Στη συνέντευξή της στο Business News Magazine τονίζει, μεταξύ άλλων, πως η σημερινή Αλβανία αποτελεί μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη ευκαιρία για επενδύσεις και συνεργασίες και υπογραμμίζει το ρόλο της αλβανικής κοινότητας στην Ελλάδα όσον αφορά τις διμερείς σχέσεις.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τσουκαλά
Πώς θα περιγράφατε την παρούσα κατάσταση των σχέσεων Αλβανίας–Ελλάδας;
Οι σχέσεις Αλβανίας-Ελλάδας βρίσκονται σε ένα εποικοδομητικό και προσανατολισμένο προς το μέλλον στάδιο. Παρόλο που οι ιστορικές πολυπλοκότητες παραμένουν, και οι δύο κυβερνήσεις δεσμεύονται στο διάλογο, τη συνεργασία και την επίλυση των εκκρεμών διμερών ζητημάτων. Μοιραζόμαστε κοινά συμφέροντα όσον αφορά την περιφερειακή σταθερότητα, την οικονομική ανάπτυξη και την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση.
Οι επισκέψεις υψηλού επιπέδου και η θεσμική συνεργασία έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη, ενώ παρατηρείται αυξανόμενη συνεργασία στο εμπόριο, την ενέργεια και τις πολιτιστικές ανταλλαγές.
Ποιες θα λέγατε πως είναι οι βασικές προτεραιότητες της Πρεσβείας της Αλβανίας στην Αθήνα για τους επόμενους 12-24 μήνες;
Η Πρεσβεία της Αλβανίας στην Αθήνα στοχεύει στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων Αλβανίας-Ελλάδας σε πολλαπλά επίπεδα, εστιάζοντας σε ορισμένες βασικές προτεραιότητες για την επόμενη περίοδο. Αυτές περιλαμβάνουν την προώθηση του πολιτικού διαλόγου για την επίλυση εκκρεμών ζητημάτων και την ενίσχυση μιας θετικής ατζέντας, στηριγμένης στον αμοιβαίο σεβασμό και το διεθνές δίκαιο.
Η οικονομική συνεργασία αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την Πρεσβεία, η οποία προωθεί ενεργά τις εμπορικές και επενδυτικές ευκαιρίες μέσω πλατφορμών όπως οικονομικά φόρουμ, συνέδρια και θεματικές στρογγυλές τράπεζες. Αυτές οι προσπάθειες στοχεύουν στη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για νέες συνεργασίες, δέσμευση που θα συνεχιστεί με ανανεωμένη έμφαση και ενισχυμένη δυναμική.
Η στήριξη της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει επίσης κεντρική προτεραιότητα, με προσπάθειες αξιοποίησης του ρόλου της Ελλάδας ως βασικού εταίρου εντός της Ε.Ε. Η αλβανική Διασπορά στην Ελλάδα αποτελεί έναν ακόμη στρατηγικό πυλώνα. Η Πρεσβεία θα συνεχίσει να συνεργάζεται με αυτό το πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό, με στόχο την ενίσχυση των πολιτιστικών και οικονομικών δεσμών, διασφαλίζοντας ότι η συμβολή τους αναγνωρίζεται και εντάσσεται ουσιαστικά σε διμερείς πρωτοβουλίες.
Τέλος, η Πρεσβεία θα εντείνει τις προσπάθειες για την προώθηση διασυνοριακών έργων συνεργασίας, όπως εκείνων στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg VI-A Ελλάδα-Αλβανία 2021-2027, με σκοπό τη βελτίωση των υποδομών και της περιφερειακής διασύνδεσης.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις διατηρούν ιστορικά ισχυρή παρουσία στην Αλβανία. Ποιοι τομείς προσφέρουν σήμερα τις πιο ελκυστικές ευκαιρίες για Έλληνες επενδυτές;
Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας πως οι Έλληνες επενδυτές είναι απολύτως ευπρόσδεκτοι στην Αλβανία. Εκτιμούμε βαθύτατα και είμαστε ευγνώμονες για τη θεμελιώδη συμβολή της ελληνικής επιχειρηματικότητας στην οικονομική πρόοδο της Αλβανίας από τη στιγμή της μετάβασης από το κρατικά ελεγχόμενο στο ελεύθερο οικονομικό μοντέλο.
