Την υψηλή ποιότητα σχεδιασμού, ανάπτυξης και κατασκευής των 4 πιλοτικών οικισμών του έργου ZERO-PLUS στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Κύπρο, έρχονται να επιβεβαιώσουν τα επιστημονικά αποτελέσματα των ερευνών αξιολόγησης κατά τη χρήση (Post-Occupancy Evaluation - POE), που ολοκληρώθηκαν στους οικισμούς. Τα πιλοτικά έργα υποβλήθηκαν σε έρευνες καλύπτοντας διαφορετικές εποχές του χρόνου και ώρες της ημέρας, ενώ παράλληλα οι επιθεωρητές πραγματοποίησαν συνεντεύξεις με τους ενοίκους των κτιρίων.
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε υψηλή ικανοποίηση σε μια σειρά από μεμονωμένες παραμέτρους (αερισμός, θερμοκρασία, θόρυβος, φωτισμός, οσμές) και συνολικότερη ικανοποίηση με τα κτίρια. Πολλά από τα ερωτηματολόγια τα οποία συγκεντρώθηκαν, επισημαίνουν τα θερμικά και ακουστικά πλεονεκτήματα που παρουσιάζει το κέλυφος των κτιρίων και επαινούν τον φωτισμό. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες ενσωματώνονται στα πιλοτικά έργα, επισημάνθηκαν ως ένας από τους λόγους που ευνοούν την αλλαγή συμπεριφοράς. Οι χρήστες των κτιρίων προτιμούν να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν λειτουργικά πόρτες και παράθυρα, ώστε να βελτιώνεται η ποιότητα αέρα του εσωτερικού χώρου (Indoor Air Quality – IAQ), πριν τη λειτουργία μηχανικών συστημάτων θέρμανσης, εξαερισμού και κλιματισμού (Heating, Ventilation and Air-Conditioning – HVAC)
Η αξιολόγηση κατά τη χρήση ασχολείται με τη μελέτη της συνολικής απόδοσης του έργου ZERO-PLUS και κυρίως τη διασύνδεση μεταξύ των δεδομένων που θεωρούνται αντικειμενικά (όσα προέρχονται από μετρήσεις και παρακολούθηση) και εκείνων που θεωρούνται υποκειμενικά (ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις, έρευνες). Στο υφιστάμενο πλαίσιο, τα πρώτα δεδομένα συνδυάστηκαν με τα τελευταία σε μια προσπάθεια να παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη εικόνα της πραγματικής χρήσης και της χρηστικότητας των κτιρίων, τα οποία αντιμετωπίζονται ως συστήματα που συμπεριλαμβάνουν τις φυσικές ιδιότητες των κτιρίων -με ενσωματωμένα μηχανικά και άλλα συστήματα και εξοπλισμό- καθώς επίσης την πραγματική χρήση από τους ενοίκους.
Οι δράσεις αξιολόγησης κατά τη χρήση υλοποιήθηκαν μεταξύ του καλοκαιριού 2019 και 2020. Σκοπός της αξιολόγησης είναι η έρευνα, η περιγραφή και η ανάλυση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των κτιρίων και των ενοίκων τους καθώς επίσης ο εντοπισμός σχεδιαστικών, μεθοδολογικών ή/και άλλων εμποδίων που αφορούν τη συμπεριφορά. Επιπλέον, δίνεται προσοχή στα χαρακτηριστικά των διαφορετικών ενοίκων, ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα για το πόσο αυτά επηρεάζουν το πώς αντιλαμβάνονται το κτίριο και πόσο ικανοποιημένοι νιώθουν από την ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος (Indoor Environment Quality - IEQ), σε συνδυασμό με την καταγραφή αποκλίσεων που προέρχονται από την ηλικία, το φύλο, την κατάσταση της υγείας κ.ά..
Η αξιολόγηση αναφέρεται στην προκαταρκτική έρευνα (Καλοκαίρι 2019) και σε αυτές που ακολούθησαν, ενώ επίσης καταγράφεται πώς επηρεάστηκαν οι τελευταίες έρευνες από την πανδημία του COVID-19. Φωτίζονται οι παράγοντες που εμποδίζουν τις συγκεκριμένες έρευνες και εξετάζονται πιθανές εναλλακτικές προσεγγίσεις για παραπλήσιες ενέργειες στο μέλλον, με στόχο την αποτροπή παρόμοιων επιπλοκών.
Στα συμπεράσματα αποτυπώνεται ότι δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των εποχών στα επίπεδα ικανοποίησης. Αυτό επιβεβαιώνει ότι ο σχεδιασμός και η κατασκευή των πιλοτικών οικισμών προσαρμόστηκαν στα διαφορετικά πρότυπα κλιματολογικών συνθηκών. Οι διαφορές βαθμού ικανοποίησης με βάση το φύλο, την ηλικία, τη μόρφωση, το επάγγελμα ή την κατάσταση της υγείας ήταν αμελητέες. Η διάκριση όσον αφορά τη χώρα προέλευσης των χρηστών των κτιρίων αφορούσε μόνο την περίπτωση της Κύπρου, καθώς σε όλες τις άλλες χώρες υπήρχε εντοπιότητα των ενοίκων.
