροπή, στη μείωση της διαφάνειας των τιμών στο στάδιο της διύλισης και στον περιορισμό του κινδύνου σιωπηρής συμπαιγνίας.
Εφαρμογή για τις τιμές καυσίμων σε πραγματικό χρόνο
Για τη λιανική αγορά, η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής μέσω της οποίας οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τις τιμές των καυσίμων στα πρατήρια.
Η εφαρμογή θα εμφανίζει τις τιμές ανά προϊόν, πρατήριο και γεωγραφική περιοχή, ενώ θα αξιοποιεί την τρέχουσα τοποθεσία του χρήστη για να εντοπίζει τα κοντινότερα πρατήρια και τις αντίστοιχες τιμές.
Η νέα υπηρεσία προτείνεται να αναπτυχθεί ως εξέλιξη και συμπλήρωση των υφιστάμενων συστημάτων ενημέρωσης, όπως το fuel.gr και το Παρατηρητήριο Τιμών.
Η έρευνα για τις αυξήσεις και μειώσεις των τιμών
Η κανονιστική παρέμβαση προέκυψε από την εξέταση της δομής της αγοράς, των εμπορικών ροών, της κερδοφορίας των επιχειρήσεων και των μηχανισμών διαμόρφωσης των τιμών.
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε και το φαινόμενο που είναι διεθνώς γνωστό ως «rockets and feathers», δηλαδή η ασύμμετρη μετακύλιση των μεταβολών των τιμών.
Η Επιτροπή ανέλυσε τις συνθήκες ανταγωνισμού χωριστά στη διύλιση, στην εμπορία και στη λιανική διάθεση, καθώς και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αγορά.
Η διαδικασία περιλάμβανε δύο εκθέσεις απόψεων, τον Αύγουστο του 2024 και τον Ιούλιο του 2025, πριν από την ομόφωνη λήψη της απόφασης στις 10 Δεκεμβρίου 2025.
Η απόφαση έχει κανονιστικό χαρακτήρα ως προς την κατάργηση των ρητρών αποκλειστικότητας στις συμβάσεις αποθήκευσης καυσίμων. Οι προτάσεις για τα αποθέματα ασφαλείας, τη γνωστοποίηση των τιμών διύλισης και την ψηφιακή ενημέρωση των καταναλωτών έχουν γνωμοδοτικό χαρακτήρα.