Την τελευταία δεκαετία, οι ελληνικές άμεσες επενδύσεις στην Αλβανία έχουν παρουσιάσει κάμψη, κυρίως λόγω των οικονομικών δυσκολιών στην Ελλάδα. Το κενό αυτό καλύφθηκε εν μέρει από άλλους βασικούς εταίρους, βάσει των κανόνων της αγοράς. Ωστόσο, ανυπομονούμε να δούμε μια δυναμική επανεκκίνηση της ελληνικής επενδυτικής παρουσίας και να αναβαθμίσουμε τη διμερή οικονομική συνεργασία σε νέα επίπεδα.
Η Ελλάδα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αλβανίας -αυτήν τη στιγμή κατατάσσεται στην τρίτη θέση- κάτι που εξηγείται φυσικά λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας, της ισχυρής παρουσίας και εξοικείωσης των Αλβανών καταναλωτών με τα ελληνικά προϊόντα, αλλά και του εκτεταμένου και ευνοϊκού νομικού πλαισίου για τις οικονομικές σχέσεις. Υπάρχει, επομένως, ακόμη τεράστιο περιθώριο για ενίσχυση τόσο των επενδυτικών συνεργασιών όσο και του όγκου των εμπορικών ροών.
Το επενδυτικό περιβάλλον της Αλβανίας είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό, με ανταγωνιστικό εργατικό κόστος, υποστηρικτικό νομικό πλαίσιο και εγγύτητα προς τις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά τα στοιχεία καθιστούν την Αλβανία στρατηγικό προορισμό για την επέκταση των ελληνικών επιχειρήσεων. Χάρη στην ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τη δυνατότητα διασυνοριακής συνεργασίας, οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, προκειμένου να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επόμενη φάση ανάπτυξης της Αλβανίας. Ήδη, περισσότερες από 550 ελληνικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Αλβανία, καθιστώντας την Ελλάδα έναν από τους βασικούς ξένους επενδυτές στη χώρα.
Κομβικά έργα όπως το Durana Tech Park και η TEDA Tirana αποτελούν βασικούς άξονες στην προσπάθεια της Αλβανίας να προσελκύσει επενδύσεις, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Τα συγκεκριμένα projects προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για ελληνικές επιχειρήσεις, σε απόλυτη σύμπλευση με τις αναπτυξιακές στοχεύσεις της Αλβανίας και την ελληνική τεχνογνωσία.
Το Durana Tech Park, έργο της Επενδυτικής Εταιρείας της Αλβανίας (Albanian Investment Corporation), λειτουργεί ως κόμβος υψηλής τεχνολογίας, με στόχο την ενίσχυση της καινοτομίας, της έρευνας και της ανάπτυξης στη χώρα. Στόχος του είναι να προσελκύει διεθνείς εταιρείες και επενδυτές από το χώρο της τεχνολογίας, προσφέροντας υποστηρικτικό περιβάλλον για τη δημιουργία νέων προϊόντων, την προώθηση εξαγωγών και τη συνεργασία μεταξύ ξένων επιχειρήσεων και τοπικών φορέων. Οι ελληνικές εταιρείες, εν προκειμένω, μπορούν να επωφεληθούν ιδιαίτερα από κοινές δράσεις έρευνας και ανάπτυξης, αξιοποιώντας το ανερχόμενο τεχνολογικό δυναμικό της Αλβανίας και τη στρατηγική της θέση ως έξοδος στα Βαλκάνια και την Ε.Ε.
Η TEDA Tirana, βιομηχανική ζώνη 35 εκταρίων στην περιοχή Κασάρ των Τιράνων, έχει σχεδιαστεί για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων σε τομείς μεταποίησης: αυτοκινητοβιομηχανία, τεχνολογία πληροφοριών (ΙΤ), ηλεκτρονικά και βιοτεχνολογία. Προσφέρει ισχυρά κίνητρα, όπως μειωμένοι εταιρικοί φόροι και απαλλαγή από ΦΠΑ για εισαγωγή μηχανολογικού εξοπλισμού, αποτελώντας έναν εξαιρετικά ελκυστικό προορισμό για τις ελληνικές επιχειρήσεις που θέλουν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην Αλβανία.
