Σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων αναφορικά με τα social media και την επίδρασή που έχουν στους ανηλίκους, αναδεικνύεται η Ελλάδα. Προωθώντας συντονισμένες δράσεις για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού, η χώρα μας έχει πρωτοστατήσει στην μείωση ενός φαινομένου που επηρεάζει την ψυχική υγεία των νέων. Και όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο, αφού η ελληνική κυβέρνηση εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής, ενιαίας, που να περιορίζει ένα φαινόμενο που έχει πάρει τη μορφή χειμάρρου, τραυματίζοντας άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, τη φυσική και νοητική ανάπτυξη ενός νέου ανθρώπου. Ενός νέου ανθρώπου που μένει εγκλωβισμένος σε ένα scroll, αγνοώντας τι συμβαίνει γύρω του, με αποτέλεσμα να χάνει τον εαυτό του και αλλοιώνεται η προσωπικότητά του.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα, από την ανάδειξη του ζητήματος σε διεθνές επίπεδο από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκης στον ΟΗΕ, μέχρι την εθνική στρατηγική και τις παρεμβάσεις του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιδιώκει να καθιερώσει κανόνες για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον. Μέσα από πρωτοβουλίες που συνδυάζουν τεχνολογία, πολιτική βούληση και διακρατική συνεργασία, η Ελλάδα επιχειρεί να θέσει τα θεμέλια για ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον για τις επόμενες γενιές.
Κεντρικά στοιχεία αυτής της προσπάθειας είναι η επαλήθευση ηλικίας (age verification), η ανάπτυξη εργαλείων όπως το Kids Wallet, η συνεργασία με τις πλατφόρμες, καθώς και η διαμόρφωση ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
"Από την 1η Ιανουαρίου 2027 εφαρμόζεται μια κεντρική κυβερνητική επιλογή, την οποία ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ώστε να προστατευτούν ουσιαστικά τα παιδιά από την ανεξέλεγκτη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι πλατφόρμες από εκείνη την ημερομηνία και μετά δεν θα μπορούν να δίνουν πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 15 ετών και οφείλουν να το διασφαλίσουν με αξιόπιστους μηχανισμούς. Ήδη διαθέτουν τα εργαλεία για να αναγνωρίζουν την ηλικία των χρηστών, είτε από τα στοιχεία που δηλώνονται είτε από τη δραστηριότητά τους, και αυτό είναι κάτι που θα πρέπει πλέον να αξιοποιηθεί στην πράξη. Η Ελλάδα, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, ανήκει στις πρώτες χώρες που προχωρούν σε αυτή τη ρύθμιση, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον δεν είναι επιλογή αλλά υποχρέωση. Παράλληλα, εμείς ως Πολιτεία αναπτύσσουμε τα αναγκαία εργαλεία, όπως το Kids Wallet, ώστε να υπάρχει ασφαλής και αξιόπιστη επιβεβαίωση ηλικίας, όμως το βάρος της εφαρμογής ανήκει στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες καλούνται να συμμορφωθούν με το νέο πλαίσιο", δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Τα ορόσημα των ελληνικών πρωτοβουλιών
Η πορεία προς τη διαμόρφωση αυτού του πλαισίου δεν υπήρξε στιγμιαία, αλλά αποτέλεσμα διαδοχικών παρεμβάσεων και πρωτοβουλιών που εκτυλίχθηκαν σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Από την ανάδειξη του ζητήματος στην παγκόσμια ατζέντα έως την εξειδίκευση τεχνικών λύσεων και τη θεσμοθέτηση συγκεκριμένων εργαλείων, η ελληνική στρατηγική εξελίχθηκε μέσα από συγκεκριμένα ορόσημα. Τα σημαντικότερα από αυτά αποτυπώνουν τη σταδιακή μετάβαση από τη διαπίστωση του προβλήματος στη συγκρότηση ενός συνεκτικού και εφαρμόσιμου πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Σεπτέμβριος 2024: Η αφετηρία αυτής της προσπάθειας τοποθετείται τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν ο πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, κατά την ομιλία του στην 79η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Η παρέμβαση αυτή σηματοδότησε την πρόθεση της Ελλάδας να εντάξει το πρόβλημα σε μια ευρύτερη, παγκόσμια ατζέντα.
Δεκέμβριος 2024: Λίγους μήνες αργότερα παρουσιάστηκε η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ανηλίκων από τον Εθισμό στο Διαδίκτυο. Η στρατηγική αυτή αποτέλεσε τη βάση για μια σειρά μέτρων που εστιάζουν τόσο στην πρόληψη όσο και στη ρύθμιση της πρόσβασης των παιδιών σε ψηφιακές υπηρεσίες.
Ιούνιος 2025: Καθοριστική ήταν και η ελληνική παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνιών στο Λουξεμβούργο, παρουσιάστηκε πρωτοβουλία που έθετε στο επίκεντρο τον σχεδιασμό ασφαλέστερων ψηφιακών συστημάτων, την καθιέρωση αξιόπιστων μεθόδων επαλήθευσης ηλικίας και τον προσδιορισμό της "ψηφιακής ενηλικίωσης". Η πρόταση έτυχε στήριξης από 13 κράτη-μέλη, ενισχύοντας τη δυναμική για κοινή ευρωπαϊκή πολιτική.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εισαγάγει ένα μεταβατικό "mini wallet" για την επιβεβαίωση ηλικίας, έως την πλήρη εφαρμογή του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού το 2026. Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με την ελληνική πρόταση για το "Kids Wallet", ένα εργαλείο που φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό μηχανισμό προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
