Εν μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων, η εταιρεία PotPan SA, που δραστηριοποιείται στο χώρο των τροφίμων και έτοιμων γευμάτων, κατεψυγένων ή νωπών με μεγάλη γκάμα πελατών στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ανοίγει νέους ορίζοντες. Επεκτείνεται ακόμα περισσότερο στον ιδιωτικό τομέα και στον κλάδο του τουρισμού και διευρύνει τη γκάμα τροφίμων που διανέμει στα σούπερ μάρκετ, αξιοποιώντας την τάση που υπάρχει για έτοιμο ποιοτικό φαγητό.
Η εταιρεία αν και το 2021 εκτιμάται ότι έκλεισε με πτώση τζίρου 20-25%, λόγω της πανδημίας και της αναδιάρθρωσης του χαρτοφυλακίου παλατών της, οι προβλέψεις για το 2022 είναι θετικές, παρά την ιδιαίτερα ρευστή οικονομική κατάσταση, με την εταιρεία να στρέφεται σε συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα και να κεφαλαιοποιεί τις προσπάθειες ετών σε ό,τι αφορά το catering ξενοδοχείου.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Γιάννης Τουτζιαρίδης ανοίγει τα χαρτιά του στο BusinessNews.gr μιλώντας για όλα: Για το πως αντιμετωπίζει η εταιρεία τις πολλαπλές κρίσεις, για τις αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων, αλλά και για την επιθυμία για ενίσχυση των εξαγωγών.
Η παρούσα κατάσταση, κυρίως λόγω του πολέμου και όσα αυτός έφερε ειδικά σε θέμα αυξήσεων τιμών, πόσο σας έχει επηρεάσει;
Καταρχάς δεν ξέρουμε σε ποιον από όλους τους εξωγενείς παράγοντες, οι οποίοι μας έχουν επηρεάσει να πρωτοαναφερθούμε. Μετά από την πανδημία, που ακόμα μας επηρεάζει, έχουμε το θέμα του πολέμου στην Ουκρανία και όλο αυτό που έχει συμβεί. Πράγματι, υπάρχει μια αλληλεπίδραση παραγόντων που αλλάζουν και δημιουργούν μεγάλες επιπλοκές στο πως λειτουργούν οι εταιρείες εν γένει. Τρεις είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν: Το πρώτο είναι η επίπτωση στις πρώτες ύλες και στην ενέργεια, στο κόστος τους, το δεύτερο είναι η επίδραση στα logistics και στην αλυσίδα τροφοδοσίας και το τρίτο είναι η διαθεσιμότητα του εργατικού δυναμικού. Αυτοί, δε, είναι παράγοντες παγκόσμιοι και όχι μόνο ελληνικοί. Για αυτό και συμβαίνει το παράδοξο ότι, ενώ υπάρχει ζήτηση, τουλάχιστον προς το παρόν, πολλές εταιρείες επιλέγουν να περιορίσουν την παραγωγή τους. Προς το παρόν οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν επηρεάσει σημαντικά το κόστος του χρήματος, αλλά εάν αυτό γίνει θα έχουμε ένα «εκρηκτικό μίγμα
Πως αντιμετωπίζετε εσείς την κατάσταση;
Ο κάθε παράγοντας έχει τη δική του αντιμετώπιση. Για το πρώτο θέμα της αύξησης των πρώτων υλών και της ενέργειας, φροντίζουμε να έχουμε ένα οργανωμένο τμήμα προμηθειών με ανθρώπους εκπαιδευμένους, να κάνουμε σωστές έρευνες αγοράς και σωστό κλείσιμο συμφωνιών. Επειδή το κόστος μεταβάλλεται τόσο συχνά είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις το που βρίσκεσαι ως εταιρεία σε σχέση με τις τιμές που έχεις δώσει στην αγορά. Είναι κάτι που πρέπει να γίνει με τρόπο προσεκτικό και μελετημένο. Πολλές φορές επιλέγουμε να απορροφούμε όσο το δυνατόν περισσότερο τις αυξήσεις γιατί στο τέλος ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αγοράσει το προϊόν. Εκεί έχουμε αναπτύξει, ως εταιρεία, κάποιες τεχνικές που παρακολουθούμε πολύ συστηματικά τις τιμές των πρώτων υλών μας, αλλά και τις τιμές της ενέργειας. Είναι, επί της ουσίας, ένα index που έχουμε φτιάξει στο βασικό καλάθι των πρώτων υλών και της ενέργειας που διαμορφώνουν το κόστος του προϊόντος μας. Αυτό είναι ένα εργαλείο για εμάς γιατί πλέον κάτι, στο οποίο η τιμή άλλαζε παλαιότερα κάθε χρόνο ή κάθε έξι μήνες, τώρα αλλάζει κάθε εβδομάδα. Μην ξεχνάμε, εξάλλου, ότι πουλάμε ένα βασικό αγαθό, φαγητό που είναι είδος πρώτης ανάγκης για όλους μας.