Πέρα από αυτούς τους τομείς, στρατηγικές ευκαιρίες υπάρχουν επίσης στους κλάδους του τουρισμού, της ενέργειας, της γεωργίας και των κατασκευών.
Καταγράφονται πρόσφατες μεταρρυθμίσεις ή αλλαγές πολιτικής στην Αλβανία που στοχεύουν στη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος για ξένες επιχειρήσεις;
Τα τελευταία χρόνια, η Αλβανία έχει υιοθετήσει μια εκτεταμένη μεταρρυθμιστική ατζέντα, με στόχο το μετασχηματισμό του οικονομικού της τοπίου, τη βελτίωση της διακυβέρνησης και την ενίσχυση της ελκυστικότητάς της προς τους ξένους επενδυτές. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές καθοδηγούνται τόσο από τον στρατηγικό στόχο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τη συνειδητή προσπάθεια δημιουργίας ενός ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε σειρά σημαντικών αλλαγών πολιτικής, με έμφαση στην εναρμόνιση του νομικού και θεσμικού πλαισίου με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, στον εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος, στην αναβάθμιση των υποδομών, στη ψηφιακή διακυβέρνηση και στην παροχή στοχευμένων κινήτρων για στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT) και η μεταποίηση (manufacturing).
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η αναθεωρημένη νομοθεσία περί Στρατηγικών Επενδύσεων, η οποία προσφέρει ευνοϊκές ρυθμίσεις για μεγάλα έργα, όπως διαδικασίες fast-track για αδειοδοτήσεις και πρόσβαση σε κρατική γη. Παράλληλα, η ένταξη της Αλβανίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA) διευκολύνει τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, με την εφαρμογή ενός απλουστευμένου φορολογικού καθεστώτος και μιας πιο στοχευμένης στρατηγικής για τη δημοσιονομική διαχείριση να σηματοδοτούν μια ξεκάθαρη δέσμευση στις μεταρρυθμίσεις.
Η συμμετοχή της Αλβανίας στο νέο Conditional Growth Plan της Ε.Ε., το οποίο προβλέπει χρηματοδότηση σχεδόν 1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2024-2027, έρχεται να ενισχύσει αυτήν τη μεταρρυθμιστική πορεία, εστιάζοντας σε τομείς όπως η δικαιοσύνη, η δημόσια διοίκηση, η πράσινη μετάβαση και η ψηφιακή οικονομία.
Επιπλέον, η αναθεώρηση του Νόμου για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις τον Ιούνιο του 2023 οδήγησε στη δημιουργία του Οργανισμού Start-up Albania, που προσφέρει υποστήριξη μέσω θερμοκοιτίδων, επιχορηγήσεων και μηχανισμών προσφυγής/επανεξέτασης.
Συνολικά, τα μέτρα αυτά αποτελούν άλμα προς ένα πιο φιλικό και προβλέψιμο περιβάλλον για τους ξένους επενδυτές, με απλοποιημένες διαδικασίες, ευθυγραμμισμένες με τις ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές.
Πώς μπορούν η Ελλάδα και η Αλβανία να ενισχύσουν περαιτέρω το διασυνοριακό εμπόριο και τη συνδεσιμότητα των υποδομών - ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των logistics και των ψηφιακών δικτύων;
Η Ελλάδα και η Αλβανία μοιράζονται την κοινή δέσμευση για την ενίσχυση του διασυνοριακού εμπορίου και της συνδεσιμότητας των υποδομών, αναγνωρίζοντας ότι η συνεργασία αυτή προσφέρει αμοιβαία οικονομικά οφέλη και αναβαθμίζει την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η ενίσχυση αυτών των δεσμών αποτελεί πραγματικά μια win-win ευκαιρία και γι’ αυτό εστιάζουμε σε στοχευμένες δράσεις συνεργασίας τους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, των logistics και της ψηφιακής τεχνοδομής.
