Άρθρο της Ιουλίας Τσέτη, Προέδρου και CEO, Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη, από την ειδική έκδοση του Business News Magazine CEOs Insights
Η συζήτηση για το μέλλον του ελληνικού επιχειρείν γίνεται σήμερα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, προκλήσεων αλλά και σημαντικών δυνατοτήτων, καθώς και ενός σταθερού δημοσιονομικού πλαισίου.
Η ελληνική οικονομία, μετά από μια μακρά περίοδο διαδοχικών κρίσεων, έχει εισέλθει σε μια φάση σχετικής σταθεροποίησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι προκλήσεις έχουν εκλείψει. Αντιθέτως, η νέα εποχή χαρακτηρίζεται από ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις, γεωπολιτικές αναταράξεις, μεταβολές στην αγορά εργασίας και αυξανόμενες απαιτήσεις από την κοινωνία και τους θεσμούς. Σε αυτό το σύνθετο τοπίο, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ανάπτυξη αλλά η ποιότητα, η ανθεκτικότητα, η βιωσιμότητα και η διάρκεια αυτής της ανάπτυξης.
Σε αυτήν τη μετάβαση, τέσσερις έννοιες αναδεικνύονται καθοριστικοί πυλώνες για το ελληνικό επιχειρείν: η ηγεσία, το ανθρώπινο δυναμικό, η βιωσιμότητα και η εξωστρέφεια. Δεν λειτουργούν αυτόνομα, ούτε μπορούν να αντιμετωπιστούν αποσπασματικά. Αποτελούν ένα ενιαίο σύστημα που καθορίζει τη στρατηγική κατεύθυνση και τη μακροπρόθεσμη αξία των επιχειρήσεων.
Ηγεσία με ανθρώπινο πρόσωπο
Η ηγεσία, περισσότερο από ποτέ, καλείται να επαναπροσδιορίσει το ρόλο της. Το παραδοσιακό μοντέλο διοίκησης, που στηρίζεται κυρίως στον έλεγχο και στην αυστηρή ιεραρχία, είναι παρωχημένο για να απαντήσει στις σύνθετες προκλήσεις της εποχής. Ο σύγχρονος ηγέτης χρειάζεται στρατηγική διορατικότητα, ενσυναίσθηση αλλά και ικανότητα να αφουγκράζεται τις ανάγκες των ανθρώπων του και τις αλλαγές στο ευρύτερο μακροοικονομικό περιβάλλον. Καλείται να λαμβάνει αποφάσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, να διαχειρίζεται την αβεβαιότητα και να καλλιεργεί κουλτούρα εμπιστοσύνης, διαφάνειας και συνεργασίας. Η ηγεσία σήμερα δεν κρίνεται μόνο από τα οικονομικά αποτελέσματα αλλά από τη δυνατότητα να δημιουργεί σταθερότητα μέσα στην αλλαγή και συνοχή μέσα στην πολυπλοκότητα.
Εργαζόμενοι: Ο άυλος πλούτος μας
Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται το ανθρώπινο δυναμικό. Οι άνθρωποι δεν αποτελούν απλώς έναν παραγωγικό πόρο, αλλά το βασικό στρατηγικό κεφάλαιο κάθε οργανισμού. Οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να ξεχωρίσουν τα επόμενα χρόνια, είναι εκείνες που επενδύουν ουσιαστικά στους ανθρώπους τους: στη συνεχή εκπαίδευση, στην εξειδίκευση, στην αναβάθμιση δεξιοτήτων, στη γνώση και στη δυνατότητα εξέλιξης. Οι νέες γενιές εργαζομένων δεν αρκούνται στην επαγγελματική ασφάλεια - αναζητούν νόημα, αξιοπιστία και προοπτική. Αναζητούν οργανισμούς με ξεκάθαρες αξίες, που σέβονται τη διαφορετικότητα, ενισχύουν τη συμπερίληψη και δίνουν χώρο στη δημιουργικότητα. Για το ελληνικό επιχειρείν, αυτό σημαίνει ότι ο χώρος εργασίας οφείλει να μετασχηματιστεί σε κοινότητα δημιουργίας και συνεισφοράς, και όχι απλώς σε χώρο απασχόλησης.