Ελλείψεις έχετε σε πρώτες ύλες; Υπάρχει θέμα με το ηλιέλαιο όπως αναφέρονταν έντονα τις προηγούμενες εβδομάδες;
Αυτό θα σας έλεγα ακριβώς. Εμείς χρησιμοποιούμε στο 90% της παρασκευής του φαγητού μας, ελαιόλαδο. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι είμαστε από τους πολύ λίγους στην αγορά του βιομηχανικού catering που χρησιμοποιούμε σχεδόν αποκλειστικά ελαιόλαδο στα γεύματα μας, το οποίο βέβαια έχει και αυτό αύξηση κατά 20% τους τελευταίους 6 μήνες.
Συνεπώς, δεν ανησυχούμε και δεν νιώθουμε τόσο για την έλλειψη του ηλιέλαιου, Ωστόσο, επειδή όλα τα έλαια συμπαρασύρουν τις τιμές τους, το νιώθουμε στο κόστος..
Σε κάποιες άλλες, ίσως, βασικές πρώτες ύλες;
Βασικές ελλείψεις δεν έχουμε προς το παρόν. Παραδίδουμε σε όλους τους πελάτες μας όλα τα προϊόντα μας και τις παραγγελίες κατά 100%, στην ώρα τους και μπορώ να πω ότι και αυτή την κρίση την έχουμε διαχειριστεί με επιτυχία και αυτό χάρη στους ανθρώπους μας, γιατί χωρίς αυτούς δεν θα ξεπερνιούνταν τα προβλήματα. Επίσης, η εταιρεία μου, λόγω των μακροχρονίων σχέσεων με τους προμηθευτές της έχει σίγουρα μια θα έλεγα προτεραιότητα όταν υπάρχουν οι οποιασδήποτε ελλείψεις.
Σε σχέση με τις εξαγωγές, υπάρχουν ζητήματα;
Εμείς, εκ των πραγμάτων, δεν ήμασταν ποτέ καθαρόαιμη εξαγωγική εταιρεία. Κάνουμε μεν σοβαρές προσπάθειες, αλλά δεν έχουμε επηρεαστεί από αυτή τη δίνη του πολέμου σε μεγάλο βαθμό. Ωστόσο, δεν σας κρύβω ότι από πλευράς εμπορικής κάνουμε μεγάλες προσπάθειες, ειδικά αυτή τη χρονιά, να αναπτύξουμε κανάλια στο εξωτερικό. Οι συζητήσεις μας είναι σε προχωρημένο βαθμό, οπότε θεωρώ ότι θα έχουμε στο μέλλον ένα μεγαλύτερο κομμάτι του τζίρου μας σε εξαγωγές. Πέρυσι ήταν γύρω στα 5% του συνολικού μας τζίρου και φέτος περίπου 10% και είναι κυρίως στη Δυτική Ευρώπη, Γερμανία, Γαλλία και Κύπρο. Είναι ένα κομμάτι που θέλουμε γενικά να αναπτύξουμε. Ποιος δεν το θέλει; Σε αυτό το σημείο, όμως, θα ήθελα να πω κάτι: Είναι θετικό να εξάγεις, αλλά είναι επίσης θετικό να έχεις μια αναπτυγμένη τοπική αγορά και να πατάς πολύ γερά στα πόδια σου, έτσι ώστε να αναπτύξεις τις εξαγωγές σου με συνέπεια και με ένα βάθος χρόνου. Η ελληνική αγορά έχει πολλές ευκαιρίες για τον κλάδο μας που είναι πιο εύκολο για εμάς να τις αναπτύξουμε.
