Η αύξηση του κόστους της ενέργειας δεν αποτελεί πλέον ένα ζήτημα που επηρεάζει μόνο τους προϋπολογισμούς, αλλά και τον τρόπο ζωής των καταναλωτών, παγκοσμίως. Όπως αναδεικνύει η πιο πρόσφατη έκδοση της έρευνας της EY, Navigating the Energy Transition, οι πιέσεις που συνδέονται με την ακρίβεια και το ευμετάβλητο και πολύπλοκο περιβάλλον, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο οικοσύστημα ενέργειας.
Στην έρευνα συμμετείχαν 798 καταναλωτές από την Ελλάδα, ενώ, σε παγκόσμιο επίπεδο, το δείγμα ανήλθε συνολικά σε 17.200 καταναλωτές από 20 χώρες.
Την ίδια στιγμή, η έρευνα αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι συνθήκες στην αγορά ενέργειας και οι τεχνολογικές εξελίξεις επηρεάζουν την «ενεργειακή ευημερία», δηλαδή τη συνολική εμπειρία του εκάστοτε καταναλωτή, η οποία σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο εκείνος σκέφτεται, αισθάνεται και δρα όσον αφορά την ενέργεια. Πρόκειται για ένα πλέον καθοριστικό ζήτημα, το οποίο υπερβαίνει την ικανοποίηση από την εξυπηρέτηση και το κόστος, και, τελικά, συνδέεται με την προσωπική ευημερία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής. Σήμερα, μόλις το 18% των καταναλωτών στην Ελλάδα, δηλώνουν ότι το υπό διαμόρφωση ενεργειακό σύστημα βελτιώνει την ευημερία τους.
Οι καταναλωτές αναζητούν λύσεις και περισσότερη υποστήριξη
Από την έρευνα γίνεται ξεκάθαρο ότι οι Έλληνες καταναλωτές δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για ένα ευρύ φάσμα προγραμμάτων διαχείρισης ενέργειας, ιδιαίτερα για επιλογές που προσφέρουν μεγαλύτερο έλεγχο. Εννέα στους δέκα ερωτηθέντες από την Ελλάδα (91%) δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται περισσότερο για λύσεις που μπορούν να μειώσουν το κόστος της ενέργειας σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ, σχεδόν σε ίδιο ποσοστό (90%), παρακολουθούν πιο στενά την κατανάλωση ενέργειας. Την ίδια στιγμή, οι μισοί (50%) δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται περισσότερο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο σπίτι.
Ωστόσο, οι περισσότεροι καταναλωτές αισθάνονται ότι εξαντλούν τα περιθώρια περαιτέρω εξοικονόμησης. Συγκεκριμένα, σε ποσοστό 93%, οι Έλληνες καταναλωτές του δείγματος δηλώνουν ότι κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να διαχειριστούν ή να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος.
Η εμπιστοσύνη και ο έλεγχος καθορίζουν την εμπειρία ενέργειας
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές στη διαχείριση της ενέργειας δεν καθορίζονται μόνο από το κόστος της. Οι διακυμάνσεις στους λογαριασμούς, οι απροσδόκητες χρεώσεις, το μέγεθος του νοικοκυριού και η αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές τιμές, διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό την αντίληψή τούς για το κατά πόσο είναι προσιτή η ενέργεια ή όχι.
Την ίδια στιγμή, η έρευνα καταγράφει και μία σημαντική στροφή των καταναλωτών προς την ψηφιακή εξυπηρέτηση, καθώς οι λύσεις που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη (AI) αναδεικνύονται σε κρίσιμο μοχλό για τη διαχείριση του κόστους ενέργειας, ενισχύοντας το αίσθημα ελέγχου και εμπιστοσύνης. Επτά στους δέκα Έλληνες καταναλωτές που συμμετείχαν στην έρευνα της EY (70%) δηλώνουν ότι προτιμούν να εξυπηρετούνται μέσω ψηφιακών καναλιών, όποτε αυτό είναι δυνατό, ποσοστό απόλυτα συγκρίσιμο με τα αποτελέσματα της διεθνούς έρευνας. Μάλιστα, τρεις στους τέσσερις Έλληνες καταναλωτές (75%) χρησιμοποιούν ήδη εργαλεία με δυνατότητες AI για ζητήματα που σχετίζονται με την ενέργεια, ενώ σε διεθνές επίπεδο, το εν λόγω ποσοστό είναι χαμηλότερο κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες (61%).