Στον τομέα της ενέργειας, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη έργα αναβάθμισης των υφιστάμενων διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παράλληλα προωθείται η κατασκευή νέων. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στη διεύρυνση της σύνδεσης φυσικού αερίου. Η Αλβανία εργάζεται επίσης για την εναρμόνιση της αγοράς THWηλεκτρικής ενέργειας με το Ευρωπαϊκό Μοντέλο-Στόχο (EU Target Model), αξιοποιώντας την πολύτιμη εμπειρία της Ελλάδας όσον αφορά αυτήν τη μετάβαση.
Στις μεταφορές και τα logistics, προτεραιότητα δίνεται στην αναβάθμιση του Διαδρόμου VIII (Corridor VIII), ενός κρίσιμου οδικού και σιδηροδρομικού άξονα για την περιφερειακή εμπορική δραστηριότητα. Η βελτίωση των συνοριακών διελεύσεων και ο εκσυγχρονισμός των τελωνειακών υποδομών μέσω έξυπνων ψηφιακών λύσεων (smart logistics), θα συμβάλουν στη μείωση των καθυστερήσεων και την επιτάχυνση των ροών εμπορίου.
Στο πεδίο των ψηφιακών υποδομών, οι δύο χώρες συνεργάζονται για την επέκταση των δικτύων οπτικών ινών και τη δημιουργία συμφωνιών roaming 5G κατά μήκος των συνόρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενοποίηση των ηλεκτρονικών πλατφορμών διακυβέρνησης (e-governance), ώστε οι επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες, όπως τελωνεία, φορολογία και εμπορική καταγραφή σε μητρώα.
Συνολικά, όλες αυτές οι πρωτοβουλίες οδηγούν σε μια πιο συνδεδεμένη, αποδοτική και ανταγωνιστική περιφερειακή οικονομία, αξιοποιώντας πλήρως τις κοινές γεωγραφικές και οικονομικές δυνατότητες των δύο χωρών. Επιπρόσθετα τακτικές διμερείς συναντήσεις και κοινά οικονομικά φόρουμ -όπως αυτά που πραγματοποιούνται ετησίως μεταξύ των Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων Τιράνων και Αθήνας, καθώς και των επενδυτικών φορέων AIDA και Enterprise Greece- ενισχύουν περαιτέρω τον στρατηγικό συντονισμό και την αναπτυξιακή δυναμική του εμπορίου, το οποίο τα τελευταία χρόνια ακολουθεί σταθερά αυξητική πορεία.
Η πορεία της Αλβανίας προς την ένταξη στην Ε.Ε. παραμένει κεντρικός στόχος της χώρας. Πώς βλέπετε το ρόλο της Ελλάδας στη στήριξη αυτής της διαδικασίας;
Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει σταθερά τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Αλβανίας. Ως γειτονική χώρα και κράτος-μέλος της Ε.Ε., ο ρόλος της είναι καθοριστικός - τόσο σε επίπεδο πολιτικής στήριξης όσο και τεχνικής συνεισφοράς. Εκτιμούμε ιδιαίτερα τη συμβολή της Αθήνας στην οικοδόμηση περιφερειακής συναίνεσης υπέρ της διεύρυνσης, καθώς και στη μεταφορά τεχνογνωσίας σε κρίσιμους τομείς όπως οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις και η εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η διαρκής πολιτική και διπλωματική υποστήριξη της Ελλάδας μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής πορείας της Αλβανίας.
Ένας σημαντικός αριθμός Αλβανών ζει και εργάζεται στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην οικονομία και την κοινωνία της χώρας. Μπορείτε να μας δώσετε επικαιροποιημένα στοιχεία για το μέγεθος και το προφίλ της αλβανικής κοινότητας στην Ελλάδα σήμερα;
Περίπου 450.000 έως 500.000 Αλβανοί διαμένουν στην Ελλάδα, αποτελώντας τη μεγαλύτερη μεταναστευτική κοινότητα στη χώρα. Πολλοί ανήκουν πλέον στη δεύτερη γενιά και είναι πλήρως ενταγμένοι στην ελληνική κοινωνία. Εργάζονται σε διάφορους τομείς.