Μπορείτε να μας δώσετε κάποια παραδείγματα;
Το κομμάτι του ξενοδοχείου και το τουριστικό κομμάτι εν γένει είναι πολύ ενδιαφέρουσα αγορά για εμάς αυτή τη στιγμή. Και αυτό γιατί υπάρχει μια μεταστροφή από τις ξενοδοχειακές αλυσίδες ή επιχειρήσεις για εταιρείες που προσφέρουν έτοιμες λύσεις catering στα ξενοδοχεία ή μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά σε ξενοδοχεία, στην κουζίνα τους. Αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει έλλειψη προσωπικού, δεν μπορούν να βρουν πλέον εύκολα εξειδικευμένους ανθρώπους για την κουζίνα τους, μάγειρες, βοηθούς κλπ. και αν τους βρίσκουν έχουν πολύ μεγάλο κοστολόγιο. Και εκεί λοιπόν χρειάζονται σοβαρές και έμπειρες εταιρείες που μπορούν να τους παρέχουν και να υποστηρίζουν αυτό το κομμάτι. Να παράγουν διαχρονικές ελληνικές συνταγές όπως ο μουσακάς, το παστίτσιο, τα γεμιστά και γενικά την αυθεντική ελληνική κουζίνα που θα ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό πελάτη, διότι μην ξεχνάμε την σημασία των trip advisor reviews. Επίσης, πλέον τα ξενοδοχεία τείνουν να κατανέμουν τις δραστηριότητες τους και να επικεντρώνονται στον guest, πχ οι κουζίνες τείνουν να σταματήσουν να μαγειρεύουν το φαγητό του προσωπικού και εκεί μπαίνουμε εμείς, ΄με ένα πολύ χαμηλό κόστος παραγωγής, πολύ ανταγωνιστικό. Από μελέτες που έχουμε, εξοικονομούμε από 20% μέχρι και 25% στα κόστη λειτουργίας μιας κουζίνας ενός ξενοδοχείου.
Αυτή η αγορά, βέβαια, θα άνοιξε περισσότερο τώρα φαντάζομαι, καθώς υπήρχαν θέματα λόγω πανδημίας…
Ισχύει αυτό, ωστόσο, εμείς την επιδιώκουμε και την καλλιεργούμε τουλάχιστον δέκα χρόνια αυτή την αγορά του ξενοδοχείου. Η πανδημία ήρθε να ανακόψει λίγο την ανάπτυξή της και ό,τι είχαμε φτιάξει, όμως, πάλι τώρα έγινε πάλι μια γρήγορη μεταστροφή από πολλές ξενοδοχειακές αλυσίδες. Έτσι αυτό είναι ένα μεγάλο κομμάτι που υπολογίζουμε στο growth της εταιρείας μας στο μέλλον. Θα έλεγα ότι είναι μια μορφή εξαγωγής, διότι απευθυνόμαστε σε ξένους καταναλωτές, αλλά στη χώρα μας.
Θα σας πάω τώρα σε ένα άλλο κομμάτι στα εξειδικευμένα γεύματα όπως πχ vegan, χωρίς γλουτένη. Είστε ευέλικτοι όσον αφορά τις διαφορετικές διατροφικές συνήθειες;
Είμαστε εταιρεία που δραστηριοποιούμαστε στο χώρο 22 χρόνια, και καταφέραμε και επιβιώσαμε διότι αγαπάμε αυτό που κάνουμε, πάνω απ’ όλα είμαστε foodies. Συνεπώς, είναι η δουλειά μας να ακολουθούμε τις τάσεις και προσπαθούμε αυτό το καινούργιο να είμαστε εμείς οι πρώτοι που θα το παρουσιάσουν στον καταναλωτή. Παράγουμε έτοιμα γεύματα vegan πιστοποιημένα για αρκετούς πελάτες μας. Είναι ανερχόμενη, αλλά όχι κύρια τάση αυτή, το μερίδιο αγοράς που κατέχει είναι ακόμα πολύ μικρό. Όμως πρέπει να δώσουμε χρόνο και σε αυτή και έχουμε αφιερώσει αρκετό χρόνο και κόπο από το R&D που κάνουμε όλα αυτά τα χρόνια. Γενικά όμως ακολουθούμε τις τάσεις της αγοράς και σεβόμαστε όλες τις διατροφικές προτιμήσεις για αυτό άλλωστε και διαθέτουμε πιστοποίηση HALAL και σύντομα και KOSHER. Επίσης, πλέον, παράγουμε γεύματα σε υψηλά σε πρωτεΐνες, χωρίς πρόσθετα, επίσης είναι σε μεγάλη ζήτηση αυτή τη στιγμή. Φέτος το χειμώνα παρατηρήσαμε μεγάλη ζήτηση στα όσπρια για παράδειγμα.
Ποια από τις αγορές στις οποίες δραστηριοποιείστε άντεξε περισσότερο μέσα στην πανδημία; Πιθανολογώ, ας πούμε, αυτή των νοσοκομείων.
