Η εντεινόμενη διεθνής κούρσα κρατικών επιδοτήσεων αυξάνει τις πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για περαιτέρω χαλάρωση του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, την ώρα που ευρωπαϊκές βιομηχανίες προειδοποιούν ότι κινδυνεύουν να χάσουν ανταγωνιστικότητα απέναντι σε επιχειρήσεις που απολαμβάνουν χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και ισχυρή κρατική στήριξη.
Απαντώντας στις αυξανόμενες διεθνείς πιέσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σε μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί ώστε να αποτρέπουν αθέμιτα πλεονεκτήματα μέσω κρατικής στήριξης. Η αλλαγή αυτή δίνει πλέον τη δυνατότητα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ενισχύουν πιο ενεργά τις επιχειρήσεις τους.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, δήλωσε στους Financial Times ότι η «στοχευμένη στήριξη» αποτελεί «ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση». Όπως υπογράμμισε, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις χρειάζονται στήριξη απέναντι στο υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και στις επιβαρύνσεις που προκύπτουν από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων.
Την ίδια ώρα, οι διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες εντείνονται, καθώς κυβερνήσεις όπως εκείνες του Παρισιού και του Βερολίνου επιμένουν ότι η πολιτική κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι βιομηχανίες της Κίνας και άλλων χωρών ενισχύονται όχι μόνο μέσω άμεσων επιδοτήσεων, αλλά και χάρη στο χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και την προστατευμένη εγχώρια αγορά τους.
Παρέμβαση προς την ίδια κατεύθυνση έχει πραγματοποιήσει και ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Μάριο Ντράγκι, ο οποίος έχει εισηγηθεί επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ —σε σημαντικό βαθμό μέσω δημόσιας χρηματοδότησης— προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη πίεση που ασκούν οι ισχυρά επιδοτούμενοι κινεζικοί βιομηχανικοί όμιλοι στην ευρωπαϊκή παραγωγή.
Ωστόσο, η συζήτηση συνοδεύεται και από σοβαρούς προβληματισμούς. Ορισμένοι αξιωματούχοι και αναλυτές εκφράζουν φόβους ότι η Ευρώπη, στην προσπάθειά της να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα, ενδέχεται να κινηθεί προς ένα πιο κρατικιστικό οικονομικό μοντέλο, το οποίο θα απομακρύνεται από τις παραδοσιακές αρχές της ενιαίας αγοράς και θα προσεγγίζει περισσότερο τη λογική του Πεκίνου.
Παράλληλα, στις Βρυξέλλες εντείνονται οι ανησυχίες σχετικά με τον ρόλο της Γερμανίας υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και το εύρος των γερμανικών επιδοτήσεων προς τη βιομηχανία. Ευρωπαίοι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και σε νέες οικονομικές ανισορροπίες εντός της ΕΕ.
«Αν η Γερμανία επιδοτεί έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας αντί να διορθώσει τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού της, αυτό έχει συνέπειες», σημείωσε χαρακτηριστικά ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης, αναδεικνύοντας το ζήτημα των ορίων της κρατικής παρέμβασης στην ευρωπαϊκή οικονομία.
