Η ανάπτυξη του ΑΕΠ στο Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 0,8% το 2026, έναντι 1,4% το 2025, καθώς η νέα ενεργειακή κρίση αυξάνει τον πληθωρισμό, πιέζει τις δαπάνες και ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής από την Τράπεζα της Αγγλίας, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της KPMG UK στην έκθεση European Economic Outlook. Ο ρυθμός ανάπτυξης του Ηνωμένου Βασιλείου είναι παρόμοιος με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με το ΑΕΠ της Ευρωζώνης να προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027. Η Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με νέα εξωτερική ενεργειακή αναταραχή, μετά τις διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα να επιβαρύνουν την ανάπτυξη και να ενισχύουν τον πληθωρισμό σε ολόκληρη την ήπειρο. Παρά το δυσμενές αυτό περιβάλλον, η KPMG εκτιμά ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες θα αποφύγουν την ύφεση, καθώς η ανθεκτικότητα των αγορών εργασίας και η συνεχιζόμενη καταναλωτική δαπάνη αναμένεται να στηρίξουν την εγχώρια ζήτηση κατά το υπόλοιπο του έτους. Η Yael Selfin, Chief Economist της KPMG UK, δήλωσε «Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρώπη βρίσκονται για ακόμη μία φορά αντιμέτωποι με ένα σημαντικό σοκ που σχετίζεται με την ενέργεια, ωστόσο η φύση αυτής της κρίσης διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη των αρχών του 2022. Η άμεση έκθεση στο φυσικό αέριο είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, γεγονός που περιορίζει τον κίνδυνο φυσικών ελλείψεων. Ωστόσο, οι ευρύτερες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές εμπορευμάτων και στις εφοδιαστικές αλυσίδες σημαίνουν ότι οι οικονομικές συνέπειες ενδέχεται να είναι πιο εκτεταμένες.»
Οι ευρύτερες αναταράξεις στα εμπορεύματα δημιουργούν νέους κινδύνους στην εφοδιαστική αλυσίδα
Οι προοπτικές στην Ευρώπη εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της αναταραχής. Μια σχετικά γρήγορη αποκατάσταση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ μέσα στο καλοκαίρι θα μπορούσε να περιορίσει τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις. Το αυξημένο κόστος μεταφορών και οι υψηλότερες τιμές εισροών — συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων — ενδέχεται να συνεχίσουν να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό έως το 2027, διατηρώντας τον σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, οι αναταράξεις σε άλλα βασικά εμπορεύματα, όπως το αλουμίνιο και το ήλιο, επηρεάζουν ήδη τις βιομηχανικές εφοδιαστικές αλυσίδες, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι ημιαγωγοί και η αμυντική βιομηχανία. Επιπλέον, πιθανοί περιορισμοί στον εφοδιασμό καυσίμων αεροσκαφών ενέχουν επίσης καθοδικούς κινδύνους για τον τουρισμό της Ευρώπης κατά τη περίοδο υψηλής θερινής ζήτησης. Οικονομίες που εξαρτώνται από τον τουρισμό, όπως η Κροατία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα, θα μπορούσαν να βρεθούν ιδιαίτερα εκτεθειμένες εάν συνεχιστούν τα προβλήματα στις μετακινήσεις ή η εξασθενημένη ζήτηση για κρατήσεις. Η Yael Selfin πρόσθεσε «Το εύρος των εμπορευμάτων που επηρεάζονται καθιστά αυτό το σοκ δυνητικά πιο εκτεταμένο από εκείνο του 2022. Οι διαταραχές δεν περιορίζονται πλέον στην ενέργεια, αλλά επεκτείνονται στη βιομηχανική και αγροτική παραγωγή, καθώς και στην τουριστική δραστηριότητα σε όλη την Ευρώπη.»
Εκ νέου άνοδος του πληθωρισμού αναμένεται σε ολόκληρη την Ευρώπη
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη προβλέπεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,1% το 2026, ωθούμενος κυρίως από τις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας και το κόστος μεταφορών. Οι τιμές των καυσίμων έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη της σύγκρουσης, ενώ οι έμμεσες πιέσεις αναμένεται να διευρύνουν την επίδραση του πληθωρισμού πέρα από την ενέργεια τους επόμενους μήνες. Οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό είναι πιθανό να παρουσιάσουν σημαντική διαφοροποίηση από χώρα σε χώρα, ανάλογα με την έκθεση στην ενέργεια και τις δομές της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι οικονομίες που εξαρτώνται περισσότερο από το φυσικό αέριο, όπως η Ιταλία και η Ιρλανδία, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν εντονότερες πιέσεις, ενώ χώρες όπως η Ισπανία και η Ελβετία αναμένεται να έχουν πιο περιορισμένες επιπτώσεις.
Η κατανάλωση παραμένει βασικός μοχλός ανάπτυξης
Παρά τη νέα πίεση που ασκείται στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, οι καταναλωτικές δαπάνες αναμένεται να παραμείνουν ο κύριος πυλώνας της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.Παρόλο που οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας επιβαρύνουν τα πραγματικά εισοδήματα και η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει επιδεινωθεί σημαντικά, οι αγορές εργασίας στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης παραμένουν ανθεκτικές σε σύγκριση με τα ιστορικά δεδομένα. Αυτή η συνεχιζόμενη ανθεκτικότητα σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές εργασίας εκτιμάται ότι θα βοηθήσει στην άμβλυνση του αντίκτυπου στις δαπάνες των νοικοκυριών. Ο Δημήτρης Λαμπρόπουλος, Partner, Head of Deal Advisory της KPMG στην Ελλάδα τόνισε ότι «Η νέα διαταραχή στον ενεργειακό τομέα ενισχύει την αβεβαιότητα και τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα, οι προκλήσεις στο ενεργειακό κόστος και οι πιθανές επιπτώσεις στις αερομεταφορές εν μέσω θερινής σεζόν αποτελούν βασικά σημεία προσοχής. Ωστόσο, η εγχώρια κατανάλωση και η αγορά εργασίας συνεχίζουν να επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Σε αυτό το ασταθές περιβάλλον, το κλειδί για τις ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκεται στην ταχεία προσαρμοστικότητα και στη θωράκιση των εφοδιαστικών τους αλυσίδων, ώστε να διατηρηθεί το θετικό αναπτυξιακό momentum.»
Δύσκολες αποφάσεις για τις κεντρικές τράπεζες
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση, με ενδεχόμενες αυξήσεις επιτοκίων ήδη από τον Ιούνιο, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις επιμείνουν. Σε ανάλογη τροχιά ενδέχεται να κινηθεί και η Τράπεζα της Αγγλίας, με μια πρώτη αύξηση ήδη από τον Ιούλιο. Παρά την εξασθένηση της αγοράς εργασίας, ο κίνδυνος αναζωπύρωσης των εγχώριων πιέσεων στις τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει υψηλός.