Η παρουσία τους καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τομέων - από την οικοδομή και τη γεωργία, έως τις υπηρεσίες, την εκπαίδευση και όλο και περισσότερο την επιχειρηματικότητα και τα ελεύθερα επαγγέλματα.
Η αλβανική κοινότητα διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της κατανόησης και των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Πώς συμβάλλει η αλβανική Διασπορά στις διμερείς σχέσεις, τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά;
Η αλβανική επιχειρηματική κοινότητα στην Ελλάδα αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο για την ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα μέσω της συμβολής της στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οι Αλβανοί μετανάστες έχουν εδραιώσει αξιοπρόσεκτη παρουσία σε τομείς όπως η οικοδομή, η γεωργία, ο τουρισμός και η εστίαση, ενώ πολλοί διατηρούν και λειτουργούν δικές τους επιχειρήσεις. Συχνά λέγεται στην Ελλάδα ότι οι Αλβανοί έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο «χτίσιμο της νέας Ελλάδας» τα τελευταία είκοσι χρόνια, ιδιαίτερα λόγω της συνεισφοράς τους στον τομέα των κατασκευών.
Από την άλλη πλευρά, τα εμβάσματα προς την Αλβανία εξακολουθούν να στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες, ενώ η επιχειρηματικότητα της Διασποράς προωθεί ενεργά το διμερές εμπόριο και τις επενδυτικές συνεργασίες. Ένας αυξανόμενος αριθμός Αλβανών στην Ελλάδα επιλέγει πλέον να επενδύσει στην πατρίδα του, επεκτείνοντας τις δραστηριότητές του στην αλβανική αγορά, δημιουργώντας συνέργειες με Έλληνες επιχειρηματίες και ανακαλύπτοντας νέες ευκαιρίες.
Αυτό το δυναμικό δίκτυο σχέσεων δημιουργεί θετική δυναμική και συμβάλλει στη γεφύρωση προκαταλήψεων ή επιφυλάξεων από πλευράς ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας όσον αφορά την εμπλοκή με την Αλβανία.
Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι για τη Διασπορά μας και τον πραγματιστικό ρόλο που έχει διαδραματίσει στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά παραδείγματα επιτυχημένης διμερούς συνεργασίας.
Πώς προσεγγίζει η Αλβανία την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό; Υπάρχουν συγκεκριμένες ευκαιρίες συνεργασίας με ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας ή ενέργειας;
Η Αλβανία κινείται αποφασιστικά προς μια πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, ευθυγραμμίζοντας τις πολιτικές της με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και αναζητώντας στρατηγικές συνεργασίες για την επιτάχυνση της προόδου.
Το Εθνικό μας Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (2021-2030) θέτει φιλόδοξους στόχους, όπως μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 20,9% έως το 2030 και επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας (net-zero) έως το 2050. Οι επενδύσεις σε υδροηλεκτρική ενέργεια, φωτοβολταϊκά και αιολική ενέργεια αποτελούν βασικές προτεραιότητες και υποστηρίζονται από την Εταιρική Σχέση NDC (Nationally Determined Contribution). Στο πλαίσιο αυτό, οι ελληνικές εταιρείες ενέργειας, με αποδεδειγμένη τεχνογνωσία στις ΑΠΕ και την ενεργειακή αποδοτικότητα, είναι σε πλεονεκτική θέση να συμμετάσχουν σε κοινά έργα και επενδυτικά σχήματα σε αμφότερους τους τομείς.
Παράλληλα, η Αλβανία υλοποιεί ένα project ολοκληρωμένου ψηφιακού μετασχηματισμού μέσω του προγράμματος GovTech, το οποίο για το 2025 χρηματοδοτείται με επιπλέον 80 εκατομμύρια δολάρια από την Παγκόσμια Τράπεζα. Ο μετασχηματισμός αυτός περιλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες σε ηλεκτρονική διακυβέρνηση, ψηφιακές υπηρεσίες και υποδομές ευρυζωνικότητας - τομείς στους οποίους η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές βάσεις και τεχνολογικές δυνατότητες.
