Την καθιερωμένη ετήσια ομιλία για την «Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης», εκφωνεί σήμερα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Εν μέσω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η κ. φον ντερ Λάιεν αναμένεται να κάνει τον απολογισμό των πεπραγμένων του προηγούμενου έτους, αλλά και να παρουσιάσει τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το επόμενο χρόνο και τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προβεί για την επίτευξη αυτών μέσω νομοθετικών και άλλων πρωτοβουλιών. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεδομένης της κρίσιμης συγκυρίας, θα τοποθετηθεί -δίνοντας απαντήσεις- σε μια σειρά σημαντικών ζητημάτων, επικεντρώνοντας ιδιαιτέρως στην ενεργειακή κρίση, αλλά και εάν η Κομισιόν καθυστέρησε να λάβει μέτρα.
Ιστορικά, η «Kατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης» είναι η ετήσια ομιλία που εκφωνεί κάθε Σεπτέμβριο ο/η εκάστοτε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενώπιον της Ολομέλειας του ΕΚ και αμέσως μετά συζητείται η δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά το περασμένο έτος, παρουσιάζεται το πρόγραμμά της για το προσεχές έτος και, γενικότερα, το όραμά της για το μέλλον.
Στη συζήτηση που ακολουθεί στην Ολομέλεια, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ως οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι των ευρωπαίων πολιτών, εξετάζουν το έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «υπό το πρίσμα της εκπλήρωσης των απαιτήσεων των πολιτών της ΕΕ, λογοδοτώντας έτσι απέναντι στους ψηφοφόρους», όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η συζήτηση αυτή χαρακτηρίζεται ως «σημείο-κλειδί της δημοκρατικής διαδικασίας στην ΕΕ».
Η φετινή ομιλία κρίνεται ως σημαντική, καθώς μία σειρά από θέματα απαιτούν λύσεις και απαντήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως «η ανταπόκριση της ΕΕ στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, η κλιματική αλλαγή, τα μέτρα της ΕΕ για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους ζωής, η ενεργειακή κρίση και το κράτος δικαίου». Επιπλέον, «οι προτεραιότητες που παρουσίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την περσινή συζήτηση για την Κατάσταση της ΕΕ παραμένουν επίκαιρες, καθώς η ΕΕ συνεχίζει τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της πανδημίας του κορονοϊού και για τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό».
Τι μέτρα θα ανακοινώσει
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η κ. Φον Ντερ Λάιεν, αναμένεται να προτείνει μια «εισφορά αλληλεγγύης» στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας που δεν χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, αλλά αιολική, ηλιακή, γεωθερμική ενέργεια, απόβλητα, πυρηνική ενέργεια, λιγνίτη, πετρέλαιο και ορισμένα είδη υδροηλεκτρικής ενέργειας και βιομάζας. Οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να εισπράττουν την εν λόγω εισφορά και να αναδιανέμουν τα κεφάλαια στους καταναλωτές.
Ακόμα, η κ. Φον Ντερ Λάιεν είναι υπέρ των υποχρεωτικών μέτρων κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, κάτι που προκαλεί αντιδράσεις εντός της Ένωσης, καθώς πολλά κράτη-μέλη επιδιώκουν να υπάρξουν μέτρα περισσότερο σε εθελοντική βάση και ο σχεδιασμός να γίνει σε εθνικό επίπεδο. Η Κομισιόν θα βάζει στο τραπέζι μείωση της κατανάλωσης σε υποχρεωτική βάση από τα κράτη κατά 5% και σε εθελοντική βάση κατά 10%, ενώ θα στοχεύει σε μείωση κατανάλωσης και σε καθημερινή βάση, ειδικά σε ώρες που δεν είναι αιχμής.
Η Επιτροπή θα προτείνει στα 27 κράτη μέλη του μπλοκ να επιβάλουν μια «έκτακτη και προσωρινή» συνεισφορά (εισφορά αλληλεγγύης) σε βιομηχανίες πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και στα διυλιστήρια με βάση τα φορολογητέα πλεονάσματα κερδών που πραγματοποιήθηκαν το οικονομικό έτος 2022, σύμφωνα με προσχέδιο.
Το σχέδιο για επιβολή πλαφόν στις τιμές του ρωσικού αερίου έτυχε ανάμικτης υποδοχής. Δεδομένων των χαμηλών όγκων που δίδονται στην Ευρώπη --και κατά συνέπεια των χαμηλών εσόδων της Μόσχας από το αέριο-- ορισμένες χώρες άφησαν να εννοηθεί ότι ένα πλαφόν στην τιμή δεν θα καταφέρει πολλά και θα έχει μικρό αντίκτυπο στις τιμές αερίου εντός του ευρωπαϊκού μπλοκ.