Ήμαστε από τις πρώτες εταιρείες που εξειδικευθήκαμε στη σίτιση νοσοκομείων, τόσο ιδιωτικών, όσο και δημοσίων, έχουμε κάνει σίτιση σε όλων των ειδών τις κλινικές, γενικές, παιδιατρικές, γυναικολογικές. Ακόμα, μάλιστα, σιτίζουμε το Ψυχιατρικό νοσοκομείο που έχει πάνω από 1000 άτομα. Έχουμε εξειδικευθεί σε αυτό το κομμάτι. Όμως και τα νοσοκομεία επηρεάστηκαν, μειώθηκε ο αριθμός των επισκεπτών, ήταν πολλές οι επεμβάσεις που αναβλήθηκαν, επηρεάστηκε και αυτός ο κλάδος. Να σας πω, με την ευκαιρία, όμως ότι πλέον η πανδημία σαν κρίση είναι κάτι που το έχουμε αφήσει πίσω μας. Βλέπουμε μπροστά, προσβλέπουμε στην ανάπτυξη του τουρισμού μας, πιστεύουμε ότι έχει ωριμάσει πάρα πολύ το τουριστικό μας προϊόν και πραγματικά έχουμε ξεχάσει τα της πανδημίας και προχωράμε μπροστά. Πιστεύουμε, δε, ότι και ο πόλεμος δεν θα έχει τελικά μεγάλο αντίκτυπο στο προϊόν μας και θα το ξεπεράσουμε και αυτό όπως όλες τις κρίσεις μέχρι σήμερα. Άλλωστε, απασχολούμε 300 περίπου άτομα προσωπικό και έχουμε μεγάλη ευθύνη απέναντι τους. Ήμουν ο πρώτος που πριν 20 χρόνια επένδυσε σε dedicated μονάδα παραγωγής ετοίμων γευμάτων και ομολογώ ότι τότε η κίνηση αυτή ήταν πριν την ώρα της, από τότε μέχρι σήμερα η αγορά αναπτύχθηκε. Περάσαμε από πολλές διαφορετικές φάσεις και σήμερα είμαστε leader στην αγορά, έχουμε το περισσότερο τζίρο μας στον ιδιωτικό τομέα και αναπτύσσουμε πολλά ενδιαφέροντα και πολλά υποσχόμενα πρότζεκτ όπως το ecommerce www.gourmetcuisine.gr που παρέχει εβδομαδιαία πιστοποιημένα μενού με home delivery.
Μιλήστε μου λίγο για το κομμάτι του έτοιμου φαγητού στα σούπερ μάρκετ, που λόγω και των αυξήσεων στην ενέργεια, έχει ανέβει η ζήτησή του.
Ο καταναλωτής αυτή τη στιγμή και μέσα στην πανδημία επισκέφθηκε συχνότερα το σούπερ μάρκετ, γνώρισε προϊόντα που δεν είχε γνωρίσει πριν, τόσο φρέσκα, όσο και καταψυγμένα. Η PotPan παράγει νωπά γεύματα με διάρκεια ζωής 14 ημερών χωρίς συντηρητικά και χωρίς παστερίωση. Θέλουμε τα γεύματα μας να κρατούν όλα τα θρεπτικά τους συστατικά, αλλά και την παραδοσιακή γεύση τους. Η αγορά αυτή τρέχει για την εταιρεία μας με αύξηση 75% φέτος σε σχέση με πέρυσι. Στο ίδιο μοτίβο αναπτύσσονται και τα κατεψυγμένα έτοιμα γεύματα, εδώ η πανδημία έπαιξε το ρολό της μιας και ο καταναλωτής εμπιστεύτηκε περισσότερο τα κατεψυγμένα έτοιμα γεύματα και σήμερα ζητάει premium προϊόντα. Για αυτή ακριβώς την αγορά παράγουμε τα gourmet cuisine Fresh Frozen, ποιοτικά έτοιμα γεύματα χωρίς συντηρητικά με τις φρεσκότερες πρώτες ύλες που τα καταψύχουμε σε spiral freezers, έτσι ώστε να κρατάνε την φρεσκάδα τους αναλλοίωτη. Η σημαντική αύξηση της αγοράς των έτοιμων γευμάτων στα σουπερμάρκετ και τη φετινή χρονιά έρχεται να ενισχυθεί από το γεγονός της ραγδαίας αύξησης του κόστους της ενέργειας. Ο Έλληνας σκέπτεται πλέον αυτό που λέμε ‘’να βάλει την κατσαρόλα στη φωτιά’’. Ειδικά αν δεν έχει οικογένεια, σκέπτεται δύο φορές να το κάνει, γιατί για ένα και δύο άτομα δεν συμφέρει. Άρα το convenience μαζί με την αύξηση της ενέργειας και των πρώτων υλών συντελούν στην ραγδαία άνοδο της κατηγορίας.
