Την ανάγκη για περισσότερο προσβάσιμες και αποτελεσματικές λύσεις ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών αναδεικνύουν πρόσφατα στοιχεία όπως υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή της η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ).
Η ένωση σημειώνει ότι, με τα δεδομένα της Eurostat για το 2024, σχεδόν ένας στους πέντε στη χώρα μας δεν κατάφερε να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του, ενώ έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ το 2025 καταγράφει σημαντικά εμπόδια που αποτρέπουν τις ενεργειακές παρεμβάσεις.
Ειδικότερα, το 55% δηλώνει ότι δεν μπορεί να θερμάνει ικανοποιητικά την κατοικία του τον χειμώνα και το 60% ότι δεν μπορεί να τη διατηρήσει δροσερή το καλοκαίρι. Το πρόβλημα συνδέεται και με το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα - ιδίως στην Αθήνα - καθώς και με τον χαμηλό ετήσιο ρυθμό ανακαινίσεων, που παραμένει κάτω από 1%, όταν ο ευρωπαϊκός στόχος φτάνει το 2%.
Παράλληλα, περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά εμφανίζονται διστακτικά ή αδυνατούν να ενταχθούν σε προγράμματα επιδότησης, επικαλούμενα οικονομικούς περιορισμούς, γραφειοκρατία και έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης.
Ως αποτέλεσμα, σημειώνει η ΕΚΠΟΙΖΩ, σημαντικό μέρος των καταναλωτών - και ιδιαίτερα των ευάλωτων - μένει εκτός της πράσινης μετάβασης.
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως γνωστοποιείται από την οργάνωση των καταναλωτών, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SPETE προωθεί τις συλλογικές ενεργειακές ανακαινίσεις κατοικιών μέσω ενεργειακών κοινοτήτων.
Έχει συγκροτηθεί κοινοπραξία από το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ), την ΕΚΠΟΙΖΩ και τον Ενεργειακό Συνεταιρισμό Electra Energy, με στόχο την κινητοποίηση ενεργειακών κοινοτήτων, την ενίσχυση της τεχνικής κατάρτισης και τη δημιουργία βιώσιμων σχημάτων συλλογικής δράσης.
Το πρόγραμμα υλοποιείται πιλοτικά σε τρεις ενεργειακές κοινότητες σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Η ενεργειακή κοινότητα Hyperion, με έδρα την Αθήνα, έχει ήδη προτείνει κτίρια προς ανακαίνιση. Η Κοινέργεια (Ενεργειακή Κοινότητα Ηπειρωτών - CommonEn), στην Ήπειρο, δραστηριοποιείται σε περιοχή με απαιτητικές κλιματικές συνθήκες και συμμετέχουν σε αυτήν ένοικοι πολυκατοικιών και κατοικιών. Στη Χίο, η Ενεργειακή Κοινότητα Βροντάδου (VEC), με εμπειρία στη λειτουργία ηλιακών πάρκων, εντάσσει στο σχεδιασμό της και τη στήριξη νοικοκυριών σε μια περιοχή που δοκιμάστηκε από πυρκαγιές το περασμένο καλοκαίρι.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ υπενθυμίζει ότι, από τον Απρίλιο του 2024 λειτουργεί γραφείο υπηρεσίας μίας στάσης (one-stop shop) στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου REVERTER. Μέχρι σήμερα έχει εξυπηρετήσει περισσότερους από 330 πολίτες, παρέχοντας ενημέρωση για προγράμματα όπως το "Εξοικονομώ 2025" και γενικότερη καθοδήγηση για ενεργειακές αναβαθμίσεις.
"Μέσα από το SPETE, η έμφαση μετατοπίζεται από την ατομική στην συλλογική προσέγγιση: οι ενεργειακές κοινότητες λειτουργούν ως καταλύτης ενημέρωσης, τεχνικής υποστήριξης και εμπιστοσύνης, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε λύσεις που διαφορετικά θα έμεναν εκτός εμβέλειας για πολλά νοικοκυριά. Στόχος είναι η επιτάχυνση των ανακαινίσεων με κοινωνικό πρόσημο, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να γίνει πιο συμμετοχική και ουσιαστικά συμπεριληπτική" καταλήγει η ανακοίνωση και προτείνεται για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι να απευθύνονται στην ΕΚΠΟΙΖΩ.
