Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε σε ένα λεπτομερές σχέδιο με τις ελληνικές αρχές και τους οργανισμούς της ΕΕ για τη δημιουργία νέου, αναβαθμισμένου κέντρου υποδοχής στο νησί της Λέσβου έως αρχές Σεπτεμβρίου 2021. Αυτό είναι ένα βασικό βήμα για την επίλυση της κατάστασης μετά τις πυρκαγιές που κατέστρεψαν τον καταυλισμό της Μόριας τον Σεπτέμβριο. Είναι το αποτέλεσμα των εργασιών της Ευρωπαϊκής Τaskforce που δημιουργήθηκε εκείνη τη στιγμή.
"Η σημερινή συμφωνία εκπληρώνει τη δέσμευσή μας για βιώσιμες λύσεις. Έμπρακτη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς την Ελλάδα" επισήμανε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς.
Το υπόμνημα που υπογράφηκε σήμερα καθορίζει τις αντίστοιχες αρμοδιότητες και τους τομείς συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής, των ελληνικών Αρχών και των οργανισμών της ΕΕ. Η σημερινή συμφωνία αφορά κοινοτική χρηματοδότηση επιπλέον των 121 εκατομμυρίων ευρώ που χορηγήθηκε στην Ελλάδα τον περασμένο μήνα για την κατασκευή 3 μικρότερων κέντρων υποδοχής στα νησιά της Σάμου, της Κω και της Λέρου, που θα ολοκληρωθούν επίσης τον Σεπτέμβριο του 2021.
"Με τη συμφωνία μας σήμερα, η Ευρώπη και η Ελλάδα συνεργάζονται για τους ανθρώπους στα νησιά. Θα προσφέρουμε αξιοπρεπείς συνθήκες σε μετανάστες και πρόσφυγες που φτάνουν, καθώς και υποστήριξη των κοινοτήτων στα ελληνικά νησιά. Πρόκειται επίσης για γρήγορες και δίκαιες διαδικασίες, δηλαδή τα κέντρα αυτά να είναι αυτό πρέπει - μόνο μια προσωρινή στάση πριν από την επιστροφή ή την ένταξη" η ανέφερε πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τόνισε "Η διαχείριση της μετανάστευσης είναι μια ευρωπαϊκή πρόκληση και σήμερα εφαρμόζουμε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη".
Η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ίλβα Γιόχανσον τόνισε ότι "αφορά τους ανθρώπους και το βασικό τους δικαίωμα να αισθάνονται ασφαλείς" και προσέθεσε: "Αυτή η συμφωνία είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας βιώσιμης λύσης στη Λέσβο και για να διασφαλιστεί ότι μια κατάσταση όπως η Μόρια δεν μπορεί ποτέ να ξανασυμβεί. Είναι επίσης ένα σημαντικό βήμα στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζουμε τη διαχείριση της μετανάστευσης και ανοίγει τον δρόμο για την πρακτική εφαρμογή των κατευθυντήριων αρχών του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο".
Τον Σεπτέμβριο, η Επιτροπή ανακοίνωσε μια taskforce για την αντιμετώπιση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη Λέσβο, βάσει των αρχών του νέου συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Η σημερινή συμφωνία καθορίζει τους ακόλουθους τομείς συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής, των ελληνικών αρχών και των οργανισμών της ΕΕ:
- Ανάπτυξη και κατασκευή κέντρου υποδοχής σχεδιασμένο να παρέχει επαρκείς συνθήκες και να λειτουργεί με γρήγορες, δίκαιες και αποτελεσματικές διαδικασίες. Το κέντρο θα έχει χώρο με εμπορευματοκιβώτια, μια συγκεκριμένη περιοχή για τους νεοαφιχθέντες για να τους βοηθήσει τις πρώτες μέρες, ιατρικά εμπορευματοκιβώτια για άμεση υγειονομική περίθαλψη, χώρους αναψυχής για σπορ, παιδικές χαρές και προκατασκευασμένα σπίτια για επίσημη και μη τυπική εκπαίδευση. Οι κοινές κουζίνες θα επιτρέψουν την προετοιμασία φαγητού και τα καταστήματα θα εξυπηρετούν βασικές ανάγκες. Θα δημιουργηθούν ειδικά δωμάτια για άτομα με ειδικές ανάγκες.
- Ομαλές διαδικασίες ασύλου και επιστροφής και μέτρα ένταξης για να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει σε παρατεταμένη αβεβαιότητα.
- Προγράμματα εθελοντικής επιστροφής και επανένταξης θα υποστηρίζονται για άτομα που δεν έχουν το δικαίωμα να παραμείνουν στην ΕΕ, αλλά θα δημιουργηθεί επίσης χώρος κράτησης στα κέντρα πολλαπλών σκοπών για την υποστήριξη της αποτελεσματικής επιστροφής. Τα άτομα που χρειάζονται διεθνή προστασία θα υποστηρίζονται καλύτερα για να ξεκινήσουν τη διαδικασία ένταξής τους.
- Συνθήκες υποδοχής σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τα διεθνή πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές, ιδίως σε ό,τι αφορά την υγεία, την ασφάλεια, την αποχέτευση, τα τρόφιμα, την παροχή πληροφοριών και την παροχή συμβουλών, είδη ένδυσης και κοινούς χώρους. Θα ακολουθηθεί μια προσέγγιση που βασίζεται στο φύλο και τα δικαιώματα του παιδιού λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των οικογενειών και των παιδιών (συνοδευόμενων και ασυνόδευτων) διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι οι ευπάθειες αναγνωρίζονται και αντιμετωπίζονται επαρκώς.
- Επαρκής κατάρτιση προσωπικού, ικανότητα και προγραμματισμός, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης κινδύνων και του σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης, για να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του νέου κέντρου.