Αυτό ανοίγει το δρόμο για συνεργασίες σε λύσεις έξυπνων πόλεων (smart cities), κυβερνοασφάλεια και ψηφιακές πλατφόρμες. Επιπλέον, το αναδυόμενο start-up
οικοσύστημα της Αλβανίας προσφέρει νέα πεδία δράσης για Έλληνες επενδυτές και mentors, ειδικά σε τομείς όπως fintech, cleantech και ψηφιακή υγεία.
Τα προγράμματα Interreg Ελλάδα-Αλβανία ενισχύουν περαιτέρω τη διασυνοριακή συνεργασία, επιτρέποντας την αξιοποίηση κοινών περιφερειακών στόχων και την οικοδόμηση από κοινού ενός βιώσιμου και τεχνολογικά εξελιγμένου μέλλοντος.
Συνολικά, υπάρχουν σταθερές βάσεις για ουσιαστική σύμπραξη μεταξύ ελληνικών και αλβανικών επιχειρήσεων, συνδυάζοντας πόρους, ανταλλάσσοντας ταλέντα και οικοδομώντας διασυνοριακή βιώσιμη ανάπτυξη.
Αναλάβατε τα καθήκοντά σας ως πρέσβειρα στην Ελλάδα το 2020, κατά την πρώιμη φάση της παγκόσμιας κρίσης της Covid-19. Ποιες ήταν οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε έκτοτε - διπλωματικά, επιχειρησιακά ή προσωπικά;
Η πανδημία έφερε πρωτοφανείς διπλωματικές και λειτουργικές προκλήσεις - από το συντονισμό στα σύνορα έως τη στήριξη πολιτών σε δύσκολες καταστάσεις. Απαιτήθηκαν ευελιξία, στενή συνεργασία με τις ελληνικές αρχές και μια νέα προσέγγιση στην ίδια τη φύση της διπλωματίας.
Έκτοτε, βασικές προκλήσεις υπήρξαν η αντιμετώπιση διμερών εκκρεμοτήτων, η προώθηση της ανάκαμψης μετά την πανδημία και η προσαρμογή της διπλωματικής δράσης σε υβριδικά μοντέλα επικοινωνίας και συνεργασίας.
Σε προσωπικό επίπεδο, πρόκειται για μια έντονη αλλά βαθιά ουσιαστική εμπειρία, που θεωρώ πως με ανταμείβει.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε στους Έλληνες business leaders σχετικά με την Αλβανία σήμερα;
Η σημερινή Αλβανία αποτελεί μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη ευκαιρία για επενδύσεις και συνεργασίες. Με στρατηγική γεωγραφική θέση, αναπτυσσόμενη οικονομία και σαφή προσανατολισμό προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, προσφέρει ένα φιλόξενο και σταθερό περιβάλλον για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Τομείς όπως ο τουρισμός, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η γεωργία και οι κατασκευές είναι ώριμοι για επενδυτική αξιοποίηση, υποστηριζόμενοι από ελκυστικά φορολογικά κίνητρα, απλουστευμένες διαδικασίες και συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου. Η κοινή ιστορία, η γειτνίαση, αλλά και η ουσιαστική συμβολή της αλβανικής Διασποράς στην Ελλάδα, διαμορφώνουν ένα ισχυρό υπόβαθρο για στενότερη συνεργασία.
Σας προσκαλώ να εξερευνήσετε τις ευκαιρίες που προσφέρει η Αλβανία, να συμμετάσχετε σε κοινές πρωτοβουλίες και να χτίσουμε εταιρικές σχέσεις με ουσιαστικό αντίκρισμα για την ευημερία και των δύο χωρών.
Η Πρεσβεία της Αλβανίας στην Αθήνα είναι έτοιμη να στηρίξει κάθε σας εγχείρημα.
