Διεργασίες για προμήθεια φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας με μακροπρόθεσμες συμφωνίες σε τουλάχιστον έξι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με ορισμένες από τις οποίες έχουν υπογραφεί κατ' αρχήν συμφωνίες (μνημόνια κατανόησης) βρίσκονται σε εξέλιξη.
Αυτό ανέφεραν πηγές της Atlantic See, κοινής εταιρείας της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του ομίλου AKTOR στο περιθώριο της εκδήλωσης για την ανακοίνωση των συμφωνιών εφοδιασμού της Αλβανίας και της Βοσνίας με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο μέσω του ελληνικού συστήματος.
Στις χώρες αυτές περιλαμβάνονται οι Ρουμανία, Μολδαβία, Βουλγαρία, Ουκρανία, Ουγγαρία και Β. Μακεδονία με την οποία επίκειται, το 2027, η έναρξη λειτουργίας διασυνδετήριου αγωγού. Όπως ανέφερε άλλωστε ο διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE Αλέξανδρος Εξάρχου, τα Μνημόνια Συνεργασίας που έχουν υπογραφεί με την Ουκρανία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία αναμένεται να εξελιχθούν σε οριστικές συμφωνίες έως το τέλος του έτους.
Με τις συμφωνίες αυτές μετουσιώνεται σε πράξη ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου, δηλαδή το σχέδιο εφοδιασμού των χωρών της περιοχής με φυσικό αέριο που θα εισάγεται σε υγροποιημένη μορφή στις υποδομές αεριοποίησης που λειτουργούν στην Ελλάδα (Αλεξανδρούπολη και Ρεβυθούσα). Όπως τονίστηκε χθες, οι συμφωνίες με Αλβανία και Βοσνία είναι οι πρώτες και μοναδικές μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης φυσικού αερίου που έχουν υπογραφεί στην περιοχή και περιλαμβάνουν εγγυήσεις για την αποπληρωμή του καυσίμου καθ΄όλη τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης. Υπενθυμίζεται ότι οι συμφωνίες της Atlantic See με τις δύο χώρες έχουν 20ετή διάρκεια, αρχής γενομένης από το 2030. Προμηθευτής του αερίου θα είναι η αμερικανική Venture Global και οι ποσότητες που έχουν συμφωνηθεί είναι 1,5 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι τον επόμενο χειμώνα η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πιθανό να αντιμετωπίσει στενότητα εφοδιασμού με φυσικό αέριο καθώς το ρωσικό αέριο αποκλείεται σταδιακά από την ευρωπαϊκή αγορά (μέχρι την οριστική εξάλειψη το φθινόπωρο του 2027), ενώ παράλληλα δεν θα έχουν αποκατασταθεί πλήρως οι δυνατότητες εξαγωγών από το Κατάρ, εγκαταστάσεις του οποίου επλήγησαν κατά την πρόσφατη κρίση στον Περσικό Κόλπο.
Αντίθετα τόνιζαν ότι η Ελλάδα έχει επαρκώς διαφοροποιημένες πηγές που εξασφαλίζουν τον ομαλό εφοδιασμό της αγοράς, τόσο με μακροχρόνιες συμβάσεις μέσω αγωγών όσο και με βραχυπρόθεσμες αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αποτελεσματική ασπίδα αποτελεί επίσης η αυξημένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό μείγμα, όπως φάνηκε και στην τελευταία κρίση στον Περσικό. Δεν μπορεί να αποκλειστεί ωστόσο άνοδος των τιμών του καυσίμου, λόγω και της αυξημένης ζήτησης κατά τη χειμερινή περίοδο.
Τέλος στην αγορά φυσικού αερίου επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία για την επικείμενη (6 Ιουλίου) δημοπρασία για δέσμευση δυναμικότητας διαμετακόμισης φυσικού αερίου από το ελληνικό σύστημα προς βορρά σε πιο μακροπρόθεσμο (έως και ετήσιο) ορίζοντα. Οι αιτίες είναι αφενός τα μειωμένα κόστη διαμετακόμισης που συμφωνήθηκαν ύστερα από - κυρίως - ελληνική πίεση και αφετέρου οι ανάγκες εφοδιασμού των χωρών της περιοχής.