Σε αυτό το κομμάτι σκέφτεστε να αναπτύξετε περισσότερη ποικιλία η κάποια καινούργια τεχνολογία;
Ναι, είμαστε σε αυτή τη λογική της ανάπτυξης μεγαλύτερης γκάμας και αυτή τη στιγμή θεωρώ ότι είμαστε από τις πρώτες εταιρείες που δραστηριοποιούμαστε και θα το εξελίξουμε ακόμα περισσότερο, με γεύματα και ακόμα και χαμηλών θερμίδων. Οσον αφορά την τεχνολογία, είμαι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω ότι είμαστε η πρώτη εταιρεία παραγωγής ετοίμων γευμάτων που είναι σε θεση σήμερα να συσκευάζει τα νωπά γεύματά της με τεχνολογία MAP στον πιο φιλικό για το περιβάλλον περιέκτη από την HALOPACK.
Βλέπω διάθεση ανάπτυξης και αναρωτιέμαι: Προτάσεις από Funds για επένδυση ή για σύμπραξη, σας έχουν γίνει;
Αυτό είναι μια μεγάλη κουβέντα. Συζητήσεις κάνουμε, καθώς έχουμε ένα καλό προφίλ στην αγορά, καθώς παρότι είμαστε μια ελληνική, οικογενειακή εταιρεία, διαθέτουμε ένα τεχνοκρατικό προφίλ. Επομένως αυτό αρέσει και προσελκύει επενδυτές. Είμαστε επίσης σε έναν κλάδο που είναι διαχρονικός σε ενδιαφέρον από επενδυτές και funds. Όμως δίνουμε μεγάλη αξία στο κομμάτι της επιχειρηματικής ευελιξίας γιατί το απαιτεί η αγορά. Είμαστε πολύ προσεκτικοί στις επιλογές μας. Αυτή τη στιγμή έχουμε τις χρηματοδοτήσεις και τα κεφάλαια που χρειαζόμαστε. Όμως από την άλλη πλευρά, βλέπουμε ότι το επιχειρηματικό περιβάλλον ευνοεί τους ομίλους εταιρειών και τις συνέργειες, έχουμε ανοιχτά μάτια, είμαστε ανοιχτοί σε κουβέντες, κάνουμε συζητήσεις, δεν θέλουμε, ωστόσο, να αλλοιώσουμε τον χαρακτήρα της εταιρείας μας και να διατηρήσουμε την ευελιξία μας γιατί πιστεύουμε πολύ στην ταχύτητα των αποφάσεων. Εμείς προχωράμε project σε τρεις μήνες εκεί που άλλες εταιρείες κάνουν χρόνια. Αυτό δεν θέλουμε να το χάσουμε, είναι κάτι που είναι το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα. Ωστόσο, δεν υποβαθμίζω τη σημασία του να ανήκεις σε έναν όμιλο, είναι κάτι που το κοιτάμε.
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να σας ρωτήσω αν έκλεισε με θετικό πρόσημο το 2021.
Περάσαμε από όλη αυτή τη δίνη της πανδημίας, παραμένοντας αμιγώς ελληνική και οικογενειακή εταιρεία. Δεν έχουμε άλλα business units. Είχαμε ένα πάρα πολύ καλό 2020, όμως, το 2021 κλείνει με πτώση του τζίρου και αυτό γιατί κάνουμε μια αναδιάρθρωση του χαρτοφυλακίου μας. Στρεφόμαστε πλέον στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό έγινε και κάπως εσκεμμένα. Θυσιάζουμε τον τζίρο για πιο υγιείς και μακροχρόνιες συνεργασίες. Αυτή είναι μια στρατηγική απόφαση που έχουμε λάβει. Να κρατήσουμε ένα συγκεκριμένο ποσοστό του δημοσίου στις δουλειές μας έτσι ώστε να αναπτύσσουμε με ταχύτερους ρυθμούς τον ιδιωτικό τομέα. Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμώ, χωρίς να είναι και εντελώς ακριβές, ότι το 2021 θα κλείσει με 20-25% πτώση. Από την άλλη, βλέπουμε, ότι παρά τις δυσκολίες, ότι το 2022 θα κλείσει σημαντικά ανοδικά σε σχέση με το 2021 και θα καταφέρουμε να πετύχουμε διπλό στόχο: Και ότι θα πετύχουμε περισσότερες δουλειές του ιδιωτικού τομέα που είναι το ζητούμενο, αλλά και πιο υγιείς συνεργασίες με μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους.