Οι Έλληνες καταναλωτές ιδιαίτερα, εμφανίζονται έτοιμοι για μια πιο «έξυπνη» εμπειρία ενέργειας: το 73% των ερωτηθέντων δηλώνουν πρόθυμοι να επιτρέψουν στο AI να παρακολουθεί την ενεργειακή τους κατανάλωση, εφόσον αυτό συνοδεύεται από έγκαιρες ειδοποιήσεις, σαφέστερη πληροφόρηση και πρακτικές συμβουλές για τη μείωση του κόστους. Συγκριτικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, το αντίστοιχο ποσοστό είναι χαμηλότερο κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες (66%).
Ωστόσο, η εμπιστοσύνη στις νέες τεχνολογίες αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα. Διεθνώς, οι καταναλωτές δηλώνουν ότι η ακρίβεια των πληροφοριών, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ασφάλεια, αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για τη χρήση λύσεων ενέργειας που αξιοποιούν AI. Γίνεται, λοιπόν, σαφές, ότι ο τρόπος με τον οποίο οι πάροχοι ενέργειας αξιοποιούν την ψηφιακή τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, θα διαμορφώσει, σε μεγάλο βαθμό, το επίπεδο εμπιστοσύνης στο ενεργειακό οικοσύστημα και, κατ’ επέκταση, θα επηρεάσει την ενεργειακή ευημερία των καταναλωτών.
Οι προτεραιότητες για τους παρόχους ενέργειας
Η έρευνα αναδεικνύει τρεις σαφείς προτεραιότητες για τους παρόχους ενέργειας, οι οποίοι καλούνται:
- Να επανασχεδιάσουν την εμπειρία ενέργειας για τους καταναλωτές, τοποθετώντας στο επίκεντρο την ενεργειακή ευημερία, προσφέροντας μακροπρόθεσμη αξία, προβλεψιμότητα κόστους, εμπιστοσύνη και μεγαλύτερο έλεγχο, πέρα από απλά βραχυπρόθεσμα μέτρα οικονομικής ανακούφισης.
- Να απλοποιήσουν τις διαδικασίες τους και να επεκτείνουν την αξιοποίηση ψηφιακών λύσεων και εφαρμογών AI, που παρέχουν εξατομικευμένη και προληπτική υποστήριξη, εξασφαλίζοντας, παράλληλα, ότι οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να έχουν τον έλεγχο.
- Να επενδύσουν στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών, συνεισφέροντας στην κοινωνική ευημερία.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ο Τάσος Ιωσηφίδης, Εταίρος και Επικεφαλής του Τομέα Ενέργειας και Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας της EY Ελλάδος και Επικεφαλής της EY-Parthenon στην Ελλάδα, τόνισε ότι «Σε ένα περιβάλλον συνεχών αναταράξεων στον χώρο της ενέργειας, η προσιτή ενέργεια έχει, πλέον, εξελιχθεί σε ζήτημα ευημερίας. Είναι, όμως, πολύ σημαντικό, ότι, σταδιακά, η Ελλάδα προσελκύει όλο και περισσότερες επενδύσεις στον κλάδο της ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών, με τις ραγδαίες γεωπολιτικές αλλαγές να συμβάλλουν σε αυτήν την κατεύθυνση. Οι επενδύσεις αυτές είναι κρίσιμες, καθώς ωφελούν τόσο τους καταναλωτές όσο και τους παρόχους, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον μεγαλύτερης ενεργειακής ευημερίας».
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Ζιαζιάς, Εταίρος στο Τμήμα Συμβουλευτικών Υπηρεσιών της EY Ελλάδος, σημείωσε: «Καθώς οι αυξήσεις και η πολυπλοκότητα της αγοράς εντείνουν την αβεβαιότητα, οι καταναλωτές δεν αναζητούν μόνο χαμηλότερο κόστος, αλλά λύσεις που ενισχύουν την εμπιστοσύνη, την προβλεψιμότητα και τον έλεγχο της κατανάλωσης. Οι πάροχοι που θα επενδύσουν σε διαφάνεια, ουσιαστική υποστήριξη του καταναλωτή, έξυπνα ψηφιακά εργαλεία και εφαρμογές AI, θα είναι σε θέση να προσφέρουν πραγματική αξία και, τελικά, να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις προσδοκίες των καταναλωτών».