Η βιωσιμότητα ως υπόδειγμα επιχειρηματικής ευθύνης
Η βιωσιμότητα παράλληλα, έχει πάψει να αποτελεί ένα επικοινωνιακό αφήγημα. Έχει μετατραπεί σε βασικό άξονα επιχειρηματικής στρατηγικής. Τα κριτήρια ESG δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως πλαίσιο συμμόρφωσης με κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά ως εργαλείο βελτίωσης της λειτουργίας, της διακυβέρνησης και της σχέσης των επιχειρήσεων με την κοινωνία. Η ουσιαστική βιωσιμότητα αφορά τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις, τη διαφάνεια στη διοίκηση, την υπευθυνότητα απέναντι στο περιβάλλον και τη συμβολή στην κοινωνική συνοχή. Οι επιχειρήσεις που ενσωματώνουν τη βιωσιμότητα στον πυρήνα της λειτουργίας τους δεν περιορίζουν την ανάπτυξή τους, αντίθετα, ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη αξία και την ανθεκτικότητά τους.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εξωστρέφεια αποκτά νέο και πιο ουσιαστικό περιεχόμενο. Δεν αφορά μόνο την αύξηση των εξαγωγών, αλλά τη συνολική παρουσία των ελληνικών επιχειρήσεων στο διεθνές επιχειρηματικό ανταγωνιστικό οικοσύστημα. Η εξωστρέφεια προϋποθέτει στρατηγικό σχεδιασμό, ποιότητα, αξιοπιστία και ισχυρή ταυτότητα. Η Ελλάδα διαθέτει επιχειρήσεις με υψηλή τεχνογνωσία, δυναμικό ανθρώπινο κεφάλαιο και σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Αυτό που απαιτείται είναι ένα σταθερό θεσμικό περιβάλλον και μια κουλτούρα συνεργασίας, η οποία θα ενισχύσει τις συνέργειες και θα επιτρέψει στις ελληνικές επιχειρήσεις να διεκδικήσουν πιο ενεργό ρόλο διεθνώς.
Μετά την εποχή του Ταμείου Ανάκαμψης
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά στο πλαίσιο αυτό και η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης. Η αξιοποίηση των πόρων του έδωσε σε πολλές επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επενδύσουν σε υποδομές, ψηφιακό μετασχηματισμό, προσυμπτωματικούς ελέγχους και οργανωτική αναβάθμιση. Ωστόσο, το πραγματικό στοίχημα ξεκινά τώρα: πώς οι επενδύσεις αυτές θα μετατραπούν σε διατηρήσιμη αξία και όχι σε συγκυριακό πλεονέκτημα. Η μετάβαση σε μια οικονομία χωρίς έκτακτες «ενέσεις» χρηματοδότησης, απαιτεί ωριμότητα, στρατηγική συνέχεια και έμφαση στη δημιουργία εγγενούς δυναμικής. Εκεί, η ποιότητα της ηγεσίας, η επένδυση στους ανθρώπους, η κουλτούρα βιωσιμότητας και η διεθνής προοπτική, θα καθορίσουν ποιοι οργανισμοί θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται με σταθερότητα.
Το κοινό νήμα που συνδέει όλους αυτούς τους πυλώνες είναι ο Άνθρωπος. Η ηγεσία που επενδύει στους ανθρώπους, η βιωσιμότητα που επιστρέφει αξία στην κοινωνία και η εξωστρέφεια που βασίζεται στην ποιότητα και στην αξιοπιστία, συνθέτουν ένα νέο μοντέλο ελληνικού επιχειρείν, με διεθνή ωστόσο χαρακτηριστικά. Ένα μοντέλο που δεν εστιάζει μόνο στο παρόν, αλλά εστιάζει στρατηγικά, ερευνητικά και αναπτυξιακά στο μέλλον.
